|
2000'in ilk yazısına, geçen yüzyıl kaldığım yerden, Nazım'la başlamak istiyorum. Okurlar bu konuda hala e - posta gönderiyor ve düşünülmesi, tartışılması gereken ilginç noktalara değiniyorlar çünkü. ABD'den yazan Deniz Wildberger "Böyle bir insana hakkı olanı zamanında vermediğimiz için vicdan azabı duymalıyız" diyor örneğin ve ekliyor: "2000'li yıllarda kadirbilirlik ve işlenen hataları tekrar etmememiz dileği ile..." Atilla Özler ise canalıcı bir öneriye parmak basıyor: "Nazım'ın Moskova'da kalmasına gerek kalmadı" dedikten sonra mektubuna şu satırlarla devam ediyor: "Nazım, Çamlıca Tepesi'ne gelip bir ağacın gölgesine uzanmalı... Şöyle basit bir mezar, yedi tepeli şehrimize hakim küçük bir yerde... Ben her yıl oraya gidip onunla 3 - 5 laf edebilmeliyim. Buna neden kimse önayak olmuyor? Siz başlatabilir misiniz?" İdeolojilerin çökmesi ve Berlin Duvarı'nın yıkılışından on yıl sonra zamanlı, haklı, anlamlı bir teklif bu. Kapanan yüzyılın "bilançosu" ve Helsinki ile ilk kez Avrupa fotoğrafına giren yeni Türkiye gerçeği, şimdiye dek yaşamadığımız türden bir yumuşama, toplumsal barış, "kadirbilirlik" fırsatı yaratabilir bize. 2002 Nazım Hikmet'in doğumunun 100. yılı. İkili bir fırsat olabilir bu: Naaşının Türkiye'ye dönüşü ve doğumunun 100. yıl kutlamaları. Nazım'dan çok daha trajik bir yazgının mahkumu - 4 yaş farkla "ağabeyi" - Federico Garcia Lorca için, İspanya'nın "sağcı Aznar hükümeti"; iki yıl önce "iade - i itibar" şeklinde kullandı örneğin bu fırsatı. Lorca'nın anısıyla barışmak; - İspanya için - Nazım Hikmet'e sahip çıkmaktan daha büyük, daha sancılı bir bahisti oysa ki. Bir milyon ölüyle sonuçlanan iç savaş yıllarını yarım yüzyıl boyunca tartışmaktan özenle kaçınan İspanya; - "Duvar" sonrasında - sağcısı - solcusuyla Lorca'nın anısı etrafında birleşmeyi başardı. İçinde eski Frankocuların da olduğu muhafazakar sağın lideri Jose Maria Aznar'ın aktif desteğiyle... 1898 doğumlu şairin 100. doğum yıldönümünü vesile eden Aznar; Avrupa çapında yankı ve destek bulan "Lorca şenlikleriyle" yürürlüğe soktu projeyi. Hazırlığı bir yıl alan "festival / şenlik" konferans, sergi, sempozyum, müzik gösterilerine konu oldu. Lorca kentlerini (Granada, Madrid, New York, Buenos Aires, Havana) içeren belgeseller yapıldı. Bunların "siyasi sponsorluğunu" Frankist bir aileden gelen Aznar bizzat üstlendi. İç savaş arifesinde faşistler tarafından kurşuna dizilen şairin anısını - Felipe'nin sosyalistleri değil; - o "buzdolabından" çıkardı. Törenleri o açtı. Büyük bir kültürel değerin, anlamsız eski ideolojilere kurban edilemeyeceğini göstermiş oldu böylece İspanyol Başbakanı. Eski bölünmelerle şartlanmış genç kuşakların - dünya çapında bir yazarla - "önyargılardan arınarak" yeniden tanışmasını sağladı. Nazım Hikmet adına benzer projeler düşünmek / üretmek için önümüzde iki yıl var. İçerde "diyalog" ruhunu güçlendirmenin, dışarda - evrensel değeri kabul edilen bir kültür simgesi etrafında - yeni, farklı "Türkiye imajına" sahip çıkmanın yolu olabilir bu. Nazım gibi; Avrupa kültürüne "somut katkı" yapan bir isme sahip çıkarak, demokratikleşmede hızlı adımlarla ilerleyen bir hoşgörü ülkesine dönüştüğümüzü göstermiş oluruz. Şiir seven, şair bir başbakanımız var. Koalisyon ortağı MHP'nin tarihi lideri Türkeş tarafından da "değeri tanınan, kabul edilen" bir isim Nazım Hikmet. "Boğaz'a bakan bir İstanbul tepesine dönüşü" siyasi - kültürel bir proje olarak ele alınamaz mı? Anısına Avrupa çapında bir "şenlik" düzenlenemez mi? Sıfır kilometre bir yüzyıl ve binyılın başlangıcı, Türk aydını ve gençlerine yeni açılımlar müjdeleyemez mi? Yazara E-Posta: nilcer@turk.net |