'Kamu açıkları faize müdahale ile artar'
ANAP milletvekili Rüştü Saracoğlu'na göre denk bütçe de, kaynak paketleri de hayal. Ve 1997 bütçesi 2 katrilyon 750 trilyon açıkla kapanırsa; başarılı"
Deniz GÜÇER - ANKARA
Saracoğlu, Türkiye ekonomisinin son 10 yılını iş adamlarına grafiklerle anlattı. Türkiye Sanayici ve İşadamları Vakfı'nın Birinci Başkent toplantısına katılan Saracoğlu, kamu finansman açıklarının, devletin yeterli vergi toplamadan kapanmayacağını, faize yapılan siyasi müdahalelerin ise ters işleyerek sürekli faizlerin artmasına neden olduğunu söyledi.
Saracoğlu, göreve yeni başlayan her ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı'nın göreve geldiğinde "faizleri düşürmek" için çalıştığını, son 10 yılda da bu nedenle faizlerin tırmanışa geçtiğini söyledi. Turgut Özal'Başbakanlığı döneminde faizlerde olduğu gibi finansmanı da serbest bırakmayı düşündüğünü anlatan Saracoğlu, bunun ilk dönem başarılı olduğunu ancak bankalar ve mali sektör üzerinde denetimin yeterince sağlamadığını belirtti.
"MÜDAHALE BİTMEDİ"
"Birincisi politikacının çantasında proje doludur. Bu projeler bitmez. Bunlar bitmediği için de yeterli finansmanı zaten yoktur. İkincisi ise politikacı vatandaşın hoşlanmayacağı tedbirleri alıp, vatandaş nezdinde itibar kaybetmek istemez. Örneğin, vergi artırmak gibi."
Siyasilerin faize müdahalesinin piyasalarda güvensizliğe neden olduğunu ve kontrol dönemlerinden sonra hızla yükseldiğini anlatan Saracoğlu, "sıcak para edebiyatına" da değindi ve şunları söyledi:
"10 yılda Türkiye'den ne kadar sıcak para girmiş ya da çıkmış. Buna bakmak gerek. Türkiye'den son 10 yıl içinde 400 milyon dolar net sıcak para çıkışı var. Merkez Bankası ödemeler dengesi listesinden herkes bunu bulabilir."
Son 10 yıl rakamlarını işadamlarına anlatan Saracoğlu, son 10 yıl içinde Türkiye'ye 23.4 Milyar Dolar yabancı sermayenin girdiğini ancak bunun sadece 1 Milyar Doları'nın direkt yatırım olduğunu dile getirdi. Saracoğlu, yabancı sermayeninin "borç vermeyi tercih ettiğini" kaydetti.
"VERGİ GELİRLERİ ARTIRILMALI"
Finansman sorunun çözebilmek için toplam vergi gelirlerinin artırılması bunun da harcanmayarak açıklarda kullanılması gerektiğini belirten Saracoğlu, kendisine yöneltilen bir soru üzerine, "Kaynak paketlerini gayri ciddi buluyorum. Bunların üzerinde konuşmaya bile değemez. bu borç paketidir" ifadesini kullandı.
"DENK BÜTÇE MÜMKÜN DEĞİL"
"1997 yılı bütçesi 2 katrilyon 750 trilyon açık verdiği taktirde bu istikrar bütçesi olacaktır. Böyle olursa 1996 yılında reel bütçe açığı sabitlenmiş olacaktır. Bu da hükümet için bir başarı sayılır."
Bütçenin finansman kalemlerinin çok iyi değerlendirilemeğini belirten Saracoğlu, bu yıl sonuna kadar bütçenin 1 katrilyon 485 trilyon açık vereceğini düşündüğünü, sistemin ürettiğinin yüzde 50'sini borçlandığını anlatarak, bunun anlamının 5.5 katrilyon borç yaratmak olduğunu, Hazine'nin ise 8 katrilyon liralık bono satması gerektiğini söyledi. Saracoğlu, tüm bunların anlamını ise şöyle özetledi: "Yüzde 150 enflasyon"