genel

Tarihten yapraklar

Nüvit ÖZDOĞRU

AMERİKA'nın milli gangsterlerinden Al Kapon'un Şikago'yu haraca bağlamasından ve kan gövdeyi götürmesinden sonra Şikago'da temiz toplum isteyen halk sürekli aydınlık için bir dakika karanlık eylemi yapmaya karar vermiş ve 1 Nisan 1925'te başlayan eylemde, resimde görüldüğü gibi, sokakları boşaltarak ev ve dükkanlarına çekilmiş ve saat tam 21'de ışıklarını bir dakika süreyle söndürmüştü. Yalnız bir muhallebici dükkanı, resimde görüldüğü gibi, bu eyleme katılmamıştı. Ama muhallebici dükkanında oturan üç kişinin, yine resimde görüldüğü gibi, yüzlerinin gülmemesi, Al Kapon'un özel timleri tarafından manidar bulunmuş ve bu üç kişi, izinsiz oturma gösterisi yaptıkları gerekçesiyle, geceyi gözaltında geçirmek zorunda bırakılmıştı.
Buna benzer bir eylem de 1 Nisan 1912'de Brüksel'de gerçekleştirilmişti. Resimde görüldüğü gibi halkın yarısı ışıklarını kapatmış, yarısına yakını ise, korkarak kapatamamıştı. Bunun üzerine gece yarısına bir kala Aziz Benediktus duruma müdahale ederek göğü birden gündüz gibi aydınlatmış ve sürekli aydınlığın ülkeye geleceğini müjdelemişti.
1 Nisan 1753'te ise Donaldus Duckus adındaki "ahlaksız" bir ördek Fransa'nın Marsilya kentinde yanlışlıkla kanatlarını çırparak yanındaki mumu söndürünce Kralcılar tarafından hemen oracıkta idam edilerek ölüm fermanı bacağına geçirilmişti. Mezar taşlarını simgeleyen taşlar da, ibret-i alem için, bir tas içinde yanına bırakılmıştı. Halkın şikayetini duyan Günün Kraliçesi ise, Ördek yiyemiyorlarsa, kaz yesinler! demişti. Bu olay Fransa tarihine Le Vakvaka Cardech vak'ası olarak geçecekti. Aynı olay tarihimizde de "vak'a - yi vakvakiye" diye anılacaktı.
(Donaldus Duckus 1 Nisan 1848'de Fransız hükümeti tarafından bütün suçlardan aklanacaktı.)
Bu resimler ve başka resimler üzerine tamamlayıcı bilgiyi bugün çıkan 1 Nisan 1997 tarihli Milliyet Sanat'ta bulabilirsiniz.

[Ana Sayfa] [Siyaset] [Haber] [Ekonomi] [Dünya] [Sanat] [Yaşam]
[Entellektüel] [Spor] [Köşe Yazarları]