 AGIT'in kapanis oturumu, insanligin 21'inci yuzyil hedefleriyle "ayrimciliktan uzak, temel ozgurluklere, insan haklari ve uluslararasi hukuka saygili dunya duzeni" beklentisiyle ortusen gunesli bir Istanbul sabahinda yapildi. Liderler, Avrupa'da konvansiyonel silah tavanlarini gecmisin "blok" anlayisindan gunumuzun "ulke" gerceklerine uyarlayan AKKA anlasmasini ve "Istanbul deklarasyonu"nu imzaladiktan sonra zirvenin "maestrosu" Suleyman Bey'e sira geldi. Demirel, yuzyilin son bulusmasini Nazim Hikmet'in dizeleriyle noktaladi: "AGIT bolgesinin her kosesindeki insanlarin bir agac gibi tek ve hur, bir orman gibi birlesmis ve butunlesmis yasayabilecegi gune kadar insanligin ortak mutlulugu icin calismaliyiz." Nerden nereye?... 1975'teki Helsinki Senedi'ne imza atan tek lider olarak 25 yil sonra Istanbul'daki AGIT doruguna baskanlik yapan Demirel, mutlu bir gelecek icin Nazim'i referans alabiliyor: Bir agac gibi tek ve hur bir orman gibi kardescesine.. Baba, bu siiri 1970'lerde memleket sinirlari dahilinde okusa, ya karakola alinir ya da siyaset yaptigi parti mensuplarinca "aforoz" edilirdi. Degisim baska turlu nasil olur! Kirk yilin kurt politikacisi Demirel bakti ki, 68 kusaginin ne kadar aykiri tipi varsa - Clinton'dan Schroder'e, Fisher'e kadar - hepsi yaninda dunya lideri olarak oturuyor, Nazim'dan bir siir patlativerdi! Bizim sag, anti - komunizm terbiyesi aldigi icin Duvar cokunce pek sevindi. Gururlandi. Ama o arada, "kendi dusunce faylarinin bir hayli demokrasiye kaydigini" tam fark edemediler! Siyasal Islamcilardan merkez saga milliyetci akimlara kadar ortanin sagindaki "tutucu" kadrolar, "sol"un insan haklari ve ozgurlukler konusundaki degerlerini tumuyle benimsediler. Demokrat oldular! Eh artik Nazim'dan da alinti yaptiginiza gore aramiza hos geldiniz... Kuskusuz, siir okumak yetmez. Ilerici, ozgurlukcu nutuklar atmakla da is bitmiyor. Istanbul Sarti, uluslara yeni sorumluluklar yukluyor. Guvenlik denince akla "insan haklari" boyutu geliyor. Egemenlik kavrami ise ulkelere "Bu benim ic islerime kim karisir; astigim astik, kestigim kestik" deme hakkini vermiyor. Cecenistan'da sivil halki bombalayan Rusya lideri Yeltsin'in Istanbul'da dustugu acikli duruma bakin; bir zamanlar "ozgurluk" ugruna uzerine ciktigi tankin namlusu kendisine cevrildi. AGIT, operasyonun durdurulmasi amaciyla bolgeye heyet gonderiyor, hem de AKKA cercevesinde Rusya'nin Kafkaslar'da asker ve silah indirimine gitme sozu takibe aliniyor. Aksi halde Clinton, anlasmayi Kongre'ye sunmayacagini acikladi. Ozetle... Yeni bir Avrupa doguyor ve 21'inci yuzyilin "barisci" temelleri atiliyor. Turkiye'yi de baglayan evrensel degerleri Demirel cok guzel ifade etti: "Bu donemin olusumunu hizlandirmak icin sadece vatandaslarimizin kulturel, dilsel, dinsel ve etnik cesitliligine saygi duymakla yetinmemeli; ayni zamanda bu cesitliligin dusmanliga, catismaya, nefrete ve bolunmeye yol acmamasi geregini surekli hatirda tutmaliyiz." AGIT zirvesi, depremin moral cokuntusunu yasayan, yaralarini sarmaya calisan ulkemize ilac gibi geldi. Turkiye, Clinton baskanligindaki ABD heyetine ve dunya liderlerine basarili bir ev sahipligi yapti. Sira Helsinki zirvesinde AB adayliginin onaylanmasina geldi. Okyanusu gectik; derede bogulmak istemiyoruz! Gozu Avrupa'da olan bir ulke Bolu'ya gonderecek cadir nasil bulamaz, hayret! Bir zirve de Duzce'de mi toplasak? Yazara E-Posta: d.sazak@milliyet.com.tr |