8 Temmuz 1999 Persembe 
 ANA SAYFA
 SIYASET
 HABER
 EKONOMI
 DUNYA
 SANAT
 YASAM
 SPOR
 YAZARLAR
 ENTELLEKTUEL B.
 CIZERLER
 INTER EKRAN
 HAVA DURUMU
 GAZETE PAZAR
 VITRIN
 INTER@KTIF
 21.YUZYIL
 PAZAR SOHBETI
 SAGLIK HATTI
 VERGI HATTI
 E-POSTA
 ARSIV
 KUNYE
 TURKCE KARAKTER
 REKLAM TARIFESI
 YARDIM SAYFASI
 IN ENGLISH
Asla unutma!

Hasan CEMAL

IPEK, KOSOVA


       Ipek sehri harabeye donmus. Barisin degerini anlamak istiyorsan, Ipek'i asla unutma! Savasin ne oldugunu, insanin insana neler yapabildigini, saldirgan milliyetciligin anlamini kavramak istiyorsan ve tarihten ders cikarmak diye bir niyetin varsa Ipek'i asla unutma!

Acili topraklarda Ipek'i asla unutma!

       Yangin yeri! Her taraf harabeye donmus. Yanik ve cop kokusu geniz yakiyor. Altmis yaslarinda bir Arnavut kadini. Ismi Mediha.
       Turkcesi iyi:
       "Uc ay onceydi. Bir gun sabaha karsi geldiler. Tekmeyle vurdular kapiya. Korkuyla firladik yataktan..."
       "Gidin gidin diye bagirdilar. Burasi sizin yeriniz degil. Oteye gidin, Albaniye'ye gidin!"
       "Nereye?"
       "Arnavutluk'a... Sizin yeriniz orasi diye bagirdilar, ellerinde silahlar..."
       "Cok korktuk."
       "Sabahin korunde dustuk yollara. Yanimiza hicbir sey almadan. Tiran'a gittik. Uc ay once gittik, on gun once geri geldik. Allah'tan bulsunlar."
       "Hepsi gavur!"
       "Ne kasik birakmislar evde ne sahan. Berbat etmisler her seyi..."
       "Bak su camiye, ona da kiymislar, yakmislar."
       "Bak su tahta kapiya. Onun onunde yasli babayi, ihtiyar anasini, uc cocukini, yedi kisiyi su kapinin onunde oldurmusler. Iki kisiyi suracikta, diri diri yakmislar."
       "Neden bu zulum?"
       "Allah'tan bulsunlar!"
       "Dogma buyume Ipek'liyim. Artik Pec yok. Pec, Sirpca... Artik Peya var, Arnavutca. Ipek var, Turkce..."
       "Turkce ogrendim. Ailemde Turk var, etrafta Turkce konusulur. Beyim, marangozdur."
       "Burasi Musluman mahallesi. Yerle bir etti gavurlar. Yaktilar, talan ettiler butun Ipek'i, gittiler."
       Savas manzaralari...
       Yanmis, yikilmis evler, arabalar... Moloz, cop yiginlari... Ortaliga sacilmis ev esyalari...
       Sessizlik, kimsecikler yok ortalikta.
       Insanin icini acitan goruntuler.
       Oylesine sirin ki Ipek sehri. Yesillikler icinde. Yuksek daglarin yamaclarina yaslanmis. Ortasindan bir su akiyor. Bistrisa Irmagi. Kiyisindaki iki katli, gungormus cumbali evlerin temellerini yalayarak kivrila bukule akiyor sehrin icinden.
       Ipek, Kosova'da Prizren'den sonra Osmanlinin en cok iz biraktigi sehir. Belki onun icin de fanatik Sirplarin hismini boylesine acimasizca cekmis...
       Irmagi gecen koprunun yaninda uzayip giden sessiz bir koyuluk. Coluk cocuk, kadin erkek, genc ihtiyar. Herkesin elinde bir torba, oylece beklesiyor.
       Turkce "merhaba, selamunaleykum" diye seslenince kuyruktan yaslica biri Turkce "Hos gelmissiniz" diyor.
       63 yasinda, Muhittin Bey.
       "Ogretmenim. Ilkokul muduruyum."
       "Ne kuyrugu bu?"
       "Yardim kuyrugu. Sade ekmek veriyorlar."
       Universiteyi Pristine'de okumus. Turkceyi dogup buyudugu mahallede ogrenmis.
       "28 Mart'ta talan ettiler evlerimizi. Gidin dediler. Tiran'a kactik. Orada kizim var, farmasi (eczacilik) okuyor. 28 Haziran'da geri donduk Ipek'e. Kalmamis hicbir sey. Yakip yikmislar."
       Ellerini iki yana acarak, acili gozlerini gozlerime dikiyor. "N'apacaksin!" diye bakiyor. Yuz hatlari sanki daha bir derinlesiyor, her birine acinin en katmerlisi oturuyor.
       Gozlerimi kaciriyorum, ekmek kuyrugunda oyle sessizce beklesen 63 yasindaki Muhittin ogretmenin gozlerinden... Bakislari icime dokunuyor.
       Insanin insana yaptigina bak!
       Insanlik mi bu?
       Cennette cehennem yaratmak insana mi mahsus?
       Niye bu zulum?
       Mediha Hanim'a, Muhittin ogretmene cehennem azabi cektirmek niye?
       Musluman olduklari icin mi?
       Niye?
       Arnavut olduklari icin mi?
       Niye?
       Sirp olmadiklari icin mi?
       Milosevic'in Buyuk Sirbistan hayaline kostek olduklari icin mi?
       Niye?
       Saldirgan Sirp milliyetciligine hayir dedikleri icin mi?
       Niye?
       "Sizden olmadiklari" icin mi?
       O yuzden mi Mediha Hanim'la Muhittin ogretmenin evlerini yaktiniz, onlari dogup buyudukleri topraklarindan kovmaya kalkistiniz?
       O yuzden mi Ipek'i, bu guzelim kenti yakip yiktiniz?
       Mediha Hanim'in, Muhittin ogretmenin yuz hatlarina yerlesmis o derin aciyla, Turkce "Hos gelmissiniz!" derken ki sicakligi hic unutmayacagim.
       Meslegimin o kendine ozgu caresizligini yine hatirladim. Acilari yazmak, hepsi o kadar! Baska elimden gelen bir sey yok.
       "Sizi gorduk daha iyi olduk" diyen Muhittin ogretmene veda ettikten sonra Ethem ve Yalcin Cinar'la Milliyet minibusune atlayip yola koyulduk.
       Dunun tarihi:
       7 Temmuz 1999 Carsamba, saat sabah 09.40.
       Ipek'i asla unutma diye yazdim not defterime. Bu acili topraklarda Ipek'e ve onun sakinlerine yapilanlari hafizana oylesine kazi ki, barisin kiymetini daha iyi anla diye not dustum. Tipki Saray Bosna, tipki Mostar, tipki Beyrut gibi bu kentin de bir bolumunu harabe halinde, yangin yeri halinde tutsunlar, bir acik hava muzesine donustursunler. Ileride insanlar, cocuklar buralari dolastikca, barisin kiymetini bilsinler, tarihten ders cikarabilsinler diye.
       Acili topraklarda dolasmayi birkac gun daha surdurecegiz.

Yazara E-Posta: h.cemal@milliyet.com.tr

1999 Milliyet