|
Tuvalet uzerine
Yalvac Ural
KUSURA bakmayin ama, konulari genellikle siz seciyorsunuz. Bu yuzden de, bana yalnizca yazmak kaliyor. Ama ogretmenlerimizin anlattiklarina bakarsak, ara sira boyle yazilar yazmamin da gerekli olduguna inaniyorum.
Can'in oykusu
Can daha cok kucuk. Dune kadar tuvaletini hep annesinin yardimiyla yapiyordu. Oysa artik bir yuva ogrencisi. Ustelik annesi calistigi icin, yuva donusunde evde ona bakan bir yardimci teyzesi de var. Gecen gun, yardimci teyzeyle aralarinda bir kavga cikmis. Kavganin nedeni de, "Sifonu cekeceksin, cekmeyeceksin!" Sonucta kavgayi Can kazanmis. is donusunde annesini heyecanla kapida karsilamis, hicbir sey soylemeden elinden tuttugu gibi dogruca onu tuvalete goturup, yaptigi "marifeti" gostermis ve "Bak, kendim yaptim!" demis. Sonra da sifonu cekmis.
Ezgi'nin oykusu
Gecen cumartesi, bir akrabamiza aksam yemegine gittik. Yegenlerim de cocuklariyla birlikte geldi. Kucuk Ezgi, yemege oturdugumuz sirada anneannesinin kulagina bir sey soyledi. O da, "Peki kizim, git yika!" dedi. Yemek basladi. Birkac dakika sonra, yine anneannesinin kulagina egildi, bir seyler soyledi. Anneanne yine, "Peki" dedi. Ezgi gitti, geldi. Bir bes dakika gecti. Ezgi egilip, anneannesine bir sey soyledi. Bu kez anneanne kizarak, "Allah, Allah, kizim bana ne soruyorsun, istiyorsan git!" deyince, biz yardim etmek istercesine anneanneye ne istedigini sorduk. Megerse, Ezgi okuldaki aliskanligini evde de surdurup, her tuvalete gidisinde, "Tuvalete gidebilir miyim?" diye izin aliyormus.
Bunlari biliyor musunuz?
Tarihte ilk tuvaletlere, Anadolu'da Urartular zamaninda, Van cevresinde yapilmis olan kalelerde rastlaniyor. Bunlar bugunku alaturka tuvaletlerin benzerleri biciminde. Tuvaletin, ulkemizde yaygin bicimde kullanilan tam dokuz adi var: Tuvalet, WC, kenef, 00, apteshane, ayakyolu, hela, memishane, yuznumara.
Sifon sistemi, tuvaletin icadindan tam l2OO yil sonra bulunmus. Fransa'da, Versay Sarayi'nda tuvalet yokmus. insanlar tuvaletlerini belli yerelere yapar, sonra uzerine tavuk veya hindi tuyu diker; kuruduktan sonra da hizmetkarlar pislikleri tuylerinden tutup torbalara doldurup, atarlarmis. Bu yuzden, Batililarin koku ve parfum meraklarinin buradan kaynaklandigi soyleniyor. Bir de bizde bir atasozu vardir. Birisi olmadik zamanda, ust uste bir densizlik yaparsa, soyle soylenir: "Uzerine tuy diktin!" iste bu deyim, oradan geliyor.
Tuvalet konusunda, en titiz canli kediler secilmis. Ama buna karsin, 2000'li yillara girerken bile, ne yazik ki insanlar hala sifon cekme aliskanligini bir turlu edinemediler. iste bu yuzden de, yine insanoglu kendi beceriksizligini fotosel sistemiyle calisan ve insanlar kalktiktan sonra, kendi kendine su akitan tuvaletlerle cozmeye calisiyor. Yani sizin anlayacaginiz, biz hala temiz olamiyoruz.
Ve bilim, edinemedigimiz aliskanliklarimizi bizim adimiza yapmaya devam ediyor... |