 Istanbul Sarti'nin degerini iyi anlamak icin biraz gecmise, basimiz egik imzaladigimiz anlasmalara uzanalim... Tarih 3 Mart 1878. Rus ordulari, Yesilkoy'e - o zamanki adiyla Ayastefanos'a - dayanmis bulunmakta. Osmanli, Rusya ile Ayastefanos Anlasmasi'ni imzalamak zorunda kaliyor. Anlasmaya gore... Karadag, Sirbistan ve Romanya'nin bagimsizligi taniniyordu. Rusya, batida Nis, G. Besarabya ve Dobruca'yi, doguda Kars, Ardahan, Eleskirt ve Bayezit'i aliyordu. Bulgaristan ve Bosna - Hersek'e de ozerklik taniniyordu. Bir baska utanc belgesi... 30 Ekim 1918'de savasta yenilen Osmanli Devleti, itilaf devletleri ile Mondros Mutarekesi'ni imzalamisti. Ulke, fiili ve hukuki bir isgale ugruyordu. Ordu, derhal terhis edilecekti. Limanlar, tum telsiz, telgraf ve kablo istasyonlari isgal kuvvetlerine verilecekti. Itilaf devletleri yuksek komiserleri, Istanbul'da yonetimi ele aliyorlardi. Bu kez basimiz dik imzaladigimiz ve kuresel baris, insan haklari, demokrasi gibi yuksek degerleri guvenceye alan Istanbul Sarti, bir bakima Turkiye'nin tarihle yeniden hesaplasmasi, kendini yeniden kanitlamasidir. Tanitim momentumu1- TANITIM: AB'ye tam uyelige adayligimizin gorusulecegi Helsinki Konferansi'nin hemen oncesinde, bundan daha guzel bir tanitim kampanyasi gerceklesemezdi. Konusu, konuklari, icerigi ile momentum yakalanmistir. Turkiye icin oy kullanacak ulkeler, en ust duzeyde gozlemlerde bulunmuslardir. Turkiye'deki gazeteleri, televizyonlari, demokratik kitle orgutlerini, ozgurlukleri, onyargi mercekleri ile degil, gercekci boyutlariyla saptama olanagini bulmuslardir. Sinir tanimayan degerlerBildiride Cecenistan'a bir gozlem heyetinin gonderilmesi maddesinin yer almasi ve Rusya'nin bunu kabulu bir donum noktasidir. Insan haklarinin ve ozgurluklerinin siniri olamayacaginin belgelenisidir. Demirel'in gazetemizde yer alan "hicbir ulke, 'bu olay benim ic isimdir' diyemez" soylemi de bu gercegin bir kanitidir. O nedenle... Butun ulkeler, demokrasi, insan haklari, azinlik kulturleri gibi konularda kendi odevlerini ozenle yapmak zorundadirlar. Ancak... Terorizme karsi ulkelerin butunlukleri icin mesru savunma haklariyla bu konuyu karistirmamak gerek. PortrelerTBMM'deki konusmasi, AGIT Konferansi'nda Yeltsin'e agirlikli cevabi, deprem bolgesindeki sevecenligi, gencligi, karizmasi, dogalligi, cagimizin lider tanimlamasina bir model olusturuyordu. - Ruhsal gelgitlerin adami Yeltsin ise, bir super buyuk ulkeyi tasiyamayacak goruntuler veriyordu. AKKA diye bilinen silah indirimi anlasmasinda Yeltsin'li Rusya'ya guvensizlik dikkati cekmekte. Rusya, hala Kafkaslar'da enerji kaynaklarina uzanan egemenlik icin birkac bin tank ve topu etkili gormek yanilgisinda. Piyasa ekonomisini hala kavrayamamis. Kuvvete dayali imparatorluk zihniyetinden siyrilamamis. - Demirel, konferansin mimariydi. Yillar once Karadeniz Isbirligi Konferansi'nda Turkiye'yi Basbakan'in temsil etmesi geregini savunmustu. Devrin Cumhurbaskani Ozal, konferansi terk etmisti. Ama... Bu kez konferansta Turkiye'nin egemen figuru Basbakan Ecevit degil Cumhurbaskani Demirel'di. Fiili yari baskanlik sistemini vitrine koymustu. Ote yandan... - Bu organizasyonun basariyla gerceklesmesini saglayan Disisleri Bakani Ismail Cem ve Disisleri de kutlanmalidir. Ve nihayet Turkiye, butun bunlari, deprem yaralarini sararken, deprem kabusunu yasarken ve hatta depremlerle sarsilirken yapabilmistir. Bu bir sayginlik katsayisidir. Olumlu ortamin Helsinki'de de beklenen sonuca ulasmasi dilegiyle... Yazara E-Posta: gcivaoglu@milliyet.com.tr |