|
Beyaz ve kahverengi eşya sektöründe faaliyet gösteren firmalar, piyasada artan risklere karşı istihbarat çalışmalarıyla kendilerini güvenceye almaya çalışıyor. Firmalar bünyesinde oluşturulan özel istihbarat birimleri, kredili çalışan bayiileri uluslararası rating kuruluşlarının benzeri şekilde, "AAA ile C" arasında değişen notlarla derecelendiriyorlar. Özel bir uzmanlık gerektiren firma istihbaratı konusunda görevlendirilen ve sektörde sayıları 150'ye ulaşan kadrolarda, istihbarat - risk - kredi ilişkisini iyi bilen banka kökenli kişiler tercih ediliyor. Özel Sektör İstihbaratçılar Birliği Başkanı ve özel bir kuruluşun İstihbarat Müdürü Mehmet Nuri Alptekin, bugünkü ortamda istihbarat raporu olmadan satışın intihardan farksız olduğunu vurguladı. Firmaların borçlarının, dolayısıyla risklerinin devamlı büyüdüğünü belirten Alptekin, istihbarat çalışması yapılmadan kredi açılmadığını vurguladı. Beyaz eşyada yurt çapında 15 bine yakın bayii bulunduğunu anlatan Alptekin, batan kişilerin başka adlarla kurdukları paravan şirketlerin yanı sıra mali yapısı zayıf şirketlerin de istihbaratla belirlenebildiğini söyledi. Alptekin, çalışmalarını şöyle anlattı: "Puanlamamız, Standard and Poors'un kredi derecelendirme sistemine yakındır. Firmanın olmazsa olmazlarını, kapasite, yönetim, iş becerikliliği, moral, ticari ahlak, varlık gibi unsurlarını, puanlarız. İcra, tapu daireleri ve bankalardan araştırma yaparız. En tepedeki firmaya, AAA veririz. Bu, 400 makine, yani 80 milyar liralık açık kredi demektir. AA, teminatsız 250 makine verilebilecek müşteridir. A notu olan müşteri, 100-200 arasında makine alabilir. B grubu orta seviyedeki müşterilere verilir. C grubu yeni çalışmaya başlayan müşteriler içindir." Alptekin, bugün her beş çekten üçüünün geri döner hale geldiğini kaydederek, piyasalardaki krizin devamı halinde 15 bin kadar olan beyaz eşya satıcısı sayısının 2000 yılında 7 - 8 bine ineceği görüşünü dile getirdi. Alptekin, ayrıca müşteri senetleri istihbaratı ile de nihai tüketicinin mali durumunun araştırıldığını işaret ederek, "Böyle bir piyasada istihbarat yapmadan mal sevkiyatı intihardan farksız" dedi. |