Bu nasil secim?
HALKTA da, partilerde de o eski bildigimiz secim heyecani yok...
Ulkenin temel sorunlari hakkinda partilerin ne dusundugunu genelde bilmiyoruz da, merak da etmiyoruz.
Konuyu sosyal bilimci Doc. Dr. Mumtazer Turkone ile konustum. Dr. Turkone, merkez sag cevrelerde goruslerine
"siyaseten" de onem verilen bir akademisyendir.
Turkone'ye gore, siyasi sessizligin dort sebebi var:
*
28 Subat faktoru: Siyaset 'depolitize' edildi, sorunlari tartismayan 'sessiz' bir atmosfer olustu.
*
Aday listeleri: Partilerde ve kamuoyunda sok ve sogumaya sebep oldu.
*
Polemikten cekinme: Butun partiler 'merkez'e oynuyor, polemikten cekiniyorlar.
*
Apo'nun yakalanmasi: Kamuoyunun milli duyarligi, hakli olarak, gundemin bas sirasina bu konuyu oturttu. Uzun bir sure de boyle devam edecektir.
* * *
DSP, tirmanan tek parti gorunumunde; ustelik sagdan da oy alarak...
Turkone'ye gore:
- Koalisyonlar ortak partiler arasinda oy akiskanligi yaratir. RP'den DYP'ye akis olmustu. Simdi ANAP'tan DSP'ye akis var.
Ecevit'in ANAP'i hafiften igneleyen konusmalar yapmaya basladigina dikkat ceken Turkone diyor ki:
- Ecevit, 'ANAP - DSP ekseni'ne gidecek secmen kitlesinde DSP'nin payini buyutme stratejisini uyguluyor. Bu asamada basarili da oluyor.
ANAP'in onunde iki imkan var:
* Birincisi,
"ANAP - DSP ekseni"ne gidecek oylarda ANAP'in payini arttirmak... Fakat, Turkone'ye gore, boyle bir politika ANAP'la DSP'yi karsi karsiya getirir ve o zaman
"eksen"in cazibesi solabilir.
* ANAP'in ikinci imkani,
"eksen" disindaki secmen kitlelerinden de oy alabilmektir! Bunun icin de ANAP'in ya
"sag"a ya
"sol"a acilmasi gerekir!
Yani Ozal'in
"dort akim" politikasi! ANAP bir an once
"titreyip kendine donmelidir" diye dusunuyorum.
* * *
OTEKI partiler de sikintili. DYP, yakaladigi
"liberal muhafazakar" imaji ve tirmanisi, aday listelerindeki kasislerde israf etti! CHP'de baraj korkusu ve moral bozuklugu var...
Turkiye ciddi bir temsil kriziyle karsilasabilir. Turkone'nin deyimiyle:
- CHP ve MHP baraji asamazsa, bu milli temsilin yuzde 30 eksik kalmasi demek olur!
CHP ve MHP baraja takilirsa kabaca yuzde 20 oy bosa gider. Bir de,
"yuzde uc, bes" ve
"binde uc bes" oy alacak 20 kusur partinin toplam oylari yuzde 10...
Ustelik, Meclis'e girecek yuzde 70'in yuzde 20'si de
"sakincali piyade" FP'ye ait olacak!
Milletin yarisina dayali bir demokrasi isler mi? Sorun cozebilir mi?!
Bir
"temsil krizinden" kurtulmamiz icin CHP ve MHP baraji asmalidir. Ama o zaman da 6 partili Meclis, asgari uc partili koalisyonlar!
Birinci meselemiz
"yonetebilir" bir demokrasi sistemi kurmak oldugu halde, secimlerde konusmuyoruz, tartismiyoruz, partilerin 'sistem' onerisi de yok! Bu nasil secim boyle!
Yazara E-Posta: t.akyol@milliyet.com.tr