Sahte balayı
Cenk BAŞLAMIŞ
Çiller'in gezisinin, Moskova'ya daha önce yapılan ziyaretlerden farklı bir sonuçla tamamlanacağı, yani somut adımlar atılacağı yolunda henüz bir belirti bulunmuyor. Sovyetler Birliği'nin 1991 yılı sonunda dağılmasından bu yana Moskova'ya yapılan üst düzeyde ziyaretlerden hemen hemen hiçbir sonuç alınamadı. Gerek Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in, gerekse değişik görevlerle Çiller'in Moskova'ya yaptığı gezilerin sonunda hep Türk - Rus ilişkilerinde "balayı"ndan söz edildi, ziyaretlerin"tarihi"olduğu ileri sürüldü, ancak gerçek çok kısa bir süre sonra ortaya çıktı. Bu ziyaretlerin tek taraflı olması, yani Rus liderlerin Ankara'nın yolunu unutması bile, ilişkilerdeki "tatsızlığı"kanıtlıyor. Bu olumsuz hava o kadar yayıldı ki, Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin'in 1992 yılında beklenen Türkiye ziyareti artık konuşulmaz oldu.
Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkilerde, özellikle siyasi alanda çok sayıda sorun bulunduğunu, dönem dönem yaratılmak istenen "balayı"havasının sahte olduğunu herkes biliyor. Bu gerçeğe karşın, iki ülke de sorunları çözmek için somut adımlar atmak yerine, belki de bilerek, zaman harcamayı yeğliyor. Ancak, çözümlerin sürekli ertelenmesi, iki ülkeye de zarar veriyor.
Türkiye ile Rusya'nın en büyük sıkıntısı, ne Çeçen savaşı, ne PKK sorunu, ne de boğazlar anlaşmazlığı; iki ülkenin öncelikle birbirine karşı nasıl bir tutum takınacağını, karşısındakine nasıl bir gözle baktığını belirlemesi gerekiyor. Bu temel sıkıntı çözüldüğünde, diyalogsuzluk ve karşılıklı güvensizliğin yol açtığı sorunlar da gündemden düşmüş olacak.
Diplomatik ilişkiler"sevgi" ya da "nefret"duygularına değil, her ülkenin kendi çıkarına dayandığı için Türkiye ile Rusya'nın birlikte yaşamasını öğrenmesi gerekiyor. Bu gerçek kabul edilirse, şu anda sorun listesinde bulunan konuların hızla azalacağı, bazı alanlarda işbirliği yapılmasının iki ülkenin de çıkarına olacağı kısa sürede görülecek. Bu gerçeğin gözardı edilmesi halinde ise, imzalanan hiçbir anlaşma işlemeyecek ve "sahte"olduğu hemen anlaşılacak "balayı" açıklamaları devam edecek.