 Duzce'de ahsap parke ureten fabrikanin catisi oldugu gibi makinelerin uzerine inmis. Ne bina kalmis, ne makine... Fabrikanin sahibi, yaninda iki uc arkadasi, yikintinin karsisina gecmis, kara kara dusunuyor. Yagmur bardaktan bosanircasina insanlari ve yikintilari islatmaya devam ediyor. Gecmis olsun diyerek yaklastim... Fabrikanin sahibi "- Gecti ama kotu gecti..." dedi. Yakindi: "- Ekonomik durgunluk nedeniyle satis durmustu. Cek ve senet verenler borclarini odemiyordu. Buna karsilik bankalar kredi ve faiz alacaklari icin bizi sikistiriyordu. Fabrikayi ya bankalara teslim edecektik ya da satisa cikaracaktik... Simdi ortada fabrika kalmadi. Ama borclarimiz oldugu gibi duruyor. Faizleri de katlanarak cig gibi buyuyor." ABD Baskani Clinton'in, depremden zarar goren KOBI'lerin (Kucuk ve Orta Boy Isletmelerin) uretime gecmesine yardimci olmak icin Amerikan Eximbank'indan Turkiye'ye verilmesine aracilik ettigi 1 milyar dolarlik kredinin ise yarayip yaramayacagini tartistik. Fabrikasi enkaz yigini haline gelen KOBI sahibi diyor ki: "- Ahsap parke ureticisi olarak bizim ABD'den alacagimiz mal yok ki. Kutugu ormandan aliyoruz. Kullandigimiz makineler Turk yapisi... Biz ABD pazarina ahsap parke satmaya kalksak, bizden almazlar. Eximbank kredisini hangi KOBI'cinin kullanarak ABD'den ne getirecegini dogrusu pek merak ediyorum..." 1998 yilinda Turkiye'de islenen orman urunlerinin yuzde 20'si, Duzce'deki KOBI tanimina giren isletmelerden cikti. Duzce yoresinde 16 kaplama fabrikasi, 50 parke fabrikasi, 55 kereste fabrikasi, 170 atolye, 1 yonga levha fabrikasi var. Daha dogrusu vardi... Simdilerde bunlarin hicbiri is yapamiyor. Duzce'de gene KOBI statusunde 49 av tufegi imalathanesi var. Bunlarin hicbiri ithal girdi veya makine kullanmiyor. Turk yapisi makineler ile Kanada, Rusya ve baska ulkelere av tufegi ihrac ediyor. Duzce'de Fiskobirlik'in findik kirma tesisi yaninda 10 kadar ozel findik isleme tesisi, findik kullanan 2 sekerleme ve cikolata fabrikasi var. 130 isletmede besi tavukculugu, 81 isletmede besi sigirciligi yapiliyor. Turkiye'de buyuk sanayi olarak adlandirilan fakat Amerikan Eximbank'inin kredi kistaslarinda KOBI kapsamina giren isletmeler ise, Kelebek Mobilya, Pekintas, Superlit Boru, Anadolu Plastik, Fanko Tekstil, Erciyas Boru, Kombassan Divapen, Sarsilmaz Silah, Filiz Makarna, Ardem, Anadolu Lastik ve Genpas gibi tesisler. Bunlarin da hicbirin ABD'den alacagi makine, ABD'den alacagi girdi yok. Iyi de... Baskan Clinton'in aracilik ettigi 1 milyar dolarlik Eximbank kredisini kim kullanacak? Herhalde Turkiye'ye silah satacak, yapilacak santrallara makine satacak ABD firmalari kullanacak. On imzalar Ankara'da ABD Disisleri Bakani Bayan Madeleine Albright ile bizim Enerji Bakanimizin huzurunda atildi bile... Gecen sali gunu Ankara'da 2 milyar dolarlik enerji ve 800 milyon dolarlik sulama yatirimlari icin baglantilar yapildi. Anadolu'da bir deyim vardir "fakire hiyar vermisler, egridir diye begenmemis" derler... Benzer duruma dusup, Baskan Clinton'in sayesinde Turkiye icin acilan 1 milyar dolarlik Amerikan Eximbank kredisini kucumsemenin imkani yok ammma... Neyin ne oldugunu bilelim de... Ona gore degerleme yapalim... Ona gore sevinelim. Yazara E-Posta: guras@milliyet.com.tr |