48 mi buyuk, 116 mi?
EGITIMDE mantik disi oylesine cok olayla karsilasiyoruz ki, sik sik
"Bu kadari da olmaz" diye yazilar yaziyoruz. Ama ekonomideki gelismeleri gordukce, egitimciler olarak halimize sukrediyoruz.
Gazete ve televizyonlar dun gun boyu enflasyonun ilk kez yuzde 50'nin altina inerek yuzde 48'e dusugunu mujdelediler. Gercekten de Turkiye acisindan cok onemli bir haber. Yillarca enflasyon canavarina yem olan gelirimiz nihayet erimekten kurtuluyordu. Vatandas olarak once sevindim. Nasil sevinmeyeyim ki, enflasyon son 8 yilin en dusuk duzeyine inmisti ve dusmeye de devam edecekti. En ust duzey yetkililer oyle soyluyor.
Sonra gozum gazetelerdeki tam sayfaya yakin ilan takildi. Ilani veren TC Basbakanlik Hazine Mustesarligi. Hazine bonosu satisa cikarmislar ve enflasyonun yuzde 48'e dustugunu ilan ettikleri bir ortamda yillik yuzde 116 faiz veriyorlar.
Pek cogunuz gibi ben de bu ne perhiz, bu ne lahana tursusu demek zorunda kaldim. Kafamda simsekler cakmaya basladi. Aciklanan enflasyon rakami mi yanlis, yoksa devlet enflasyonun dusecegine inanmadigi icin mi yuzde 116 faiz veriyor diye dusunmeye basladim. Yoksa resmi enflasyonun disinda bir de piyasa enflasyonu mu var? Devlet maaslari ayarlarken resmi enflasyonu, nakite sikistiginda para toplamak icin de piyassa enflasyonunu mu dikkate aliyor? Dedim ya ekonomiyi anlamak kolay degil.
Iste yine bir turlu icinden cikamadigim bazi sorular.
* Calisanina zarar ettik diyen kurumlar, is borsaya gelince nasil trilyonlarca liralik kar gosterebiliyorlar?
* Otomobil satislari gecen yilin yarisina dusmesine karsin, yogun ilgi uzerine diye nasil yeni kampanyalar duzenleyebiliyorlar? Bu durum yaniltici reklam kapsamina girmiyor mu?
* Ikinci, ucuncu indirim yaptiklarini duyuran firmalar, indirim oranini yuzde 70'e yukselttiklerini acikladilar. Eger gercekten dogruysa, zarari da goze almayacaklarina gore, bugune kadar yuzde 70 karla mi satiyorlardi? Yoksa fiyatlari yuzde 50 yukseltip, sonra yuzde 70 mi indiriyorlar?..
Milyon dolarlik ev fiyatlari, ithal tuketim cilginligi, resmi yuzde 116, gayri resmi yuzde 150'ye firlayan faizleriyle ekonomiyi anlamak gercekten guc. Zaten anlayan da ciksaydi bugune kadar bu isi cozerlerdi...
Adini hatirlamiyorum ama sik sik anlatilan bir olay var. Dunyaca unlu bir ekonomi uzmani Turkiye'ye davet edilmis. Profesor gunlerce calisip bir rapor hazirlamis ve
"Kagit uzerindeki verilere gore sizin yillarca once batmaniz gerekirdi" demis...
Anlayacaginiz, ekonomik cambazliklari saskinlikla izleyen sadece bizler degiliz. Umariz rantiyecileri, mafyayi besleyen, zangini daha zengin, fakiri daha fakir yapan bu ekonomik duzen bir gun gelir rayina oturur...
Yazara E-Posta: a.guclu@milliyet.com.tr