Okuldan işe geçiş...Korkmaz İlkorurGEÇEN hafta ortak bir dost davetinde, Tekstil İşverenleri Sendikası Başkanı Sayın Halit Narin ile yaptığımız bir sohbet bizi gene eğitim konusuna yöneltti. Sohbetimizde Sayın Narin tekstil sektörünün Türk sanayii içindeki önemini vurgularken, sektörün hızlı gelişimine kalifiye eleman bulunamamasından şikayet ediyordu. Diğer bir şikayet konusu da İşveren Sendikası'nın mali olanaklarının yeterliliğine, Sendika'nın tüm arzularına rağmen kalifiye eleman sıkıntısını gidereci eğitim projesi oluşturulamayışı idi.Bu sohbet bizi, Türkiye'nin en önemli birkaç sorununun içine attı. Önce en çelişkilisinden başlayalım. Türkiye'de, bir tarafta, ciddi bir işsizlik sorunu var. Öbür tarafta, kalifiye eleman sıkıntısı var. Demek ki, istihdam yaratacak yapısal gelişme de bir sakat olduğu gibi, kalifiye eleman yetiştiremediği için eğitim sistemimizde de bir sakat var. Bunu, literatürde eğitim, yetenek geliştirme ve işçi piyasası (gereksinmeleri) arasında kopukluk diye tanımlıyorlar. Onun için, bizim tezimiz, başta işveren sendikaları olmak üzere başta sanayi olmak üzere tüm mal ve hizmet üretim kuruluşlarının eleman yetiştirmeye yönelik eğitim faaliyetleri içine girmeleri şeklinde. Tezimizin doğru olup olmadığını anlamak için, geçen haftalarda bahis ettiğimiz OECD yayını, Bir Bakışla Eğitim'e baktık. Haklıyız. OECD olaya okuldan işe geçiş kavramı içinde yaklaşıyor. OECD, dünyada yaşanmakta olan hızlı ekonomik, sosyal ve teknolojik değişimin, okuldan işe geçiş sürecini, yani, tam zamanlı (full time) öğrencilik yaşamından tam zamanlı ve kalıcı iş hayatına (istihdama) geçişi oldukça zorlaştırdığını belirtiyor. Tüm dünyada işçi piyasasındaki genç nüfusun kendi içinde ve toplam nüfus içindeki yüksek işsizlik oranlharı OECD'nin bu tespitini destekliyor. Genç nüfustaki yüksek işsizliğe çare olarak OECD yukarıda belirttiğimiz kopukluğun giderilmesini öneriyor. Bunun için de üç ana sahada reform gereğini vurguluyor: * temel eğitimde kalite, * temel eğitimden istihdama geçiş, * hayat boyu öğrenime yatırım. Reform gereğinden de anlaşıldığı gibi, çözümün özü temel eğitimden (bizdeki ilk sekiz yıl) sonraki, biraz gündelik hayattaki tabiri ile, gerçek hayattaki eğitimden geçiyor. OECD, 15 ülkede 16 - 19 yaş grubunun 1984 ve 1995 yılında neler yaptığına bakmış. Sonuçlar şöyle: Herhangi bir işte çalışmadan okuyanların oranı % 49'dan % 59'a çıkmış; okumayan ama çalışanların oranı % 22'den % 13'e düşmüş, okumayan ve de çalışmayanların oranı % 15'ten % 12'ye düşmüş; hem eğitimde olup hem okuyanların oranı % 14'ten % 16'ya çıkmış. Bu son gelişme OECD genelinde önemsiz gibi gözükse de aklı başında münferit ülkelere bakılınca kayda değer gelişmeler var: Avustralya % 20'den % 26'ya, Kanada % 23'ten % 30'a, Danimarka % 39'dan % 51'e, Hollanda % 22'den % 33'e çıkmış. 15 OECD ülkesinde (Türkiye yok) okuldan işe geçiş süreci incelenmiş. Sonuçlar şöyle: * Geniş ortalama 6 yıl; * 1980'lerde 16 - 22 yaş arasında olan geçiş, 1990'larda 17 - 23 yaş arasında çıkmış durumda. * Geçiş dönemindeki gençlerin eğitim ve iş bileşimi değişmiş. Birçok ülkede apprenticeship olarak adlandırılan resmi çıraklık programlarının yanı sıra işverenlerle talebeler arasında yapılandırılan çalışma programları öncelik almaya başlamış. * En önemli sonuç ise şu: Gençler arasında en büyük işsizlik, bizim standart lise benzeri okulları bitiremeyenlerde. Bitirenlerin şansı da o kadar çok fazla değil eğer iş hayatına ilişkin bir eğitim şöyle veya böyle anlamamışlarsa. Bu tahmin edebileceğimiz bir sonuç: Ama daha önemlisi, gerçek hayata daha dönük gibi gözüken meslek liselerinden mesun olanların iş bulma şanslarının bile temel çıraklık sistemi veya diğer işveren destekli eğitim sistemlerinden geçenlere kıyasla daha düşük olması. Bizde, yukarıda tarif ettiğimiz gibi bir okuldan işe geçiş süreci yok gibidir. Olsa da süresi çok kısadır. Onun için Sayın Narin'e önerdiğimiz gibi eğitim için harcanacak paranın işçi piyasasının gereksinimlerini cevaplamak üzere işveren desteğinde eğitim verecek projelere harcanmasında yarar görüyoruz. |
[Ana Sayfa] [Siyaset] [Ekonomi] [Dünya] [Magazin] [Sanat] [Yaşam]
[Entellektüel] [Spor] [Köşe Yazarları] [Dizi Yazı] [Eğitim]