Tarih, filmde masal oluyorEdip Emil OymenOscar'a iki hafta kaldi. Bu yilin favorisi ingiliz Casus (The English Patient). 12 Oscar'a birden aday: En iyi film, en iyi yonetmen, en iyi erkek oyuncu, en iyi kadin oyuncu, en iyi yardimci oyuncu ve diger dallarda... Mukemmel bir film. Oykusu de "gercekmis"!.. Su sirada sinemalarda gosterilen Ozgurlugun Bedeli - Michael Collins, ne kadar "gercekse?"Bu filmde bazi tarihi gercekler, filme "uysun" diye soyle degistirildi: Collins'in nisanlisi Kitty, hic de saf utangac bir koylu kizi degildi. Kentliydi. is sahibi bagimsiz bir kadindi... Filmde, Collins, kafasina sadece bagimsizligi dolamis bir lider. Gercekte, hem nisanlisini, hem de Lady Hazel Lavery'i birlikte idare eden hizli bir capkindi... Filmde, Collins'e gizli bilgiler aktaran ajan Ned Broy, yakalanip oldurulur. Oysa gercek Broy, irlanda'da cumhuriyet kurulduktan sonra emniyet genel muduru olmustu!.. Filmde, IRA, bir ingiliz komiserin otomobiline bomba yerlestirerek oldurur. Oysa gercekte 1920'lerde Kuzey irlanda'da bugunkune benzer bombali saldiri yapilmiyordu... Stadyumda ingiliz askerleri seyirciye ates acmistir. Dogru. Ama stadyuma zirhli bir arac girmemis, makinali tufegi tribunlere dogrultmamistir... Collins'in sonunu, yollari ayrilan arkadasi (sonradan cumhurbaskani olan) Eamon de Valera hazirlamadi. Oysa filmden bu anlam cikiyor. Collins'in suikast sonucu oldurulmesiyle Eamon arasinda hicbir iliski kurulamamistir... ingilizler, kendi yakin tarihlerini boyle "carpitarak" yansitan bir filme ses cikartmadi. Halk, buyuk bir olgunlukla gidip izledi. Cunku bu, ticari bir filmdi. Akademik bir belgesel degil. Bir de, "istanbul Kanatlarimin Altinda" icin kopartilan firtinayi hatirlayin. Oscarlari toplamaya aday ingiliz Casus da "gercek" (!) bir oykuye dayaniyor. Bu oykunun de ne oldugunu, hele bes alti Oscar toplasin, anlatiriz... Kirmizi burun gunu60 milyonluk bir ulkede bir gunde ortalama 20 - 25 milyon Sterlin (bugunku kurla yaklasik 5 trilyon lira) bagis toplanabiliyorsa, bu neyi gosteriyor? Bagis meraklisi vatandas sayisinin coklugunu. Ama yalnizca bunu mu? Dunyada, burnuna kirmizi top takip dolasacak kadar kendisiyle dalga gecebilen ciddi uluslar oldugunu da... Bir reklamYeni bir soykirim muzesi1974 - 79 doneminde sadece bu binada 20 bin kisi oldurulmus. Binadan sadece 7 kisi sag cikmis. Kizil Khmerlerin bizzat kendi halkina uyguladigi soykirimda kesin olu sayisi bilinmiyor. Tahminler 2 milyon civarinda. Pol Pot ve Kizil Khmerler baskentten gittiginden beri bina lanetli. Kamboclar icine girmiyor. Merakli turistler girip soyle bir dolasip ogurerek cikiyor. Cunku icerde hala insan kemikleri ve oldurulenlerin yigili giysileri oylece duruyor. Pencerelerdeki dikenli tellerle birlikte, oylece. Oldurulenlerin fotograflari, duvarlarda yanyana sirali. Guney Koreli bir isadami bu binayi alip, soykirim muzesine donusturmeyi onerdi. Seo Seong - ho adli isadami, Kultur Bakanligi'na resmen basvurdu. Burayi modern muzecilik anlayisina uygun, isik ve ses gosterisi yapilan, para da getirecek bir muzeye donusturmek icin bir plan sundu. Kambocya hukumeti, halkta, Pol Pot donemine olan nefreti bildigi icin bir soykirim muzesine henuz onay vermedi. Yine de Kultur Bakan yardimcisi Pen Yeth, "Bu binanin tarihi imajinin bozulmasini istemiyoruz. Ama tarihi korumak icin restorasyon da sart" dedi. Binayi gezen bir Amerikali turistin fikri ise su: "Buraya para dokunce burasi bir ticarethane olur. Simdiki haliyle, gecmisi yeterince gosteriyor zaten. Ellememek gerek. insanlarin aci cekerek oldugu bir yer, bir eglence merkezi olamaz." Teror, filleri de etkilerBu, ne ilk ne de son olay. Sri Lanka, yillardir terorle icice. Kuzey ve dogu bolgelerinde Tamil Kaplanlari, hukumete karsi hic usanmadan savasiyor. Buralarda yasayan Sinhaller ise, hukumetin denetimindeki bolgelere gocuyor. Bunun sonucu ise acik: Koy ve kasabalarda nufus artisi, konut sorunu, gecim sorunu. insanlar tek baslarina degil ki. Koyunlari, kecileri, inekleri de var. Nereye sigacaklar? Care kolay: Ormani kes, tarla ac. Hukumet de, dev sulama ve tarim projeleri icin ormanlara el atinca, olan, fillere oldu. Fillerin ormani azaldikca, koylere kasabalara inmeye basladilar. Bu filler, tek ayak uzerinde durmasini bilen sirk fili de degil. Suru halinde bir geldiler mi evler yikiliyor, tarlalar mahvoluyor. Gecen yil 53 kisiyi ezmisler. Silaha sarilan koyluler de 21 fili oldurmus. Buyuk bir seker kamisi uretim tesisi, fillere karsi elektrikli cit cekmis. Ama bosuna. Filler, hortumlarina agac kutuklerini takip, elektrikli cite hamle yapinca kisa devreyle elektrigi kesiyormus! Sonra da iceri. Allah ne verdiyse. Hukumet hangi biriyle ugrassin? Terorle mi? Halkin gocuyle mi? Fillerin gocuyle mi? Sonunda, adanin guney dogu ucunda Yalle bolgesinde filler icin bir milli park yaptilar. Ortalikta dolasan filleri, catapat patlatarak oraya gitmeye "ikna ettiler". Hukumetin fil sorunu bitmedi, ama az biraz cozuldu. |
[Ana Sayfa] [Siyaset] [Haber] [Ekonomi] [Dunya] [Sanat] [Yasam]
[Entellektuel] [Spor] [Kose Yazarlari]