Türkçe yabancı dile teslim
İmla kılavuzundaki 33 bin sözcükten 30 bini Türkçe'ye yerleşen yabancı kökenliler. Salahiyetle rating, mekteple klip, muteberle prime time birarada kullanılıyor
Şule ÇİZMECİ
"TÜRK dilinin doğru ve güzel kullanımıyla ilgili" yasa taslağı çeşitli çevrelerde "yasakçı" bulunarak eleştirilirken, kimi Türkçe tutkunları girişimi olumlu buldu. 1996'nın son günlerinde çıkan "Çobansalatası" adlı imla kılavuzunun yazarı Vural Sözer de taslağa destek verdi.
Sözer, Türkçe'nin sahipsizlik ve ilgisizlikten yabancı sözcüklere teslim olduğunu belirterek Türk Dil Kurumu ortadan kalktıktan sonra kargaşa yaşanmaya başladığını vurguladı. Hazırladığı kılavuzda yer alan 33 bini aşkın sözcüğün 30 binden fazlasının Türkçe'ye yerleşen yabancı sözcükler olduğuna dikkat çeken Sözer, şunları söyledi:
"Türk Dil Kurumu yaz boz tahtasına dönüştürülünce, karşılıkları olduğu halde hakikat, muvakkat, teşebbüs, muallim, salahiyet ve daha yüzlerce, binlerce sözcük hortlatılmaya, noktalama imlerinde eskiye dönülmeye çalışılıyor. Salahiyetle rating, mekteple klip, muteberle prime time bir araya gelince yazma ve konuşma özürlü bir toplum ortaya çıkıyor."
Sözer, yeni bir kılavuz hazırlamasının gerekçesini de şöyle anlattı:
"Kılavuzun amacı, kimseyi şöyle ya da böyle yazmaya yönlendirmek değil. Yazmaya oturan herkesin, doğru yazmasına yardımcı olmak. Bu nedenle kılavuzumuzun farklı bir yapısı var. Piyasadaki yazım kılavuzları, sözcüklerin tanımlama ya da açıklama bölümleri çıkarıldıktan sonra alt alta dizilmesinden oluşuyor. Türkçe'de ne kadar sözcük varsa a'dan z'ye bir dizelge haline getiriliyor. Kılavuzdan yararlanmak isteyen kimsenin `sivri' sözcüğü nasıl yazılıyor diye kılavuza baktığını sanmıyorum, ama `sivribiber' ya da `sivrisinek' acaba bitişik mi yoksa ayrı mı diye duraksanıyor."
Dilimizden düşmeyen yabancı sözcükler:
Abajur (Fransızca), abanoz (Farsça), acil (Arapça), adi (Arapça), agresif (Fransızca), ahlak (Arapça), aile (Arapça), aktif (Fransızca), alkol (Fransızca), anahtar (Yunanca), armut (Farsça), asansör (Fransızca), avanta (İtalyanca), avantaj (Fransızca), baca (Farsça), bahçe (Farsça), Bakkal (Arapça), bakla (Arapça), bamya (Arapça), banka (İtalyanca), barbunya (İtalyanca), bavul (İtalyanca), bedava (Farsça), cam (Farsça), dershane (Arapça), deşarj (Fransızca), doçent (Almanca), doktor (Fransızca), editör (Fransızca), ekonomi (Fransızca), elektrik (Fransızca), enerji (Fransızca), fasulye (Yunanca), fayans (Fransızca), finans (Fransızca), galeri (Fransızca), gardiyan (İtalyanca), gazete (İtalyanca), gül (Farsça), halk (Arapça ), hareket (Arapça), hece (Arapça), holding (İngilizce), ızgara (Yunanca), ilaç (Arapça), işporta (İtalyanca), kadife (Arapça), kadro (İtalyanca), karbonat (Fransızca), kargo (İngilizce), kasa (İtalyanca), kasap (Arapça), kasko (İtalyanca), kazak (Fransızca), kilim (Farsça), klip (Fransızca), komisyon (Fransızca), köfte (Farsça), kriz (Fransızca), mantık (Arapça), masaj (Fransızca), mendil (Arapça), mikrop (Fransızca), milyon (Fransızca), motor (Fransızca), müzik (Fransızca), nezle (Arapça), numara (İtalyanca), ofis (Fransızca), para (Farsça), parti (Fransızca), patlıcan (Arapça), peçete (İtalyanca), pazar (Farsça), pirinç (Farsça), poğaça (İtalyanca), radyo (Fransızca), ressam (Arapça), röportaj (Fransızca), salon (Fransızca), seramik (Fransızca), sigara (İspanyolca), sigorta (İtalyanca), sinyal (Fransızca), siyaset (Arapça), soba (Macarca), soda (İtalyanca), spor (Fransızca), stadyum (Latince), star (İngilizce), şişe (Farsça), tatil (Arapça), tayyör (Fransızca), tekstil (Fransızca), tenis (İngilizce), traktör (Fransızca), üniversite (Fransızca), vapur (Fransızca), vazo (İtalyanca), veto (Fransızca), zil (Farsça), zeytin (Arapça).
|
