 Cila'nin altindakilerHasan PulurZiYA Pasa'nin unlu misralarindan biridir:"Cok hacilarin cikti haci, zir - i bagalde" der. Turkcesi, cok kisinin koltugunun altinda hac cikti, demektir... Adam kirk yillik Musluman, kendisini oyle tanitmis, ustelik haci, ama koltuk altindan haci cikiyor... Adama bakiyorsunuz, oyle bir Ataturkcu, devrimci, laik ki, kimseleri begenmiyor, hem de solcu, sokaklara dokulup "Kahrolsun Amerika!" diye bagirmis, "Tek yol devrim!" diye and icmis... Simdi ise "laik fasistler" diyenlerin yagdanligi... Adam kendisini yillar yili, durust, namuslu diye yutturmus, bir de bakiyorsunuz hirsizin sahi... Ornekleri cogaltabilirsiniz... * * * PEKi, niye boyle aldaniyoruz? Cunku bize sunulani, oldugu gibi kabulleniyoruz da ondan... Adamin cilasi bize yetiyor, cilanin altindaki bizi hic ilgilendirmiyor, ilgilensek, arastiracagiz, soracagiz, dusunecegiz ve ortaligi karistiracagiz... isimiz mi yok? "Dunusen kafalara zararli fikirler ususur / Buyuklerimiz herseyi bizden daha iyi dusunur" deyip cikiyoruz isin icinden... * * * BUNLARI yazmak, nereden gerekti denilebilir... Birkac gunden beri, Tevfik Cavdar'in ikinci cildi cikan "Turkiye'nin Demokrasi Tarihi" kitabini okuyoruz; (imge Yayinevi) keske siyasetle ilgilenen herkes bu kitaplari okuyabilse, bir seyler ogrenebilse, ibret alsa, yapilanlarla kendi yapacaklarini dusunup karsilastirabilse... Neyse, asil soylemek istedigimiz o degil! Tarihle, tiyatroyla ilgilenenler Ahmet Vefik Pasa'yi nasil tanirlar? Moliere'i Turkceye ceviren, oyunlarini Turk toplumuna adapte eden, uyduran, sanat ve kultur adami, Bursa'da ilk tiyatroyu kuran... Boyle tanirsiniz degil mi? Meger Ahmet Vefik Pasa neymis? * * * BiRiNCi Mesrutiyet Meclisi'nin despot baskani... Milletvekillerini azarlayan, hatta bir keresinde "Sus esek!" diye bagiran... Abduhlamid'in Meclis'e "Baskan!" diye tayin ettigi Ahmet Vefik Pasa icin Tevfik Cavdar "Tam anlamiyla bir ozgurluk dusmani gibi davranmistir" diyor. * * * MESELA Basin Yonetmeligi tartisilirken "Bazi adamlar vardir ki, gokten inmis olsa ona matbaa izni verilmemelidir. O adam memlekete muzirdir" diyen odur. Ayni yonetmelik gorusulurken, "Edebiyat nedir biliyor musunuz? Dunyada ne kadar edepsizlik varsa, onun adina edebiyat demislerdir" diyen odur. Ahmet Vefik Pasa, basina da, edebiyata da boyle veryansin ederken, istanbul milletvekili Sebuh Efendi safca sorar: "Her halde edebiyati menetmek caiz degildir." Nee caiz degil midir? Pasa kukrer: "Nasil caiz degildir, katli bile caizdir." Tevfik Cavdar, "Ahmet Vefik Pasa'nin bu davranislari anlasilamaz" der ve ancak su yorumu getirebilir: "Bu zihniyet ancak, Tanzimat burokrasisinin herseyi en iyi bildigini iddia eden egilimi ile aciklanabilir." Sanki Cumhuriyet'te degistirdiler de!!! * * * HERHALDE yuzyillardan beri Ahmet Vefik Pasa'yi tanidiklarini sananlar, basta tiyatro yazarlari ve oyunculari Pasa'nin bu tarafini gorunce sasirmislardir. Kimbilir, gelecekte, kimlerin ne mal oldugunu gorecegiz, lakin saniriz, artik pek fazla sasirmayacagiz. |
[Ana Sayfa] [Siyaset] [Haber] [Ekonomi] [Dunya] [Sanat] [Yasam]
[Entellektuel] [Spor] [Kose Yazarlari]