|
Geçici Irak petrolü zararı karşılamayacak
Irak'a 2 milyar dolarlık petrol izni veren BM'nin kararı Türkiye'nin bugüne kadar uğradığı 30 milyar dolarlık zararı karşılamayacak. Toplam 120 milyon dolar hat kirası petrol olarak alınacak
Nedim ŞENER
IRAK'ın Kuveyt'i işgali ile başlayan ve "Çöl Fırtınası" operasyonu ile doruğa çıkan Körfez Krizi'inin üzerinden geçen 5.5 yıl sonunda Türkiye, 1 koyup 20 almak peşindeyken, bugüne kadar 30 milyar dolar kayba uğradı. Dünyanın amborga uyguladığı Irak'ta operasyonların arkasından ilaç ve gıda yokluğu baş gösterdi. Körfez Kirizi'nin bir yıl sonrasında Irak lideri Saddam Hüseyin Birleşmiş Milletler'e başvurarak petrol satışı için izin istedi. Ve BM nihayet sınırlı da olsa petrol satışına izin veriyor. Ancak 2 milyar dolar satışla sınırlı tutalan satışın yüzde 51'i Türkiye'den geçen Kerkük - Yumurtalık boru hattından yapılacak. Irak tarafından da sevinçle karşılanan olayın Türkiye'ye getirisi ise son derece az. Çünkü 5.5 yılda dolaylı yollardan 30 milyar dolarlık kayba uğrayan Türk tarafı, her ay 20 milyon dolarlık hat kullanım gelirinden de mahrum kaldı. Aradan geçen 76 ayda bu yolla oluşan zarar 1.5 milyar dolara çıktı. Şimdi hattın açılmasıyla Türkiye 6 ayda 120 milyon dolar karşılığı petrolu hat kirası alacak. Toplam 2 milyar dolarlık petrol satışının yüzde 35'i savaş tazminatı, yüzde 15'i BM'nin operasyonlarının finansmanı olarak alıkonulacak. Geri kalan 1 milyar dolar bir Fransız bankasında bloke edilecek ve merkezi Cenevre'de bulunan Yaptırımlar Komitesi, Irak'a petrol karşılığında 1 milyar dolarlık ilaç ve gıda satacak firmaları belirleyecek.
DÜNYA FİYATLARI
ANAP Milletvekili Hayrettin Uzun, Türkiye'nin aylık 20, toplam 120 milyon dolar dışında önemli bir kazancı olmayacağını belirtirken, Yaptırımlar Komitesi'nin ilaç ve gıda satışına onay vereceği şirketler arasında Türklerin şansının az olduğunu söyledi. Petrol satışına izin verilmesinin dünya petrol fiyatlarının düşüşü için yapıldığını anlatan Uzun, bu yolla petrol fiyatlarında 3 dolara yakın gerileme olacağını söyledi. Dünya'nın 70 milyon varil günlük üretiminin yüzde 1'ine karşılık gelen 700 bin varil üretiminin dünya fiyatlarını sarsmasına Kuveyt ve S. Arabistan gibi ülkelerin izin vermeyeceğini anlatan Uzun, 2 milyar dolarlık satışın arkasından petrol sevkiyatının durabileceğini belirttirken, geçeci olarak nitelenen bu ticartten toplam 30 milyar dolar kaybı olan Türkiye'nin hat kirası ve gıda satışı ile toplam kazancının 200 milyon doları geçmeyeceğini söyledi. |