|
|
Özel emeklilik umudu
Yalnız bizde mi, hayır, dünyanın her yerinde emeklilik gündemden hiç düşmeyen en önemli sorun. Genci yaşlısı, kadını, erkeği tüm insanları ilgilendiriyor.
Amerika, İngiltere, Fransa ve Almanya'da emekli olanlar çalıştıkları yılların düzeyinde bir yaşamı, 60 - 65 yaşından sonra da devam ettirebiliyorlar. Hatta, Almanya'da emeklinin yaşı büyüdükçe aldığı maaş da yükseliyor. Yani, yasalar insanların son yıllarını mutlu geçirebilmesini güvence altına almış. Bizde ise emeklinin eğer başını sokacak evi yoksa, ev kirası, ekmek parasına talim etmek demek.
Bir de devlet eliyle zorla çifte stardart denilen ayırımcılık yok mu, işte bu devirde insanlar buna fena halde öfkeleniyor!
Örnek, SSK'dan hasbelkader emekli olan bir doktora, bir yüksek mühendise en fazla 150 milyon uygun görülürken, aynı görevlerden Emekli Sandığı'na bağlı olup da emekli olanlara 300 - 350 milyon veriliyor...
Hele kendileri için kıyak emeklilik yasasını çıkartıp maaş çıtasını lehlerine yükseltenler dengeyi büsbütün bozuyor. Aslında memurun aldığı emekli aylığının SSK emeklisinden fazla olması önemli değil, onlar da günümüzün koşullarında sıkıntı içindeler. İşçi emeklileri ise felaketi yaşıyor. Eğer uygar bir ülke isek, önce emeklilere ama gerçek emeklilere (40 - 45'lik değil) insanca yaşamak hakkını tanımamız gerek.
İş Bankası örneği
Hiç unutmam, 12 Eylül'den hemen önceki yıllardı... İş Bankası ve Ticaret Bankası çalışanlarının özel sandıkları vardı. Buralardan emekli olanlar, bu sandıklara ödedikleri primler sayesinde yüksek oranda ikinci bir emeklilik aylığı alırlardı. Bu ufak mutluluk o dönemin bazı kısır gazetecileri ile siyasetçilerinin gözlerine çarptı. Efendim olur mu böyle şey, ayrıcalıktı, falandı, feşmekandı derken engellendi. Hatta sandık usulü yasak edildi!
Biliniyordu ki, Batılı ülkelerde vardır bu yöntem. Çalışanlar zamanı gelince emekli olanlar bir değil, birkaç yerden sigortalıdır. Bu sayede yaşamlarını biraz daha mutlu sürdürebilmek imkanı doğmaktadır. Her mutluluğa olumsuz bakan o devrin karagözlüklüleri ne yazık ki bu şansın önünü kapatmıştı.
Bireysel emeklilik sistemi
Bugün, özel emeklilik ve hayat sigortası için devlet dahil herkesin şampiyonluk yarışına çıktığını görünce, eski kısır dönemi hatırladım.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı mevcut kurumların dışında ayrı bir sistem kurulmasını istiyor, bireysel emeklilik sistemi. Prim ödeyen herkes bu sigortaya katılıp ikinci bir emeklilik aylığı alabilecek. Ne kadar para verirse o kadar köfte ekmek. İsterse ömür boyu maaş, isterse toptan ödeme...
Bu girişimde özel sektör de öncü. Diyorlar ki, Şili bu emeklilik modeliyle fonda 12 yılda 25 milyar dolar topladı.
Bu konuda ilk adımı atarak fonlara dayalı emeklilik sistemini ilan eden Koç Allianz Sigorta'nın Genel Müdürü Kemal Olgaç şöyle söylüyor:
- Milyonlarca insan artık sadece tek emeklilikten aldıkları düşük maaşlarla geçinmek zorunda kalmayacak. Sistemin yarattığı fonlarla mali piyasalar da canlanacak; birkaç yılda 15 milyar, 10 yılda ise 25 milyar dolarlık fon yaratmak işten değil.
Bence bu yeni sistem, çalışanlar için fevkalade umut verici. Ancak, toplanan primlerin kurulan, işletilen fonların köklü, sağlam kuruluşların elinde değerlendirilmesi şart.
Kaynağı cazip görüp bu işe girmeye kalkışan maceracılara üçkağıtçılara devlet ve koruyucu yasalar asla fırsat vermemeli, çalışanlara mutluluk getirecek bu emeklilik sistemi başarıya ulaşmalı.
Yazara E-Posta: y.cetiner@milliyet.com.tr
|
|