genel

AB Turkiye dosyasini aciyor

Ahmet Sever

Turkiye'nin NATO'nun genislemesine karsi veto tehditi karsisinda AB, Turkiye'ye tam uyelik formunu verebilir. Ancak Turkiye, onune konulan insan haklari, demokrasi, Kurt sorunu gibi konularda kisa surede dev adimlar atabilecek mi? Yuzde 80 enflasyon, issizlik sorunlari nasil cozumlenecek?
AVRUPA Birligi (AB), simdiye kadar, Turkiye'ye "ne evet, ne hayir" dedi. Ama artik AB acisindan, Turkiye konusunda kesin bir tercih yapmak ertelenemez bir zorunluluk haline geldi.
Ankara'nin verdigi acik mesajlardan sonra AB su gerceklerle yuz yuze geldi: "Turkiye vetosunu kullanirsa, NATO'nun genislemesinde sorun cikacak. Turkiye'yi kazanmadan Kibris'ta bir cozum olmayacak ve Kibris'in uyeligi tehlikeye girecek. Bu gidisle Gumruk Birligi de yurumeyecek ve Turkiye, Avrupa'dan uzaklasacak."

DEV ADIMLAR

Bu durum, AB'yi, Turkiye'ye acik ve durust bir yanit vermeye zorluyor. AB baskentlerinde Turkiye dosyasi ilk kez ciddi bir degerlendirmeye alindi. Henuz somut bir gorus ortaya cikmasa da, butun isaretler, AB'nin, Turkiye'ye diger aday ulkelerle birlikte bir tam uyelik perspektifi acacagini gosteriyor.
AB, Aralik'ta cekilecek aile fotografina buyuk bir olasilikla, Turkiye'yi de dahil edecek. Ancak, ardindan; "Bundan sonrasi sana kalmis. Uye olabilmek icin bazi kosullari yerine getirmen gerekiyor. Ekonomiden baslayarak, insan haklari, Kurt ve Kibris sorunlari, Turk - Yunan iliskilerine kadar bir dizi alanda dev adimlar atmak zorundasin" diyecek.
AB, bu sekilde, Turkiye'nin onune "uyelik formu"nu koyacak. Ancak, bu formu doldurmak Ankara'ya dusecek. O asamaya gelindiginde, Turkiye ne yapacak? Uyeligin kosullarini yerine getirebilecek mi? Cunku asil sorun ondan sonra baslayacak.

SUPHELER VAR

Bu konuda supheler var. Zira, Turkiye tam uyeligi gercekten isteyen bir ulke gibi davranmadi bugune kadar. Verilen onca vaade ragmen, insan haklari alaninda en ufak bir iyilesme olmadi. Askerlere havale edilen Kurt sorunuda bir cozum arayisina gidilmedi. Koalisyonun buyuk ortagi Refah Partisi, tam uyeligi gercekten istedigine dair ikna edici bir tavir sergilemedi.
Tabii AB, Turkiye'ye tam uyelik perspektifi acmasinin karsiliginda, Kibris'ta bir odun de isteyebilir. Bir de, Turkiye'nin yuzde 80'lerde seyreden enflasyonu, hizli nufus artisi ve issizler ordusu, geri kalmis bolgeleri AB'nin gozunu korkutan ekonomik engeller olarak goruluyor.

33 milyon ECU icin firtina

AVRUPA Parlamentosu (AP) Butce Komisyonu'nda gecen hafta AB'nin, MEDA fonlarindan Turkiye'ye verecegi yardimlardi konusunda yapilan tartisma, bir komediye donustu.
Konu kisaca soyle: AB, MEDA fonundan, Turkiye'ye 1996 icin 33 milyon ECU'luk pay ayirdi. Ancak AP, 19 Eylul'de aldigi bir kararla, Turkiye'ye yapilacak yardimlara insan haklari ve bolge sarti koydu.
Bu konuda tek yetkili AB Komisyonu, AP'yi kizdirmamak icin, "Turkiye ile ilgili projeleri AP'nin onune getirme ve danisma" sozu verdi.
Ancak, AB Komisyonu, Turkiye'den Milli Egitim ve Saglik Bakanliklarindan sunulan bes projeyi kabul etti ve 33 milyon ECU'luk yardimi isleme koydu. iste bu yuzden bir bardak suda firtina koparildi. AB'nin iki organi olan AB Komisyonu ile AP Turkiye'nin uzerinden yetki kavgasina tutustu.
Butce Komisyonu'ndaki konusmalar soyle:
James Elles (ingiliz muhafazakar): AB Komisyonu Baskani Santer bize soz verdigi halde, Turkiye Sorumlusu Serge Abou, 'Hosunuza gitse de gitmese de biz bu parayi Turkiye'ye verecegiz' dedi bu gururuma dokundu.
Terenece Wynn (ingiliz sosyalist): Biz bu projeleri reddettik. Buna ragmen isleme konuldu. Bu nasil oluyor?
Diemut Theato (Butce Komisyonu Baskani): AB Komisyonu'nu Turkiye'ye para vermemeye cagiriyorum. Baskan Santer'e mektup yazip, bir sonraki toplantimiza davet edecegim.
GB surekli Turkiye'nin aleyhine islerken, Turk Hukumeti artik proje sunmayacagini aciklamisken ve "boyle giderse Euro - Med surecinden cekilirim" uyarisini yapmisken, AP'nin bu kadar kucuk bir yardim miktari icin, bu kadar buyuk olay cikarmasini anlamak gercekten cok zor.

Tunceli'ye MEDA destegi

Tunceli'de yapimi planlanan 534 dubleks evi iceren Toplu Konut Projesi'ne Avrupa Birligi MEDA Fonlari'ndan 11 milyon dolarlik destek verecek

SON uc yildir teror nedeniyle buyuk goc alan ve tam bir konut cikmazina giren Tunceli'ye Avrupa Birligi Akdeniz Grubu'ndan (MEDA) mujdeli haber geldi.
Bazilari sehir merkezindeki akrabalarinin yaninda, bazilari okul ve yurtlarda, bazilari da garajlarda ikamet etmek zorunda kalan terorzede aileler, onumuzdeki yil kendi evlerine sahip olacaklar. Valiligin hazirladigi Toplu Konut Projesi'ne AB'den destek gelmesi ilde sevinc yaratti.

"EVLER DUBLEKS"

Hazine'den tahsis edilen 472 bin metrekare arsa uzerine yapilacak konutlarin insaatina bu yaz sezonunda baslanilacak ve en gec bir yil icinde bitirilecek. AB'nin projeye 11 milyon dolarlik destek verecegi bildirildi. Proje kapsaminda ilk etapta 100 metrekare uzerinde 534 dubleks konut yapilmasi planlaniyor. Konut alani icinde saglik ocagi, okul, ticaret merkezi, kultur sitesi, spor sahalari ve yesil alanlar bulunacak. Valilik projeye yuzde 40 katkida bulunacak ve okul, arazi duzenlemesi, yol ve ticaret merkezi valilikce yapilacak.

"DRAM BiTECEK"

Tunceli Belediye Baskani Mazlum Arslan, evlerin vatandaslara kira bedeli karsiliginda satilacagini soyledi. Baskan Arslan, "1994 sonlarinda Tunceli'de baslatilan koy yakma ve bosaltma olaylarindan sonra cok sayida insan sehre goc etmistir" diyerek soyle konustu:
"151 koy ve 500 mezra tamamen bosaltilmis, burada yasayan insanlar akrabalarinin yanina siginmis veya prefabrik konutlarda, garajlarda ve dugun salonlarinda barinmak zorunda kalmistir. Bu iki projenin gerceklesmesi halinde Tunceli'de konut sorunu ortadan kalkacak, evleri yakilan vatandaslar ev sahibi olacaklar"

[Ana Sayfa] [Siyaset] [Haber] [Ekonomi] [Dunya] [Sanat] [Yasam]
[Entellektuel] [Spor] [Kose Yazarlari]