MİLLİYET HABER SAYFALARI

Ölüm Tarlaları
Depreme en çok ölü veren İzmit'te mezar kazmak için kazma, kürek ve insan sıkıntısı ortaya çıkınca, toplu mezar gündeme geldi ve belediye kepçe kullanmaya başladı

Nedim Şener - izmit

       Bir yandan Tüpraş'taki yangın, diğer yandan üç bin ölü ve 12 bine yakın yaralının yürekleri yakan acısı... Depremde en çok can kaybının olduğu İzmit'te yas çığlıkları ve ceset kokuları göğe yükseliyor.
       Büyük sarsıntının üzerinden geçen ikinci günün ardından kentte cesetlerin gömülmesi büyük bir sorun haline geldi. Yalnız gömülme işlemleri değil, cenazelerin yıkanması gibi konularda da eleman sıkıntısı yaşanıyor.
       Enkaz kaldırma ve kurtarma sırasında yaşanan fiyasko cenazelerin kimlik tespitinde olduğu gibi korunmasında da yaşanırken, mezar yeri sorunu ilginç yöntemlerle gideriliyor.

Namaz yerine mezar başında dua

       Hastanelerin morglarının ardından kentteki buz pateni pistini de dolduran üç binden fazla ölüyle karşılaşan Kocaeli'de mezar kazılması sorunu belediye ve özel sektör kuruluşlarına ait kepçelerle halledilmeye çalışılıyor.
       İzmit merkezinde bulunan Bağçeşme mezarlığında yeri olan aileler cenazelerini buraya defnediyor. Kimsesizlerle Bağçeşme mezarlığında yeri olmayan ve daha çok kente çalışmak için gelmiş "gurbetçilerin" cenazeleri ise Kandıra'da "eski İstanbul Yolu üzeri" denilen bölgedeki asri mezarlığa ne namaz, ne de defin kağıdı olmadan defnediliyor.
       Ramazan Öztürk adlı vatandaş kızının cenazesini memleketi Adıyaman'a götürecek durumu olmadığı için İzmit'te gömmek zorunda olduğunu belirtti. Öztürk gözyaşları içinde "Kızım enkazın altından ölü çıktı. Burada artık kokmaya başladı. Bu durumda onu nereye götüreyim? Burada gömmem lazım" dedi.

Defin kağıtsız gömülüyor.

Kocaeli'ndeki asri mezarlıkta tek tek ilk gün kazma ve kürekle yapılan mezar kazma işlemleri, artık Soylular şirketine ait bir kepçeyle gerçekleştiriliyor.
Belediyenin isteğiyle yardımcı olmak için asri mezarlığın arka tarafında bulunan ve yokuş olması nedeniyle insanların zor çıktığı yamaçta açılan mezarlıktaki kepçe oparatörü Mehmet Akarsu, "Dünden beri makinayla mezar açıyoruz. Şu ana kadar 150 mezar açtık. Defin kağdına bakmıyoruz, gelen sırayla cenazesini gömüyor. Burası biraz kayalık olduğu için kazma ve kürekle mezar yeri açmak kolay değil. Makina kullanmak gerek. Zaten her dakika cenaze gelmesinden dolayı yer de bulunmuyor. Kazma kürek de yetişmiyor. En iyi çare bu" dedi.

İki kişilik mezarlar

Bu sırada mezarların oldukça geniş olması dikkatimizi çekiyor. Mezarlar tek kişilik değil, iki kişilik olarak açılmış gibi. Bunun cevabını da Soylular şirketinin bir diğer çalışanı Şeref Doğan veriyor: "Abi, kepçenin ağzı geniş olduğu için geniş açılıyor. Ne yapalım, elimizde bu var. Gelen cenazeler o kadar çok ki ikişer ikişer gömülmesi gerekiyor."
Doğan ayrıca sabahtan beri gelen cesetler yüzünden kepçenin durmadan çalıştığını belirtti. Gerçekten de cesetlerin kokusu, mezar başında kadınların yaktığı yasları bastırıyordu.

Ölüm tarlaları

Yalnız Kocaeli'nin içinde değil, ilçelerinde de mezar yeri açma sorunu var. Uzunçiftlik'te mezar açmak için yeterli insan bulunmadığı için belediyeye ait bir kepçe kullanılıyor. Tarlaların hemen yakınında açılan mezarları belediyeye ait iki kepçeden biri kazıyordu. Uzunbey köyü mezarlığında sabahtan beri 40'a yakın mezar açtığını anlatan Mustafa Taştan, "Ben aslında belediyede çöpçü olarak çalışıyorum. Ama kepçeyi kullanmasını da bilirim o yüzden yardım etmeye geldim" dedi.
Uzunçiftlik'te kepçeyle açılan mezarlar ise tek kişilik. Taştan "Biraz nizami olmuyor, ama kazma kürekle düzeltilince oluyor" diye konuştu.

Cesetlerin sıcaklığı buzu eritiyor

       İzmit buz pateni pistinde ise tam bir kargaşa yaşanıyor. Kimliği belirlenemeyen cesetlerin de getirildiği paten pistine cesedin biri giriyor, diğeri çıkıyor. Ama sayı 450'nin altına hiç düşmüyor.
       Kentte elektrik olmadığı için pist jeneratörle soğutulmaya çalışılıyor ama boşuna. Çünkü giren çıkanlar nedeniyle ve yeni gelen cesetlerin sıcaklığıyla buz pisti erimeye başladı. Bu nedenle yerden üç santim yüksekliğindeki su, girenlerin ayaklarını ıslatıyor.
       Öte yandan cesetlerin bir kısmının ismi belirlenirken, birçoğunun kimliği teşhis edilmeye bekliyor. Bu yüzden buzun üzerinde iki günden beri yatan cesetler var. Zaman zaman cesetler karışırken, morarma ve kararmalardan dolayı teşhis etmek de zorlaşıyor. Bunun yanında cesetlerini bulanlar paten pistinin önündeki Denizli Belediyesi'ne ait seyyar cenaze yıkama arabası için sıra kavgası ediyorlar. Cesetler güneşin altında yıkanmayı beklerken, zaman zaman kadın cesetleri erkek hocanın yıkaması yüzünden kavgalar çıkıyor. Özellikle kadın cesedinin yıkanması için "kadın yıkayıcı" aranması zaman kaybettiyor.