|
Goethe'nin 250. yıldönümü nedeniyle dünyadaki "Faust" temsilleri enflasyonundan, Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali de nasibini aldı. Festivalde, İspanya'dan gelen Katalan topluluk La Fura Dels Baus'un sunduğu "Faust Sürüm 3.0" geride kaldı. Önümüzde ise (bugün ve yarın), Polonyalı yönetmen Wişnievski'nin yönettiği Almanya'dan gelen "Faust" var. Bizi bekleyen "Faust"a geçmeden önce, geride kalana ilişkin izlenimlerimi söylemeliyim. Çok özetle: Çarpıcıydı... Sarsıcıydı... Şaşırtıcıydı. Bu çarpıcılık, sarsıcılık ve şaşırtıcılık, eserin içeriğini engellemiyor, önlemiyor, örtmüyordu. Özellikle eseri daha yakından tanıyanlara, sonsuz açılımlar getiriyordu. Günümüze göndermeler yapıyordu. Evet, ileri bir tekniğin tüm olanaklarından yararlanılmıştı. Ve sahneye bu teknikle elde edilen teatral bir dil ve çarpıcı görüntüler, devinimler egemendi. Yaratılan müthiş imgeler, herkesin kendince çoğaltabileceği çağrışımlara açıktı. Çoğu zaman tokat yemiş gibi oluyorduk. Başta Mefisto'yu oynayan oyuncunun ustalığı, Margaret'i oynayan oyuncunun seçimi ("evrensel kurban" kadın? Minicik bir kız çocuğu?) ve sekiz oyuncunun sahnedeki her olanağı değerlendirme ve bedensel dili kullanma becerisiyle, zengin bir şölene dönüşüyordu oyun. Peki bu bilgisayar ve Internet çağının "Faust"u yüreğime dokunabildi mi? Duygu dünyama uzanabildi mi? Yanıt: Hayır. Özellikle mi böyle olması istenmişti? Bilmiyorum... Ancak, iyi ki bu "olay"ı izledim: Kendi içinde taşıdığı değerlerin yanı sıra, hem verdiği esinler açısından, hem de günümüzde tiyatronun nasıl farklı boyutlara kanat açabileceğini gösterdiği için... Öteki "Faust"Benim için Wişnievski'nin daha önce gerçekleştirdikleri, daha sonra gerçekleştireceklerinin bir garantisi... Biliyorum, yanılma payı her zaman var ama yine de kaçırma riskini alamam. Wişnievski'nin Almanya'da Düsseldorfer Schauspielhaus topluluğuyla sahnelediği, sahne ve giysi tasarımını gerçekleştirdiği oyunun müziği Jerzy Satanowski'ye (belki de şeytansı bir müziktir!), koreografisi ise Emil Wesolowski'ye ait. Yani damgayı vuran Polonyalılar. Oyunla ilgili çıkan eleştirilerde en sık rastlanan sözcükler şöyle: "Mucize"... "Fırtına gibi esen"... "Coşku, heyecan, dinamizm"... "Mistik"... "Masal"... "Varyete, mim, pandomim, groteskin kucaklaşması"... "İnsanlar, kuklalar, şeytanlar, melekler, cadılar, hayaletler, ölüler, azizler, palyaçolardan oluşan fantastik bir koleksiyon." Kalabalık bir kadrodan izleyeceğimiz oyunda "Cennetten cehenneme geçerken dünyada oyalanmaya", Tanrı'nın rolünün sorgulanmasına... Ve Faust'un gerçeği aramasına tanıklık edeceğiz. Belki de bütün bu arayış bir geçit törenine dönüşecek... Haydi tiyatroya! |