16 bin dikenli top

Çocuk kitaplarının vazgeçilmez kahramanlarından biri de kirpidir. Hayvanlarla ilgili bir masalda, bir fablda konunun kahramanı olan iki hayvan varsa kesinlikle arkadaşlarından biri ya da komşusu kirpidir. Kitaplarda kirpi, tüm sevimliliğiyle düşmanlarına karşı hemen bir dikenli topa dönüşerek bulunduğu yerden kaçışıyla öteki canlılardan çok farklıdır. Her ne kadar kitaplar içindeki görüntüsüyle sevimli olsa da, kirpiler sevilmeyen hayvanlardır. Daha doğru biçimiyle sevilemeyen hayvanlardır...
* * *
Bilmiyorum kim saymış, ama okuduğum bir dergide kirpinin tamı tamına 16 bin dikeni olduğu yazıyordu. Ormanların karanlık köşelerinde vahşi hayvanlara, tehlikeli sürüngenlere karşı kendini kolaylıkla koruyan kirpi, aslında kısa kuyruğu, küçük gözleri, sivri yüzü, uzun ama güçsüz tırnaklarıyla zayıf bir varlık. Ama bir o kadar da inatçı ve güçlü. Yeter ki bir kızmayagörsün, o vahşi ve zehirli yılanlarla bile kolayca başedebilen bir hayvan. Kirpi, toprak altındaki nemli yerleri sever. Gündüz yuvasından çıkmayan kirpiler, gece olunca karınlarını doyurmaya, beslenmek için avlanmaya çıkar. Fareler, kurbağalar, yılanlar, hayvan yumurtaları, bitkiler, meyveler onların baş yiyecekleridir. Karşısına bir yılan çıktığı zaman, ondan korkmadan, korkusuzca üzerine saldırabilir. Yeter ki dişleriyle onu yakalasın: Kurtuluşu yoktur avının. Hiçbir canlı kirpiye sarılıp onu yenemez, çünkü dikenleri buna izin vermez...
Kirpiler geceleri avlanmaya çıktığı için hep sıcak toprak ve asfaltta gezinir.  Avrupa’da yapılan bir ankette, yılda yalnızca 300 bin kirpinin otomobillerin tekerlekleri altında ezildiği tespit edilmiş.
* * *
Feridun Oral’ın “Kirpi ile Kestane” öyküsünü okurken bunlar geldi aklıma. Tabii bir de, bir yaz günü evimize konuk ettiğimiz Akatlar’daki kirpi: Hava kararmıştı. Gök yıldızlarla doluydu. Bahçede bir değil, iki-üç ışıltı vardı. Kızımla merak edip aşağı indik. Bir de baktık, küçük bir kirpi yavrusu. Hemen bir karton kutuya koyup evimizin balkonuna getirdik. Bütün gece izledik, ama bir türlü dikenli top açılmadı. Sabahleyin evde kızıma pişirilen sütün kokusunu duyan dikenli ufaklık, bir baktık ki kutusunda yok: Balkondan salona, salondan da mutfağa doğru bir yolculuk içinde. Hemen yanına gittik, hiç öyle saklandığı filan yok. Sütü biraz soğutup koklattık, sonra balkondaki kutunun yanına gittik. O da arkamızdan. İki dakikada bitirdi tastaki sütü. Evdeki “Hayat Ansiklopedisi”ne bakıp bitki olarak neler yediğini öğrendik. Evin şımarık bir çocuğuna dönüştü kirpi. Artık istesek de top olmuyor, evin içinde ev sahibi gibi dolaşıyordu. On gün kadar bizimle yaşadı. Sonra onu yine bahçemizde bulduğumuz yere bıraktık.
* * *
Kirpiyle ilgili öğrendiğim bir ilginç şey de; kirpileri engereklerin dışındaki hiçbir zehirli böceğin, yılanın öldüremeyeceği gerçeği. Yani zehire en dayanıklı varlıklardan biri de kirpi...