Öldüren bacalar
Bursa'da lodos fırtınası nedeniyle 5 kişinin karbonmonoksit zehirlenmesi sonucu hayatını kaybetmesi, standart dışı bacaları gündeme getirdi. Uzmanlara göre facianın tek sorumlusu, yanlış ya da eksik inşa edilen bacalar
Arife AVCU - İSTANBUL
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Kontrol Daire Başkanı Doç. Dr. Mustafa Öztürk, "Rüzgarlı havalarda, bacadan çıkan gazın hızını aşan hava hızı, bacayı keserek kömürün yanmasıyla ortaya çıkan zehirli gazların dışarıya çıkmasını, dağılmasını engeller. Sonuçta dışarı çıkamayıp odada biriken karbonmonoksit gazı içerdekileri öldürür" dedi.
Öztürk, sobayla sağlıklı ve güvenli ısınmak için yapılması gerekenleri şöyle sıraladı:
"Soba bacadan 1 - 1,5 metre mesafede kurulmalı. Mesafe bundan uzun olursa, gaz dışarı çıkamaz ve odaya yayılır. Bacalarsa çatının en yüksek noktasından bir metre daha yüksek yapılmalı, 'klepe'6 dediğimiz rüzgara göre yön değiştiren kapakçıklar bulunmalı ve en yakın binadan en az altı metre uzaklıkta olmalı. Sağlıklı soba yakma ve ısınmanın maliyeti için alınacak önlemlerin maliyeti sadece 500 bin lira. Standartlara uygun baca, soba ve yakma işlemi yapmayanlar, her rüzgarlı havada ölümü beklesin. Çünkü baca sağlıksızsa gaz odaya girer. Önce tatlı bir uykuyla başlayan halsizlik, bir süre sonra ölüm uykusuna dönüşür."
İTÜ Maden Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Orhan Kural da, ithal kömürlerin TSE standardı olmayan sobalarda tam yanmadığını, yanlış yapılan klepesiz bacalarla ölüme davetiye çıkarıldığını söyledi.
Rüzgarlı havada
soba nasıl yakılır?
* Kömür tutuştuktan sonra, sobanın üst kapağı kapanmalı, alt kapağıysa ısınma ihtiyacına göre açık tutulmamalı. Yanan sobaya kesinlikle yeni kömür ilave edilmemeli.
* Yatmadan önce sobaya kesinlikle yeni kömür atılmamalı. Baca kapağının açık olmasına dikkat edilmeli. Soba sızdırmasız değilse ve bacada rüzgara göre yön değiştirebilir klepe kapak yoksa, yatmadan önce mutlaka söndürülmeli.
* Sobada kesinlikle lastik, plastik, atık yağ ve çöp yakılmamalı.
* Verimli bir yanma için, temizlenmiş soba en fazla üçte iki oranında kömürle doldurulmalı. Sobalı odada ani uyuşukluk, uyku hali olursa, derhal havalandırma yapılmalı.