Yazarlar
11.10.2008 - 00:31

Bilimsel performans nedir?

Sitene Ekle

Bu konuda hemen herkes bir şeyler söylüyor. Konuya herkes kendi açısından bakıyor. Ama ciddi araştırmalar da var. İşte yapılan doktora tezlerinden birisi:
“Üniversiteler ve bilim konusundaki yazılarınızla akademik camiadaki birçok kişinin bildiğini düşündüğüm ama görmezden gelindiğine inandığım birçok konuda farkındalık yaratma çabası içinde olmanızı takdirle karşılıyorum. Size Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Anabilim Dalı’nda Haziran 2008’de tamamladığım Türkiye’nin Bilimsel Yayın Politikası: Atıf Dizinlerine Dayalı Bibliyometrik Bir Yaklaşım” başlıklı doktora tezinden bazı kısımları aktarmak istiyorum.
Sizin de birçok kez yazılarınızda değindiğiniz gibi bilimsel yayıncılıkta değerlendirmeler daha çok uluslararası camiada yapılan yayın sayıları ile ölçülmektedir. Bu konuda bilinen ve değerlendirmelerde en fazla başvurulan kaynaklar “citation index”lerdir. Yukarıda bahsettiğim çalışmada da Science Citation Index, Social Sciences Citation Index ve Arts & Humanities Citation Index adlı kaynaklara dayalı değerlendirmeler ve Journal Citation Reports ile Essential Science Indicators (ESI) adlı kaynaklardan elde ettiğim verilere bağlı analizler yer almaktadır. Çalışmada bibliyometri, atıf dizinleri, bilimsel yayınlara yönelik arka plan bilgileri verilmekle birlikte, halihazırda bilim insanlarına yönelik olarak kullanılan performans göstergeleri de incelenmektedir: 
-  Ülkemizde araştırma-geliştirmeye ayrılan pay, araştırma-geliştirme personeli sayısı gibi bilim ve teknoloji sisteminin girdileri olarak kabul edilen parametrelerde yıllar içinde bir artış görülmektedir. Ancak diğer ülkelerle karşılaştırma yapıldığında bu artış sonucu gelinen nokta halen olması gereken düzeyde değildir. 
-  Birçok platformda Türkiye’nin yayın sayısı ile ilgili olumlu söylemler dile getiriliyor olsa da, gerçekte “bilimsel yayında atak” olarak gösterilen olgu geçmişteki üretimsizlikten kaynaklanmaktadır. Türkiye’nin üretmiş olduğu bilimsel yayınların nitelik değerlendirmesini yapmadan önce niceliksel olarak da bazı sorunların olduğunu belirtmek gerekir. Atıf dizinlerinde Türkiye adresli yapılan yayın sayısı ülke bilim insanlarının gerçek potansiyelini yansıtmamaktadır. Yayın sayıları araştırmacı sayılarıyla birlikte ele alındığında, birçok bilim insanının araştırma yapmadığı görülmektedir. Türkiye’deki araştırmacılar atıf dizinleri kapsamındaki dergilerde üç yılda ancak bir yayın gerçekleştirebilmektedir. 
-  Dergilerin değerlendirilmesinde kullanılan bir kalite göstergesi olan “etki faktörü” bibliyometrik araştırmalarda sıklıkla yararlanılan bir ölçüdür. Yüksek etki faktörü değerine sahip dergilerde yayın sahibi olmak hem bilim insanı hem de ülke açısından saygınlık göstergesidir. Bulundukları alanda etki faktörü yüksek dergilerde Türkiye adresli çok az sayıda makale yayımlanmaktadır. Hatta bazı alanlarda etki faktörü sıralamasında üst sıralarda yer alan dergilerde Türkiye adresli bir makale bile bulunmamaktadır.  
-  Ülkeler arasında yapılan karşılaştırmalarda, Türkiye’nin yayın başına düşen atıf sayısına göre oluşturulmuş sıralamadaki yerinin, yayın sayılarına göre olan sıralamadaki yerinden oldukça geride olduğu ortaya çıkmıştır.
Tezdeki bazı önerileri de sizinle paylaşmak istiyorum.
1. Bilimsel yayın politikası süreklilik ve tutarlılık arz etmeli, hükümet politikası olarak değil, devlet politikası şeklinde benimsenerek ele alınmalıdır.
2. Araştırma faaliyetlerini gerçekleştirirken özel sektör ile işbirliği içinde bulunulmalıdır. Üniversiteler bünyesinde kurulan teknoparkların geliştirilmesi bu bağlamda önem arz etmektedir.
3. Akademik başarıya ilişkin değerlendirmelerde yayın sayısı gibi salt nicelik unsuru olan öğeler mutlaka nitelik unsurları ile birlikte ele alınmalıdır.
Umut Al (Tezin tamamı http://yunus.hacettepe.edu.tr/~umutal/publications/dissertation/full.pdf adresinde yer almaktadır.)
Özetin Özeti: Söylenecek daha çok söz var. Katkılarınızı bekliyoruz.


Yazarlarda Ara
Bul
82. Oscar ödül töreninde "En İyi Kadın Oyuncu" ödülünü kim kazandı?
©Copyright 2008 Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.