'Vatandasin musteri oldugu devlet'
TUSiAD'in 'Demokrasi Paketi' is dunyasinin Kurt Sorunu'nundan gozalti suresine kadar Turkiye'nin anti demokratik yasalarini elestirel gozle inceleyen bir calisma. Gerci sol kesim bunlari yillardir soyluyordu ama sermaye kesiminin de bu noktaya gelmesi guzel. isadamlarinin icinde ozellikle demokrasiyle ilgili en cesur soylemi Cem Boyner dile getirdi. Boyner bu paketi de destekledigini soyluyor ve TUSiAD icin bir donum noktasi olarak niteliyor. Bu arada gecmiste kalan siyasi kimligi ve yeniden kavustugu isadami kimligiyle 'musteri vatandas' kavramini da yeni bir tartisma konusu olarak gundeme sokuyor. TUSiAD 'Demokrasi Paketi' hazirliyor. Pakette Kurt vatandaslarin dillerini konusabilme ozgurlugunden gozalti suresinin kisaltilmasina kadar isadamlarinin bugune kadar pek dile getirmedikleri konular yer aliyor. Neden patronlar birden bu konulara onem vermeye basladilar? TUSiAD icinde siyasi bilinci gelismis Turkiye'nin demokratiklesmesi konusunda, insan haklari konusunda bati ulkeleri burjuvazisine yakin temsilciler var. Bunlar bugune kadar bu konulardaki devrim sayilabilecek onerilerini yaptiklari zaman bunu cogunluga kabul ettirememislerdi. Ama artik o daha tutucu olan cogunlukta gerek dis dunyanin bastirmasi gerek caga ayak uydurmak icin bunlarin yapilmasi gerektigine inanmis durumda. O acindan TUSiAD'in bu ilerici ve modern kesimi tutuculari da ikna etmis gibi gozukuyor. Ben acikca bu Demakrosi Paketi'nin sansur edilmemis haliyle cikarilacagini biliyorum. Bunu TUSiAD'in rustunu ispat etmesi gibi goruyorum. TUSiAD bu paketi Turkiye'deki malum guclerin tehditleri karsisinda geri adim atmadan aynen cikarabilecek kadar cesur davranarak, Turkiye'de yeri doldurulamayacak bir kurum oldugunu ispatlamis olacak. Bu paketi destekliyorum. Yeniden 'cizmeciler' ortaya cikarsa ve 'cizmeyi asiyorsunuz' uyarisi gelirse. Onlar hep olacaktir. Soyleceklerini soylecekler, tehditlerini savuracaklar. O noktada TUSiAD TUSiAD'ligini gostermek durumda. Sanirim bu ilerici kesim hergun daha fazla kabul ettiriyor kendini TUSiAD icinde. Bu guc bence demokrasi ve insan haklari lehine seffalasma, lehine kullanilmali. TUSiAD icindeki tutucu kesimden bahsettiniz. TUSiAD'in tamami Demokrasi Paketi icindeki bugunku konjokture gore marjinal sayilabilecek bazi goruslerin arkasinda durabilecek mi? Bir kurumun onderi, lideri kurumunun arkasindan gidemez. TUSiAD Turkiye icin onder kurulustur. TUSiAD Turkiye'nin arkasindan gelemez. Onunu acmak zorunda. TUSiAD'in baskani ve yonetim kurulu TUSiAD'in kendi kamuoyunun onayini beklemek zorunda degildir. O da TUSiAD'in uyelerinin ardindan gelemez. TUSiAD'in uyelerine ragmen risk almak durumundadir. Liderlikte bunu gerektirir. Turkiye'de gundem cok sik degisiyor. Susurluk tartisilirken birden Ozdemir Sabanci'nin katili yakalaniyor derken ceset hirsizlari bulunuyor. Sik degisen gundemle beraber Dogu Sorunu, insan haklari, devlet icindeki ceteler gibi esas konular hep ikinci plana itiliyor. Ne zaman Turkiye bunlarin tartissa yeni bir gundem beliriyor. Bu kadar tesaduf sizce fazla degil mi? ilk defa biz sirket olarak kosulsuz musteri mutlulugu kavramini ortaya attigimizda Turkiye'de tuketici haklari bilinci yerlesmemisti. Uzun surdu. Bugun Tuketici Kanunu zoruyla da olsa tuketici bilinci gelisti. Musterinin velinimet oldugu anlasildi. Vatandasinda kendi verdigi vergiyle, parasi odenip cebine silahini taktigi guvenlik gorevlilerinin de kendisini baskalarindan korumakla memur olduguna dair bilinc gelisiyor. Devlet memurlarinin, vatandasin musteri oldugu bilinciyle hareket etmeleri konusunda bilinclenme basliyor. Su gunlerde gercekten dogal olduguna inanilmasi zor senaryolarin icinde yasiyoruz. Ortaligi pislik goturuyor ve gercekten cok gundem disi tartismalarla Turkiye'nin kafasi karisiyor. Bunlara baktigimizda asap bozacak cok nokta var dogru. Ama isteyerek veya istemeyerek bir cerahat akmaya bayladi. ilk defa Meclis Arastirma Komisyonu bu derece yuksek gorevlerde bulunan devlet memurlarini sorgulamaya basladi. istedigimiz gibi mi, hayir. Hala Amerika'daki gibi Silahli Kuvvetlerin temsilcilerine sorular soracak noktaya gelemedik. Amerika'da irangate'deki Albay Oliver North orneginde oldugu gibi tum devletin kadrolarida sorgulanabilmeli. Ama sunu galiba Turkiye tartisiyor: Devletin temsilcilerine karsi kayitsiz sartsiz guven yok. Devlet guclerinin suclulari bulma kabiliyetleri fazladir. Fakat isterlerse bulurlar. Onlari istetmekte vatandayin gorevi. Her ne kadar ortaligi pislik goturuyorsa da pislik pislikle bogulacak ve arkasindan temiz bir Turkiye ortaya cikacak. Siz bugun yasananlari Turkiye'nin gelecegi acisindan yararli buluyorsunuz yani. Bugun yasadigimz pislikler bundan sonraki mutlu gelecegin dogum sancisi. Amerika yuzyilin basinda hirsiz baronlari yasamis, Avrupa derebeyleri yasamis, vahsi kapitalizmi yasamis. italya siyaseti temiz ellerle temizlemis, Japonya'nin siyasi kulturu politikacisini harakiriye kadar goturmus. Bunlari yasamadan ileri bir ulke olabilme sansimiz yok. Susurluk'la beraber Turkiye'de yeniden sistem tartisiliyor. Akil olacagi gorur goz olani gorur. Bizler gozlerimizle karar veren bir ulusuz. Bunlar soylendigi zaman anlamamayi tercih ettik. Tolstoy'un bir sozu var: 'Bir ulus kendisinden utanmaya basladigi zaman devrim geliyor demektir.' Tolstoy'un bahsettigi devrimden bizim yasadigimiz darbeleri anlamiyoruz. Toplumsal bir kararliligi bir degisimi bir dinanmizmi anlamak lazim. TUrkile gercekten kendisiyle cok acik bir sekilde yuzlesmey basmadi. Tarikatcisiyli yuzlesiyor genc kizlariylal poyitikaccisiyla askeriyle yuzlekiyor. Bu uyzelsemiyilk defa cok hoyratca acikca yayoruz. Cunku bunu isteyerek yapmadik. ugun kadar nep kafamizi kuma gomduk. iste simdi hoyratca onumeze cikar tablo karisinda kendimizle yuzlesiorzu. Turkile bunu boyuna yasamiyor. Bayka turlu cokemior nasihala zomedki mubiletle cosuyor. Kolay kolay kapanacagini dusunmuyorum. Butun bu yasadiklarimis sistemi sorgulam anoktasina getirdi insanlari. Bu sistem UTurkilee tasyimiyor antik. Disaribiyal rekabet edebildiigilis surece varzci. itayla temisiyor jahoynal belcima temisyiyor. Bizim demokrasimizin kurumlari bu mekarnizlamri bize saglayorm .Yargini bagimsizligini olmamasi saglamiyor. kuvvetlmedr ayrigilingn olmamasi saglamyoir konuyma ifad eozgurlugu sagmlamiyon memuruin muhakete kanun salglamgyor. sistemin kitleyen ve vanadsin hesahp sormasin engelleyen pek cok mekanizma vadrb Oatandayin istemisyle olacak yasndigi sure icin son derece tatsiz. Son donemde Refah ordu surtusmesi buyuyor. Once Sultanbeyli'deki bust gerginligi ardindan ordunun Cumhuriyet tarihinde ilk kez bir bakani mahkemeye vermesi. Nasil yorumluyorsunuz bu resmi? Bir kere Silahli Kuvvetlerle Refah arasindaki itismeyi azalmis buluyorum. Azalmanin en onemli olcusu Refah'in takiyeci bir parti olusu. Refah demokrasi konusunda, kuvvetler ayriligi konusunda hassas tavir sergilemiyor. Bu surtusmeyi azaltiyor. Refah Turkiye'nin bir gercegi. Silahli Kuvvetler kendi icislerini kendi calisma raconlarini tehdit etmedigi surece surtusmeye girmiyor. Turkiye'de Refah Dogru Yol hukumeti bugunku anayasayla, siyasi iradenin hukumet olabilecegini ama iktidar olamayacagini bir kere daha kanitladi bize. Refahyol iktidarda olmadigi icin yeteri kadar surtusme yok. Refahyol hukumettir. Ama Turkiye'de hukumet olmakla iktidar olmak ayri seylerdir. Siyasete donus gundemde var mi? Su anda donus gundemimde yok. Yaptim ve istenmedi. Turkiye'yi bu hale getirenleri tercih etti toplum, ona saygi gostermek lazim.
Kutu:
'Benetton Dogu yatirimini askiya aldi'
Luciano Benetton GAP'a geldi. Yatirim yapmayi dusunuyordu. Ne oldu? Boyle bir proje vardi. Turkiye'nin siyasetindeki istikrar bu pojelerin gerceklesmesi icin cok onemli. Biz kendi yatirimlarimiza sonuna kadar devam ediyoruz. Burasi Turkiye biz bu topraklarin cocuklariyiz. Bizler rekabet gucumuzu korumak icin gerek yurticinde gerek yurtdisinda faaliyetlerimizi rekabet gucumuzu surdurmek zorundayiz. Ama yabancic yatirimcilar icin ayni sey soz konusu degil.
Benetton vaz gecti yani.
Vazgectigini soylemek dogru olmayabilir ama daha cekingen davrandigini ve daha tereddutlu davrandigi, bir sure askiya aldigini soyleyebiliriz.
Bunda gerek ekonomik gerek siyasi trend etkili oldu herhalde.
Ekonomik trend diyemeyecegim. Cunku Turkiye ekonomisi kendi dinamizmiyle cok sihhatli gelisebiliyor ve icindeki faktorler birbirini dengeleyebiliyor. Turkiye'de Ankara piyasa ekonomisinin mantigi disinda bir mudahele yapmadigi surece bir kriz beklemiyorum. Dis alemde beklemiyor. Her ne kadar yok saymak istesenizde kotu siyasetin ekonominin uzerindeki etkisi cok buyuk. Yabanci yatirimcilarin gozu ekonomik istikarardan cok siyasi istikrarin pesinde.
|