 TUBITAK'a bagli Marmara Arastirma Merkezi MAM'in Gebze'deki merkezindeyim. Buraya gelme nedenim, ulkemizin ilk teknoloji serbest bolgesinde neler olup bittigini ogrenmek. 
MAM Yonetim Kurulu Baskani sapkasiyla eski TUBITAK Baskani, simdiki Sabanci Universitesi Rektoru Prof. Tosun Terzioglu, MAM'in Baskani Omer Kaymakcalan ve MAM Teknoloji Serbest Bolgesi Koordinatoru Yildirim Berkol, yani en yetkili 3 kisi beni bilgilendirecekler.Serbest bolge denince benim hemen aklima geliveren, tesvik ve vergi kolayliklarinin oldugu serbest ticaret bolgeleri. Teknoloji serbest bolgesinde de benzeri vergi muafiyetleri ve tesvikler var. Teknolojinin tesvikinin hukumet politikasi olarak benimsenmesi cok sevindirici. Koalisyonun DSP - MHP kanadina bu baglamda tesekkur borcluyuz. (ANAP'i bu tesekkurun disinda tutuyorum, cunku yilllardir isbasindalar) Gerek sirketleri, gerekse kisileri teknoloji uretmeye ozendiren bir ortam yaratmaya yonelik teknoloji serbest bolgesi karari 29 Aralik gunu cikmis ve... Evet, gerisini Kaymakcalan'dan ogrenelim: "Daha aradan bir ay gecmeden dunyanin onde gelen kuruluslarindan General Electric, Amerika disindaki ilk Ar - Ge merkezini kurmak uzere bize geldi. Konuyla ilgili anlasma, Basbakan Yardimcisi Devlet Bahceli ve Amerikan Buyukelcisi'nin de katildiklari toplantida TUBITAK Baskani Prof. Dr. Namik Kemal Pak ve GE'nin Baskan Yardimcisi tarafindan imzalandi." Avrupa'dan Orta Asya'ya Ar - Ge'ler Turkiye'den"General Electric yetkilileri 2 yildir bize gelip gidiyorlar, bu arada baska ulkelerde de temaslarda bulunduklarini saklamiyorlardi. Cunku soz konusu olan, tum Avrupa'dan baslayip Ortadogu ve Orta Asya'ya uzanan bolgeyi kapsayacak bir Ar - Ge merkezi olusturmakti. Polonya'ya gittiler. Romanya'ya gittiler. Macaristan'a gittiler. Misir'a gittiler. Tam telaffuz etmediler, ama sanirim Israil bile rakiplerimiz arasindaydi. Teknoloji gelistirmede Israil'in ne kadar onde oldugu malum. Buna ragmen bizi sectiler. Turk beyin gucune guvendiler... Ve tum bu surecte ilginc olan, onlar kendiliklerinden geldiler. Ilk teklifi biz goturmedik. Simdi Boeing de ayni sekilde geliyor. Ustelik Boeing'in burada yapmayi dusundugu Ar - Ge faaliyetlerinin yelpazesi cok daha genis." Terzioglu bu noktada su onemli saptamayi yapiyor: "GE'nin buraya gelmesi su bakimdan enteresan: Uretim icin degil, en ileri teknolojileri gelistirecegi Ar - Ge icin geliyor. Biz simdiye kadar buyuk bir yabanci sirketin basit teknolojisini Turkiye'ye almak icin ugrasir, almayi basardigimizda insanlarimiza is sagladik, is gucumuzun belli bir duzeyde oldugunu kanitladik diye ovunurduk. Bu ornekte durum cok farkli. GE gibi 100 milyar dolar ciroya sahip bir dunya devinin en tepe noktadaki Ar - Ge faaliyetlerinin bir kismini Turkiye'ye cekebiliyorsak, iste bu cok onemli." GE, Turkiye'de Ar - Ge icin ayri sirket kurduGimtek, 12 donumluk arazide bir yil icinde kendi jet motorlari test laboratuarini ve diger tesislerini kurarak faaliyete gececek. Ancak ayrica MAM'a da Ar - Ge projeleri yaptiracak. Kaymakcalan, Gimtek disindaki GE - MAM isbirligi konusunda su bilgileri veriyor: "GE Amerika, bize her yil basinda yillik proje siparisi verecek. Bunlar teknolojinin uc noktalarindaki konularda projeler olacak ve bu projeler sonuclandiginda, Gimtek bu projeleri alip Avrupa'dan Asya'ya diledigi ulkede uygulamasini yapacak. Turk beyin urunu Avrupa'dan Orta Asya'ya kadar tatbik edilecek ve bunun pazarlamasiyla biz hic ugrasmayacagiz. Yilbasinda su kadar milyon dolarlik projeyi sana verdim diyor ve sonucunu aldiktan sonra satimiyla, uygulamasiyla kendisinin burada kurmus oldugu sirket ilgileniyor." Pekiyi biz teknolojinin bu en uc noktalarindaki projeleri MAM'da gelistirecek bilgi birikimi ve donanima sahip miyiz? Kaymakcalan'in yaniti: "Bir kismina sahip degiliz ve zaten bu nedenle MAM'in arastirmacilarina da Amerika'daki GE arastirma laboratuvarlarinda egitim verecekekler." GE'den MAM'a 2 milyon dolarlik Ar - Ge siparisiYalniz soyle bir yanlis anlasilma olmasin! Bu rakam, GE'nin sadece MAM'a siparis ettigi projeler. Teknoloji serbest bolgesinde satin aldigi 12 donumluk arazi icinde Avrupa'dan Orta Asya'ya tum bolgeye hizmet verecek Ar - Ge merkezindeki faaliyetlerin capi, herhalde cok daha yuksek olacak. GE, 100 milyar dolar cirolu dev bir kurulus. Turkiye'de Ar - Ge'sinin yapilacagi jet motorlari bolumunun cirosu 10 milyar dolar mertebesinde. Bu cironun kabaca yuzde 10'u Ar - Ge'ye harcaniyordur desek 1 milyar dolar eder. Umariz Turkiye'deki Ar - Ge faaliyetleri kisa sure milyon dolarlardan 10, hatta 100 milyon dolarlara yukselir. 60 - 70 milyon dolarlik ihale icin start verildiTeknoloji serbest bolgesinin ilk yerli musterilerinden Yapi Merkezi ve Eka Elektronik, 10'ar donum yer kiralamislar. General Electric'in Turkiye'de Ar - Ge yapmak icin kurdugu Gimtek'in kiraladigi arazi ise 12 donum. Bu arazileri ilk kiralarken altyapi katilim bedeli olarak 1 kereye mahsus olmak uzere metrekaresine 130 dolar odeniyor. Cunku altyapi onemli burada. Elektrik, su, atik su, enformasyon teknolojileri altyapisi... Bunlari bizim olculerimize gore muteahhit yapacak. Arazinin altyapili kira bedeli ise metrakare basina yilda 5 dolar. Her yil dolar enflasyonuna gore kira artisi soz konusu. Kira sureleri cok uzun. 30 yildan baslayip 49 yila uzanabiliyor. Fotograftaki yerlesim planinda da gorebileceginiz gibi teknoloji serbest bolgesi 3500 kisiye hitap edebilecek. Konutlari ve sosyal alanlariyla sadece Ar - Ge'nin yapildigi degil, kaliteli bir gunluk yasamin var olacagi bir ortam da yaratilacak. Simdiye kadar yer kiralayanlar, insaatlari kendileri yapiyorlar. Cunku bir an once yerlesmek istiyorlar. Tabii MAM'in ongordugu mimari ve cevre duzenlemesine uymak kosuluyla... Konutlar ve sosyal birimler icin onumuzdeki gunlerde ihaleye cikiliyor. Teknoloji serbest bolgesi Koordinatoru Yildirim Berkol'a gore bu ihale, Turk finansmancilari ve insaatcilari icin hem cok onemli bir firsat, hem de bir sinav olacak. Berkol diyor ki: "Onlar da yaratici olmak zorunda. Bambaska bir model olusturuyoruz. Su anda yaklasik 60 - 70 milyon dolarlik bu projenin cok kisa zamanda kendisini geri odeyecek fizibilite sonucu var. Finansman sektoru yaraticiligini kullanirsa bu fizibilite daha da artacak." MAM Baskani Omer Kaymakcalan soze giriyor: "Biz teklif verecek olanlara diyoruz ki: Arsa burada. Biz arsanin mulkiyetini devretmiyoruz. Finansmanini da yaninda getir. Kredi bulduysan, borc aldiysan bunun borclusu da biz olmayiz. Ipotek, banka teminati gibi olaylara da girmeyiz. Ama buna karsilik insaat bittikten sonra buranin isletmesinden gelecek geliri seninle bir sure paylasiriz. Isletmeciligini de seninle birlikte yapariz. Gel isin kontrolunu yap, paranin kazancini takip et. Zaten konutlar kiralanacak, satilmayacak. Mulkiyet devri yok. 28 tane buyuk insaat kurulusu 1 seneden beri bu ihaleyle ilgili. Ayrica Is Bankasi, Alarko, Eczacibasi gibi gayrimenkul yatirim ortakliklari da bu tip yatirimi kendi faaliyet alanlari icinde goruyorlar. Cunku bu yalniz insaatcilik degil. Yalnizca finansmancilik, isletme ve istirak da degil. Bu ucunun komposizyonu." Yazara E-Posta: mtamer@milliyet.com.tr |