Buyumek isteyen kaynak bulmalidirProf.Dr.Aydin AyaydinPOLiTiKACIDAN iktisatciya, bankacidan sanayiciye kadar hemen her kesimden konusurlara gore Turkiye gelisme potansiyeli yuksek bir ulke; bazilarina gore Turkiye yilda yuzde 10, hatta yuzde 14 buyuyebilir. Boylece ulkemiz hem gelismis hem de gelismekte olan ulkeler icinde en hizli buyuyen ulke konumuna gecebilir. Her yil yuzde on buyuyen bir ulkenin milli geliri yaklasik sekiz yilda iki katina ulasir. Bu surede, yaklasik yuzde 1.8 olan nufus artisi hizi da dikkate alindiginda kisi basina gelir 5 bin dolar. Bugune gore cok cok iyi ve cok olumlu bir sonuc. Hele hele nufus artis hizi daha da yavaslatilabilirse kisi basina daha yuksek bir gelire ulasmak mumkun. Tabii ki bu zor, nufus artis hizinin yavaslatilmasindan soz ediyorum.Aslina bakilirsa her yil yuzde 10 buyumek de cok kolay degil, fakat imkansiz da degil. Hizli buyumek iyi de onemli sorunlari da beraberinde getirecegi gozonune alinmalidir. Oncelikle yeterince hizli buyuyemedigimiz kanisina nereden variyoruz, sanirim tartismaliyiz. Kisi basina gelirimiz dusuk, bu bir gosterge. Kisi basina gelir onemli bir gelismislik kriteri, fakat tek basina degil. Gelir dagilimi da onemli bir gosterge, issizlik, egitim, yerlesim, saglik hepsi onemli. Hizli buyume nicel anlamda bir gosterge olmakla birlikte buyumenin nitel anlamda da yansimasi gerekmektedir. Turkiye'nin nitel anlamda buyumeyi sagladigini soylemek cok kolay degil. Cogu zaman hizli buyumenin temel kosullarinin insangucu, sermaye, dogal kaynak oldugunu dusunuruz, yanlis da degildir. Yeterli de degil. Cunku cok buyuk topraklara sahip ve cok nufuslu olup gelismemis ulke sayisi oldukca fazladir. Buna karsilik, kucuk, insan gucu az fakat kisi basina gelir acisindan cok zengin ulkeler de bulunmaktadir. Emek gucunun verimliligini artiran her turlu cabayi gostermis ulkeler sermaye yetersizligine ve cogafi olumsuzluklara ragmen zoru basarabilmislerdir. insan gucunun verimliligini artirmak yonunde izledikleri yol ise egitim ve yuksek teknoloji kullanimi olmustur. Kuskusuz bu davranisin altinda yatan dusunce ekonomik buyumenin saglanmasi ve kisi basina gelirin artirilmasi yatmaktadir. Boyle olunca kisi basina gelir toplumsal zenginlige donusturulebilemektedir. iyi egitilmis insan gucu, surekli ve hizli bir buyume icin gereklidir, fakat yeterli degildir. Yeterlilik diger unsurlarin da uyumlu bir halde bir araya gelmesi demektir. Buyume icin surekli yatirim zorunludur. Yatirimlarin sermaye hasila orani dusuk alanlarda yapilmasi onemlidir. Boylece sermaye kisa surede yeniden kazanilir. Yatirim yapmak icin kaynaga gereksinim vardir. Kaynak ise elde edilen gelirden yapilan tasarruftur. Dolayisiyla tasarruflari buyutmeden yatirimlari buyutmek mumkun degildir. Turkiye'nin yilda yuzde on oraninda buyumeyi gerceklestirmesi icin gerekli yatirimlari hangi kaynaklardan finanse edecegi tartisilmalidir. Turkiye de hem tasarruflar yeterli degildir hem de cok pahalidir. Aci bir gercek mali sektor yatirimlarin finansmaninda kullanilacak kadar uzun vadeli kaynak yaratamamaktadir. Avrupa Birligi'ne uye olmayi 1960'li yillarda karar veren Turkiye gecen sureyi iyi kullanamamis, ekonomisinde bu uyeligin gerektirdigi kosullari yaratamamistir. Enflasyonu makul bir seviyeye cekememis, sermaye birikimini gerceklestirememis, pek cok alanda teknolojisini yenileyememistir. Simdilerde gecmiste yapilan hatalardan kaynaklanan zaman kaybini ortadan kaldirmanin cabasi icinde. Hizli buyume istegi bunun bir gostergesi. Ne var ki ayni hatalarin tekrarlanmamasi icin buyumenin saglam kaynaklara dayandirilmasi buyuk onem tasimaktadir. Ekonominin hizli buyumesini isteyenler kaynagi da ortaya koymalidirlar. |
[Ana Sayfa] [Siyaset] [Haber] [Ekonomi] [Dunya] [Sanat] [Yasam]
[Entellektuel] [Spor] [Kose Yazarlari]