Hong Kong'dan kacis ve Turkiye
Muharrem Karsli
HONG Kong'un 1997 Haziran'inda Cin Halk Cumhuriyeti'ne baglanacak olmasi Hong Konglu isadamlarinda, Cin'in butun rahatlatici teminatlarina ragmen endise yaratiyor. Aslinda Cin'in Hong Kong'daki kapitalist duzene dokunmayacagini gosteren mantiki ve fiili kanitlar cok. Bir defa, Hong Kong Cin'in dunyaya acildigi ve dunya teknolojisi ile sermayesinin Cin'e girdigi en buyuk kapidir. Beijing (Pekin), Sanghay ve Guang Dong (Canton) guneydeki serbest bolgelere ilaveten hizla buyuyen ve kapitalistlesen odaklar halindeyken Cin'in Hong Kong'a komunizmi getirmesi dusunulemez. Ne var ki, Hong Konglu isadamlari bundan cok, Cin'in dunyada insan haklari yonunden en geri duzeydeki ulkelerden biri olmasindan etkileniyorlar. Bu yuzden, yillardan beri bazi Bati ulkelerinde yatirim yapiyorlar. Bu ulkelerin basinda da Kanada geliyor. Kanada, cebinde 20 bin dolarla gelen her yabanciya kapisini aciyor. Birkac yil once gittigim Kanada'nin Pasifik kenti Vancouver'in sokaklarinda, eli bond cantali, sik giyimli Cinlilere rastlamak merakimi cekmisti. Vancouver'de de kucuk bir Chinatown var ama, bunlar Chinatown Cinlilerine benzemiyorlardi. Arastirinca, bunlarin, cogu Hong Kong'dan gelen Cinli isadamlari oldugunu ogrendim. Bunlar ilhak'tan yillarca oncesinden beri Kanada'ya gelip is kurmaya ya da finansal yatirimlar yapmaya baslamislar, ailelerini getirip cocuklarini okullara yerlestirmislerdi. Sonra tek baslarina Hong Kong'daki islerinin basina donuyorlardi. Cogu, Hong Kong'daki ticari yatirimlarini da kolay paraya cevrilebilen finansal yatirimlara donusturmuslerdi. Hong Kong Cin'e devredildiginde isler yolunda gittigi surece kalacaklar, tehlike gordukleri anda butun yatirimlarini paraya cevirip solugu Kanada'da alacaklardi. incelemeye gittigimiz Vancouver borsasi bu finansal yatirimlardan buyuk bir pay aliyordu. Maalesef biz bu furyadan hic yararlanamadik. Oysa, rahmetli Turgut Ozal'in bir miktar Hong Konglu isadamini Turkiye'ye cekme projesi oldugu bile soylenir. is bilen, finanstan ve ihracattan anlayan, Amerika ve Uzakdogu piyasalarina asina birkac bin Hong Konglu iktisadi hayatimiza renk katardi. Singapur ve Malezya'yi bugunku duzeylerine getirenler hep Cinlilerdir. Halen de, ozellikle tekstil konusunda bu imkanin bulundugu ileri suruluyor. Ne var ki, Turkiye'nin siyasetten basini kaldirip boyle seylerle ugrasmak zamani yok. * * * HONG Konglu isadamlari Turkiye'ye gelselerdi Turkiye'de gayrimenkul sahibi olmak isteyeceklerdi. O zaman da Anayasa Mahkemesi karari karsilarina dikilecekti. Hong Kong Turklere gayrimenkul edinme hakkini tanimiyorsa biz de onlara tanimayacaktik. Turkiye bu gibi kati tutumlardan cok sey kaybetti. Turk Telekom'un ozellestirilmesi sekil meseleleri yuzunden iki yil gecikti. Nihayet yol acildi. Acildi da, simdi alici var mi? Su anda dunyada satilik bir suru telekom var. Turk Telekom musteri bulsa bile en az bir milyar dolar zarar var. Anayasa Mahkemesi gayrimenkul satisi konusunda "mutekabiliyet" (karsiliklilik) uzerinde cok duruyor. Arap ulkeleri Turklerin gayrimenkul edinmelerine izin vermedikleri icin, Araplarin da Turkiye'de gayrimenkul edinmelerine izin vermiyor. Oysa, bu Arap ulkelerinin Turkiye'ye karsi ozel bir alerjisi yok. Diger Arap ulkelerinin vatandaslarina da izin vermiyorlar. Ama, ingilizler, Yunanlilar ve ispanyollar Araplara gayrimenkul satmak icin birbirlerini eziyorlar. Bu uc ulke yerlesik Arap turistlerle dolu. Onlarin Anayasa mahkemeleri neden mutekabiliyet aramiyor? Cunku, ingilizler, Sultan II. Bayezid devrinde yasamis olan Kralice I. Elizabeth'ten beri tuccar - devlet ve tuccar - millet gelenegine sahipler. Digerleri de oyle. Biz ise hep asker - devlet ve asker - millet olduk. Hala oyleyiz. Onlar biliyorlar ki, yabancilar satinaldiklari gayrimenkulleri ve KiT'leri ceplerine koyup goturmezler. Gayrimenkul edinen yabanci en azindan yari yerlesik turist demektir. Her yil bu ulkeye abone demektir. Mulk almak icin getirdigi paraya ilaveten, her yil seyyar turistten cok fazla harcama yapacak, belki cocuklarini burada okutacak, onlara is kuracak, ulkeye istihdat saglayacaktir.
|