genel

Solcular siyasal İslamı tartışıyor

Yalçın Doğan

HERKES şöyle bir irkiliyor. "Sosyal demokrasinin 2000'li yıllarda neler yapabileceğini" tartışmak üzere bir araya gelen dünyanın sosyal demokratları, CHP Genel Başkanı Deniz Baykal'ın beklenmeyen çıkışıyla sarsılıyor. Baykal, "dünyadaki solcularla siyasal İslamı tartışmak" istiyor.
Burası Roma... Sosyalist Enternasyonal'in (SE) bu yılki ilk konsey toplantısı. Dün sabah Deniz Baykal ve SE'nin başkan yardımcılarından Erdal İnönü ile birlikte İstanbul'dan Roma'ya uçuyoruz. Roma'daki toplantıya yaklaşık 140 ülkenin sosyal demokrat partileri katılıyor. Roma toplantısının gündemi geçen eylülde New York'ta belirleniyor. İspanyol Gonzales'in başkanlığında "sosyal demokrasinin sorunları ve yeniden güçlenmesine dönük" bir çalışmayı başlatmak üzere.
Gonzales'in çalışması SE içinde sanki ayrı bir kurum oluşturuyor. Özel logosu, ayrı bir bütçesi, ayrı bir örgütü ile SE içinde sanki bağımsız bir organ gibi.
Avrupa'nın, Afrika'nın, Asya'nın, Güney Amerika'nın sosyal demokrat partileri kendilerini bu türlü çalışmaya yoğunlaştırıyor. Buna ek olarak Bosna - Hersek, Ortadoğu gibi siyasal konularla, "açlık" gündemin diğer maddeleri.
Ne var ki SE üyesi CHP'nin Genel Başkanı Baykal Roma'ya bir bomba atıyor. Bir yandan Türkiye'nin kendi iç sorununu Roma'ya taşırken, diğer yandan "gelişmekte olan Müslüman ülkelere örnek siyasal rejimin laik ve demokratik bir yapı olması gerektiği" tezini işliyor. Yani sadece Türkiye değil, diğer Müslüman ülkeleri bekleyen "siyasal İslam tehlikesine" dikkat çekiyor.

ANA FİKİR

Şu anda dünya nüfusunun yüzde otuzu, yani yaklaşık bir buçuk milyarı Müslüman. Baykal'ın tezi bu gerçekten yola çıkıyor ve SE'nin bir buçuk milyar insana yaklaşması gerektiğini vurguluyor. Baykal'ın en çarpıcı gözlemi şu:
"Sosyal demokrasi gelişemediği için siyasal İslam gelişme eğilimindedir. Dolayısıyla siyasal İslam, aynı zamanda sosyal demokrasinin problemidir. Sosyal Demokrasi geliştikçe siyasal İslam gerileyecektir. Bu nedenle SE'nin siyasal İslamı incelemesi gerekmektedir."
Sosyal demokrasinin yüzyıllık tarihinde ortaya attığı politikaların bugün sağ partiler tarafından da paylaşıldığını belirten Baykal, buna örnek olarak evrensel oy, sendikal haklar, gelir dağılımı, insan hakları, kadınların kurtuluşu gibi temel hak ve özgürlükleri gösteriyor. Günümüzün önde gelen sorunu olarak ise İslamın yükselişini gösteriyor. Türkiye'de halkın yüzde doksan dokuzunun Müslüman olmasına rağmen, Cumhuriyet'in laik ve demokratik rejim üzerine kurulduğunu belirten Baykal şu noktanın altını çiziyor:
"İslami köktencilik dünyada hızla yaygınlaşıyor. Kendisini radikal siyasi bir güç olarak organize eden İslamiyetin, ideolojik yanı ve etkisi dünyanın Müslüman ülkelerinde hızla artıyor. Diğer İslam ülkelerinin arasındaki farklılıklar ne olursa olsun, İslamın bu ülkelerde sömürgeciliğe karşı ve ulusal kurtuluş düşüncesiyle iç içe geçtiğini görüyoruz."
Siyasal İslam neden yükseliyor?.. Baykal'ın gözlemine göre, "dışlanmaktan" dolayı!.. Baykal'a göre, geniş yoksul kitleler bir yandan "ekonomik kalkınmanın dışında kalırken, diğer yandan da sosyal, siyasal ve kültürel bütünleşmenin dışında" kalıyor. Kitlelerin dışlanması, İslamın beslenmesine uygun bir ortam hazırlıyor.

SE GÖRÜŞECEK

Dünyadaki solcular Baykal'ın bu uyarısıyla kendi toplantılarında ilk kez böyle bir konuyla karşı karşıya kalıyor. Baykal siyasal İslamın yükselmesini önlemek üzere SE'yi göreve çağrıyor:
"Sosyal adalet ve eşitlik konularında halkın talepleri karşılanamıyor. İslam siyasi ortamını burada buluyor. Kapsamlı ve iyi örgütlenmiş bir sosyal demokrasinin yokluğu, dini ideolojinin gelişmesine ister istemez zemin hazırlıyor. İşte bu noktada sosyal demokrasinin gelişmesi kendini de aşan hayati bir önem taşıyor. Sosyal demokrasi gelişemediği için siyasal İslam geliştiğine göre, bunu durduracak tek gücün yine sosyal demokrasi olduğu anlaşılıyor. Dolayısıyla SE'ye ortak bir sorumluluk düşüyor."
2000'li yıllarda sosyal demokrasinin görevlerini tartışmak üzere bir araya gelen SE delegeleri, şimdi bu gelişmeyi bir de siyasal İslamın önlenmesi açısından ele alıyor. Sosyal demokrasi siyasal İslam karşısında ciddi bir mücadeleye hazırlanıyor.

[Ana Sayfa] [Siyaset] [Ekonomi] [Dünya] [Magazin] [Sanat] [Yaşam]
[Entellektüel] [Spor] [Köşe Yazarları] [Dizi Yazı] [Eğitim]