20 Ocak 2000 Perşembe 
 ANA SAYFA
 SİYASET
 HABER
 EKONOMİ
 DÜNYA
 SANAT
   SİNEMA
   KİTAP
   MÜZİK
 YAŞAM
 SPOR
 YAZARLAR
 ENTELLEKTÜEL B.
 ÇİZERLER
 İNTER EKRAN
 HAVA DURUMU
 GAZETE PAZAR
 VİTRİN
 İNTER@KTİF
 21.YÜZYIL
 PAZAR SOHBETİ
 SAĞLIK HATTI
 E-POSTA
 ARŞİV
 KÜNYE
 TÜRKÇE KARAKTER
 REKLAM TARİFESİ
 YARDIM SAYFASI
 IN ENGLISH
1930'lardan günümüze Rembetiko

İlke Kamar


san1.jpg        Eskiden İzmir ve İstanbul'un müzikli kahvelerinde karşımıza çıkan Rembetiko müziği, son yıllarda yeniden yaygınlık kazanmaya başladı. Rembetiko geceleri Eski Yeşil Komedi Müzik Kulübü'nde diriliyor. Geçtiğimiz yıllarda yoğun ilgi gören rembetiko geceleri, bu kez de Selanikli müzisyen Yannis Saoulis ve arkadaşları tarafından seslendiriliyor. Balkan müziğinin başarılı uyarlayıcılarından biri olan Muammer Ketencioğlu'nun da aralarında bulunduğu "Yannis Saoulis ve Arkadaşları", her cuma ve cumartesi gecesi izlenebilecek. Geçmişten bu yana büyük ilgi gören Rembetiko müzik türü, 19. yüzyılın sonlarında Helen tavernalarında ortaya çıkarak bu yıllarda Atina, Pire, Selanik ve Türkiye'de İzmir ve İstanbul'da müzikli kahvelerde çalınmaya başladı. Bu kahvelerde Rembetiko, sohbet havasında çalınırdı. Bu kahveler mani kahveciliği olarak isimlendirilirdi. Rembetiko şarkıcıları genellikle üç kişiden oluşuyor. Müzik özgür bir ritimle ve diyalog şeklinde söyleniyor. En çok "aman, aman" kelimeleri kullanılıyor şarkıların sözlerinde. Bunun amacını zaman kazanıp yeni bir çizgi yakalamak olarak açıklıyor rebetisler. Rembetiko çalan kahvelerin büyük bir bölümü sanatçılara ayrılıyor. Sanatçıların çaldıkları enstrümanlar, Türk - Rum yerel enstrümanlarından oluşuyor. Tambur, keman, flüt ve ud, Rembetiko müziğinin içini dolduruyor. Bağlama ve buzuki de Rembetiko'nun vazgeçilmezlerinden.
       1832 ve 1862 dönemlerinde Yunanistan'da, hapishanelerdeki siyasi tutuklular, hapishane içinde enstrüman yapmaya çalışıyor, enstrümanların içinde en kolay yapılan ve ebat olarak en küçük olan "bağlama"yı hazırlıyorlarmış. Bağlamanın yapımında tahta yerine sukabağı kullanıyor, tellerini de bağırsaktan elde ediyorlarmış. O dönemde hapishanede çalınan müzikler yasaklanmış. Ve hapishanede yapılması nedeniyle bağlamayla çalınan müzik türlerinin de icra edilmesi engellenmiş. Rembetiko müziği de bir dönem yasaklı kalmış.
       Rembetiko şarkı sözleri, genelde halk diliyle yazılmış basit sözlerden oluşuyor. Söyleyen kişiler de halktan kişiler. Şarkıyı söyleyene rebetis adı veriliyor. Rebetisler mutsuz, haksızlığa uğramış karamsar kişiler. Rembetiko çalınan kahvelerde müzik eşliğinde Türk kahvesi, nargile içilip tatlı yeniyor. Genelde Rembetiko müziğinde argo bir dil kullanılıyor.
       1830'larda kahvelerde çalınan Rembetiko, daha sonra tekkelerde çalınmaya başlamış ve yaygınlaşmış. Mihali'nin tekkesi, bu müziğin en iyi çalındığı yerlerdenmiş. Dış görünüşü küçük bir kulübeyi andıran bu tekke içinde küçük odalar bulunur, nargile eşliğinde müzik dinlenirmiş. Rembetiko müziği kahve ve tekkelerdeki yerini zamanla bırakıp plaklarla yaygınlaşmaya başlamış. Bu plakların ilki 1930 yılında Markos Bambarakis tarafından çıkarılmış, Batis tarafından söylenmiş. Bunlar yeni Rembetiko tarzının öncüleri olmuş.
       Günümüzde geçerliliğini hala koruyan Rembetiko müziğini cuma ve cumartesi geceleri Eski Yeşil Komedi Müzik Kulübü'nde izlemek mümkün. Bu muhteşem müziği Rembetiko'nun en ünlü şarkılarından birine "To tragudi tis agapis"e (Sevgi Şarkısı) eşlik ederek dinleyebilirsiniz.

© 1999 Milliyet