ABD: Krizi derinlestirmeyin
Rus fuzelerinin Kibris'a getirilmesinin 8 - 10 ay alacagini hesaplayan Clinton yonetimi, bu sure icinde anlasmanin iptalini hedeflerken, Turkiye'nin saldiri tehdidinin cozumu guclestirdigi kanisinda
Yasemin CONGAR - WASHINGTON
Clinton yonetiminin kurmaylari, hem Turk, hem de Rum taraflarinin Rusya ile yapilan fuze anlasmasini, gercek oneminin otesinde bir siyasi koz olarak kullanmaya basladigini dusunuyor. Yetkililer, "Rumlar'i bu anlasmadan vazgecmeleri icin uyarirken, Turkiye'nin askeri karsilik vermeye kalkabilecegini soylemistik. Ne yazik ki, Rumlar vazgecmedi. Turkler de, bizi sasirtmadi" gorusunu aktariyorlar.
ABD yonetiminin bolgeden sorumlu bir yetkilisinin verdigi bilgiye gore, Washington'un fuze krizine iliskin degerlendirmesi ve hareket plani soyle:
Anlasma hatali: Rum - Rum anlasmasina basindan beri muhalefet eden ABD, Kibris'a S - 300 fuzesi yerlestirilmesini diplomatik yoldan engelleyebilecegine inaniyor. Washington bir yandan Ada'da federal cozum ve baris ortaminin korunmasi, bir yandan da NATO cikarlari acisindan Kibris'ka Rus fuzeleri kullanilmasina karsi cikiyor.
Rum kozu: ABD'ye gore, Rus fuzeleri Rum Yonetimi tarafindan muzakere kozu olarak goruluyor. 1997'de Kibris gorusmelerinin yogunlasmasini isteyen ABD, Rum tarafinin fuze anlasmasini "masada elini guclendirmek icin" yaptigi kanisinda.
Turk tehdidi: Ankara'nin tepkisini "hakli", bicimini ise "yanlis" bulan Washington, ozellikle askeri saldiri tehdidinin bizzat Disisleri Bakani Tansu Ciller tarafindan yapilmasini hatali buluyor. ABD yetkilileri, "Turkiye, saldirirsa yalniz kalacagini biliyor. Buna ragmen, kuvvet tehdidi bir diplomatik arac olarak kullaniliyorsa, bunun yolu bakanlarin cikip saldiri tehdidinde bulunmasi olmamaliydi. Aciklamalar, cozumu guclestiriyor" gorusunde.
Diplomatik caba: ABD, Kibris'taki cabalarini surdurerek, Rus fuzelerinin adaya gonderilmesi oncesinde, guven ortamini guclendirmek ve bazi askeri indirimler icin karar aldirmak istiyor. Bu saglanirsa, fuze anlasmasinin iptali de mumkun olabilecek.