Milliyet MIR'in kalbine girdi

Cenk BAŞLAMIŞ - KOROLVOY

ARKA arkaya gelen kazalar ve arızalarla zor günler geçiren MIR Uzay İstasyonu'nu dünyadan yöneten Uçuş Kontrol Merkezi, çıkan sorunlara çözüm bulmak ve yeni sorunlar yaşanmasını önlemek amacıyla gece gündüz çalışıyor.
Moskova yakınlarındaki Korolyov bölgesinde bulunan merkez, Rusya Uzay Ajansı'na ait. İlk bakışta diğer yapılardan farkı olmayan, girişteki sıradan bir kontrol dışında ek güvenlik önlemi alınmayan bir binada bulunan merkezin içi, gerçekten etkileyici. 11 yıldır yörüngede bulunan MIR'in gerçek kalbi olan ve Türkiye'den ilk kez Milliyet'in girdiği bu merkezden istasyonu her anlamda yönetmek mümkün.
Dünya haritasının yer aldığı dev ekranda, MIR'in hareketleri saniye saniye izlenebiliyor. Ziyaretimiz sırasında Avustralya'nın üzerine düşen bir konumda bulunan istasyonla haberleşmek için, mikrofunun düğmesine dokunmak yeterli. Uçuş Kontrol Merkezi yetkilisi Anatoli Kiryuşkin, 25 Haziran'daki kazanın, istasyonun enerjisinde azalmaya yol açması nedeniyle son zamanlarda MIR'le görüntülü bağlantı kurulmadığını, ses bağlantısının da zaman zaman kesildiğini belirtiyor. Bunun iki nedeni var: Birincisi MIR'in konumunun bazen dünyayla haberleşmeye izin vermemesi. İkincisi, sık sık yaşanan teknik sorunlar.
Uçuş Kontrol Merkezi sorumlusu, tümünde istasyonla konuşmak için gereken kulaklık ve mikrofonlar bulunan çalışanları, haberleşmenin kesileceği konusunda zaman zaman uyarıyor. Dev ekrandaki haritada, Rusya'nın uzay haberleşmesi ağının kapladığı alan özel bir çizgiyle belirtilmiş. Bu alan, eski Sovyetler Birliği topraklarının tamamını, ayrıca Türkiye'yi de kapsıyor.
Uzay alanında son dönemde Rusya'yla işbirliği yapan ABD'nin de haberleşme cihazları, söz konusu bölgenin yakınında bulunuyor.

Ağır sorumluluk

Bilgisayarla çalışırken, dev ekranda yanıp sönen küçük ışıkla MIR'deki hareketleri izleyen merkezdeki uzmanların sorumluluğu gerçekten çok ağır. Yapılacak bir yanlışın sonuçlarını düşünmek bile ürkütücü. Uçuş Kontrol Merkezi çalışanlarının son görevi, 14 Ağustos'ta Dünya'ya dönmeleri planlanan kozmonotları yolculuğa hazırlamak. Uzun süredir yerçekimsiz ortamda yaşayan kozmonotların yeniden yerçekimine alışabilmeleri için 15 gün sürecek bir eğitim programı uygulanıyor. Bu programla ilgili bilgiler her gün kozmonotlara aktarılıyor. Her alanda olduğu gibi uzay araştırmalarında da ekonomik sıkıntı çeken Rusya'nın en büyük umudu, işbirliği yapmak isteyen ülkeler. Kiryuşkin, bu ülkelerin başında ABD, Almanya, Fransa ve Japonya'nın geldiğini söylerken, Türkiye'nin bu yönde bir istekte bulunduğunu hatırlamadığını ekliyor.