toolbar

milliyet logosu

Fuar'in Elektrolux'a maliyeti 2 trilyon lira

Meral Tamer

Beyaz esyada dunyanin en buyugu Elektrolux, fuara tam 5 bin kisiyle katildi. Rakam devasa, ama Amerikan White Westinghouse'dan Kelvinator ve Frigidaire'ye, Alman AEG'den italyan Zanussi'ye tanidigimiz ve tanimadigimiz 40 markanin sahibi zaten Elektrolux'mus.
Mahseri kalabalik, tavanlardan yerlere kadar dizi dizi buzdolaplari, camasir ve bulasik makineleri... En yogun kalabalik AEG ve Bosch - Siemens'in onunde toplanmis. Herhalde fuar Almanya'da oldugu icin. Arcelik ve Beko'nun gorkemli varligi, gogsumuzu kabartiyor.

KOLN - Almanya'nin Koln kenti, yillardir dunyanin en buyuk beyaz esya fuari Domotechnica'ya ev sahipligi yapiyor.
Bu hafta da dunya beyaz esya sektorunun tum unluleri Koln'de bulustular. Kentin durgun ve monoton yasamini 3 - 4 gun icin de olsa hareketlendirdiler. Tum otelleri, restoranlari doldurdular. Hatta sigmadiklari icin komsu kent Dusseldorf'un otel sahipleri ve taksi soforleri de Domotechnica'nin nimetlerinden yararlandilar.
Ev sahibimiz Elektrolux, otelimizi 1,5 yil oncesinden, yani 1995 kasiminda ayirtmis oldugu icin, biz Koln'de kalabilen sanslilardandik. Herkesin fuara hucum ettigi sabah saatlerini Koln sokaklarinda turist olarak gecirince, taksi bulmamiz da problem olmadi ve Domotechnica'nin mahseri kalabaligina bizler de karisiverdik.
Gozlerinize inanamayacaginiz bir manzara.... Devasa mekanlar ve igne atsaniz yere dusmeyecek cinsten bir kalabalik. Hani turist rehberleri ellerindeki semsiyeyi havaya kaldirarak, kendi gruplarindaki ahaliyi bir arada tutmaya calisirlar ya.... Burada da ellerinde renkli cisimlerle arkalarindaki bir otobus dolusu diyebilecegimiz kalabaliga isaret veren grup liderleri dikkatimizi cekiyor.

En yogun ilgi, AEG ile Bosch - Siemens'e

En inanilmaz kalabalik Bosch - Siemens ve AEG'nin onunde. Sanirim ikisinin de Alman firmasi olmasindan kaynaklaniyor bu yogunluk. Domotechnica, her ne kadar beyaz esyanin Kabe'si olsa da, demek ki yine de fuarda Alman nufusu agirlikta.
Ama biz Turkler de hic kucumsenecek gibi degiliz. Sadece Arcelik ve Beko'nun hepimizi gururlandiran gorkemli varligiyla degil, Profilo'dan Gazal'a, Beyaz Esya Yan Sanayicileri Dernegi BEYSAD'in fuardaki standindan, daha ucakta merhaba dedigimiz Cankurtaran Holding'in sahibi Emin Canturtaran ve Teba Sirketler Grubu'nun sahibi Teoman Baygan'a, otelimizde karsimiza cikan Roni Grunberg'den devasa fuar alaninda sik sik kulagimiza carpan Turkce konusmalara kadar fuarda bayagi varlik gosterir durumdayiz.
210 bin metrekare fuar alaninda insan kalabaligi kadar dikkat cekici bir baska nokta, tabii ki beyaz esya kalabaligi. Bu kadar cok buzdolabi ya da camasir makinesini inci kolye gibi yanyana dizilmis birarada gormek cok etkileyici. Hepsi beyaz, hepsi neredeyse birbirinin ayni. Bunlarin arasindan nasil secim yapilabilir ki...

Dilerseniz kucucuk, dilerseniz cevreci

Elektrolux'un isvec'teki ana fabrikasinin uretim mudurunu dinleyince, bu secimi yapmanin o kadar da zor olmadigini hemen farkediyorsunuz.
Eviniz cok mu dar? Compact disk misali kompakt urunler uretmisler. Kucucuk elektrik supurgeleri, camasir ve bulasik makineleri... Ama gucleri cok yuksek. Bir diger yanda enerji tuketimi muthis dusurulmus yepyeni urunler. Avrupali tuketici artik cok cevreci ya... Onlarin ilgisini ceksin diye...
Eger kompakt beyaz esyalara ilk anda isinamadinizsa kucuk aileler icin uretilmis neredeyse raf genisligindeki camasir makinelerini deneyebilirsiniz. ille kurutmasi da olsun diyorsaniz, isvecli uretim mudurunun yandaki fotografta da gosterdigi gibi kurutma bolumunu, makinenin ust kismindaki duvara ecza dolabi gibi asabilirsiniz.
Bu beyaz esyalar hic cikinti yapmasin diyorsaniz, ankastre olanlari tercih edeceksiniz! Alirsiniz, duvarin icine gomersiniz. Boylece sadece on yuzeyi gorunur.
Hasari kucuk cocugunuzun firinin kapagini acip yanmasindan endise ediyorsaniz, kapattiktan sonra bir dugmeye basip kilitleyebileceginiz firinlar tam size gore.
Ya da o gun bulasiginiz azsa, siz de tabak -canagi bulasik makinesinin ust rafina dizersiniz ve ayarlayacaginiz programda sadece uste su ve sabun gider. Makinenizin alt tarafi hic kullanilmaz. Boylece gerek sabun gerekse su harcamaniz yariya inmis olur.

Patlican buzdolabi domates gibi firin!

Hep birbirine benzer beyaz esyalardan sikildiysaniz, yine Elektrolux'un sahibi bulundugu italyan Zanussi'de nesenizi bulabilirsiniz. Su italyanlar dizaynda ne kadar yaraticilar! Fuar'da kendilerine ayrilan bolumde patlican biciminde bir buzdoabi, domates benzeri firin, elma gibi camasir makineleri sergiliyorlar.
Tabii bu urunler cok yaygin satilmak icin degil. Ama degisiklik arayan ve bunun bedelini odemekten cekinmeyenler icin muhtesem. Ornegin buzdolabini ben evime pekala koyabilirim. Yalniz bir yil beklemem gerekiyor. Cunku fuarda gorduklerimiz sadece tek birer ornek. Uretim ancak 1998'de baslayacakmis.
Zanussi'de yaraticiligin sinirlarinin nasil zorlandigini gordukten sonra AEG'nin 2500 metrekarelik devasa bolumune gidiyoruz. Ortada koskocaman bir metronom, bir o ya an bir bu yana tak tak diye saliniyor ve altinda da bir yazi: "Biz AEG olarak daima zamanin bir adim otesindeyiz!"
AEG'nin standi tam Alman. Bunu ilk bakista farketmek icin, benim gibi Alman Liseli olmaya gerek yok.
AEG bolumunun digerlerinden en belirgin farki, duvarlarin camasir makineleriyle kaplanmis olmalari. Yerden tavana kadar, sanki duvoar kagidi gibi! Herhalde cogu ankastre gomulmus. Tabii incelenmek uzere ortalikta da degisik ozellikte bir suru beyaz esya var. Ama inceleyen de o kadar cok ki, bir turlu yanlarina erismek mumkun degil.

Makinelerin ustunde pop muzik konseri!

Aksam uzerine dogru o camasir makinelerinin duvar dekoru yarattiklari bolumde, yerde duran beyaz esyalari sahne yapmis bir grup genc, ellerinde gitarlari ve saksafonlariyla pop konseri bile verdiler. Uzerlerine bastiklari camasir ve bulasik makinelerine ben kendi hesabima pek acidim. Ama herhalde o gosteri de, Elektrolux'un bu fuar icin harcadigi 16 milyon dolarin (2 trilyon lira) bir parcasi.
AEG'nin devasa alaninda bir kafe, bir de restoran var. ikisinde de menu sinirli, ama yemek sinirsiz. Ustelik de ucretsiz. Herhalde bu da fuarcilik isinin bir parcasi. Elinizi - kolunuzu sallaya sallaya giriyorsunuz. Kimse size kimsiniz, nesiniz diye de sormuyor. Kahve, meyva suyu ya da ya da alkolsuz biranizi icip, sosisinizi ya da tavuk corbanizi yiyip cikiyorsunuz.
Yine Elektrolux'a ait Amerikan Kelvinator, Westinghouse ve Frigidaire'nin sergilendigi bolumler ise Whirpool ve diger Amerikan markalariyla birlikte. Onlarin takdimi epey farkli, sayilari sanki daha az. Ustelik onleri de pek kalabalik degil. Ne de olsa burasi Almanya!
Ama Arcelik'ciler de kabul ediyorlar ki, Elektrolux'un bolumu, digerlerinin hepsinden farkli. Beyaz esyada dunya lideri oldugunu, Elektrolux urunlerini sergiledigi 1500 metrekarelik alanin dizayninda ve renklerinde de, digerlerine fark atarak gosteriyor. Urunlerinin birinden digerine giderken, sizi sanki zaman tunelinde kucuk bir yolculuga cikartiyor.
DEVAMI YARIN

[Ana Sayfa] [Siyaset] [Haber] [Ekonomi] [Dunya] [Sanat] [Yasam]
[Entellektuel] [Spor] [Kose Yazarlari]