Fitnenin basi, gelir dagilimi adaletsizligi
Dogan Heper
TURKiYE'de pek cok aykiriligin temelinde gelir dagilimi adaletsizligi var.Kirdan kente goc bunun en belirgin ornegi.
Oldugu yerde kazanamayan, yasayamayan, mutlu olamayan buyuk sehirlere akip varoslari olusturuyor.
Ama bu kitle, bu goc sonunda mutlu olabiliyor mu? Aradigini bulabiliyor mu?
Bulsaydi ne cesitli asiri sol fraksiyonlar dogardi, ne de dergah adi altinda istismar yuvalari...
Bunlar, gelir dagilimi adaletsizliginin dogurdugu, besledigi mutsuz insanlarimizin bir yere ait olmak, sahsiyet kazanmak ihtiyacinin sonucu degil mi?
Devletin, hukumetlerin, ekonominin disladigi, sahip cikmadigi insanlarin iltica edecekleri baska neresi olabilir?
* * *
1996'da daha da bozulan gelir dagilimi, yurtici tasarruflarin GSMH'ye oranini da dusurdu. 1996 icin yuzde 23.1 olan hedefe karsilik, gerceklesmenin yuzde 19.6'da kalacagi anlasildi. 1997 yili icin de hedef yuzde 20.8 olarak belirlendi. Boylece cari fiyatlarla GSMH'nin beste birinden daha dusuk bir bolumu yatirima ayrilabilir hale geldi. Oysa VII. Plan donemi sonunda GSMH'nin dortte birinin yatirima ayrilmasi hedeflenmisti.
Bu ne demek?
issizligin, gelir dagilimi adaletsizliginin giderilememesi demek.
Bu ne demek?
1997'de de daha once oldugu gibi gelir dagiliminin iyilestirilmesi, refah seviyesinin yukseltilmesi icin buyuk gayret sarfetmek gerekecek demek.
Bu arada, suren gelir dagilimi adaletsizliginin kotu sonuclarina da katlanacagiz demek.
* * *
TURKiYE cografyasinda adeta iki ayri ulke var.
Biri isvicre gibi, oteki Banglades.
Bakin istanbul'da Carrefour, Galleria, Capitol, Akmerkez ve Carousel alisveris merkezlerinin yilbasi cirosu 1.5 trilyonu geciyor.
Ama bu arada istanbul'da iki bin lira daha ucuz ekmek almak icin erken saatlerde kalkip uzun kuyruklar olusturan insanlarimiz da artiyor...
Bu celiski var oldugu surece huzurlu bir ortam saglanabilir mi?
* * *
TURKiYE'de kisi basina uretimimiz, milli gelir rakamimiz 2 bin 500 - 3 bin dolar iken, bakin bu rakam Avrupa Birligi ulkelerinde 25 bin dolarla 30 bin dolar arasinda.
Turk insaninin yillik ortalama tuketim gucu 3 bin 617 dolarken bu rakam Avrupa Birligi'nde 12 bin dolar.
Turkiye'de bin kisiye 30 otomobil dusuyor. Oysa Yunanistan'da 180, Portekiz'de 280, ispanya'da 300, italya'da 480...
On yildir enflasyon yuzde 70'in altina dusmuyor. Boyle bir ulkede adil gelir dagilimindan nasil soz edilebilir?
* * *
TURK Tabipler Birligi doktorlarin muayene ucreti tariflerini yayinladi.
Zamli yeni tarifeye gore ornegin istanbul'da bir uzman hekimin muayene ucreti 2 milyon lira oldu.
Komik.
istanbul'da genellikle 5 milyon liradan asagi doktor muayene ucreti yoktu ki...
7 milyon lira alanlar da vardi.
O nedenle degil mi ki; bir Turkiye 7 milyon lirayi verip muayene olurken obur Turkiye hastane koridorlarinda gunlerce kuyruklarda surunup, ancak uc bes ay sonraya gun alabiliyor...
Bas dusman; gelir dagilimi adaletsizligi.
O dusmanla mucadelede basarili olmadan diger sorunlar cozumlenemez...