9 Mart 2000 Persembe 
 ANA SAYFA
 SIYASET
 HABER
 EKONOMI
 DUNYA
 SANAT
 YASAM
 SPOR
 YAZARLAR
 ENTELLEKTUEL B.
 CIZERLER
 INTER EKRAN
 HAVA DURUMU
 GAZETE PAZAR
 VITRIN
 INTER@KTIF
 21.YUZYIL
 PAZAR SOHBETI
 SAGLIK HATTI
 E-POSTA
 ARSIV
 KUNYE
 TURKCE KARAKTER
 REKLAM TARIFESI
 YARDIM SAYFASI
 IN ENGLISH
Silahta bagimsizlik sart

ASELSAN Danismani emekli Tuggeneral Aytekin Ziylan silah alimi kistaslarini anlatti

Naki Ozkan


ent1.jpg        Turkiye milyarlarca dolari bulan silah alimlari icin ihaleler acti. Silah alimlarinda hangi kistaslarin olcu alinmasi gerektigi, teknoloji transferi ve uretimi, milli savunma sanayii ve Askeri Elektronik Sanayii ve Ticaret Anonim Sirketi ASELSAN'in rolu uzerine, ASELSAN Dergisi Genel Yayin Yonetmeni ve ASELSAN Genel Mudur Danismani emekli Tuggeneral Aytekin Ziylan ile konustuk.

       *Turkiye'nin savunmaya yonelik silah alimlarinda kistaslar ne olmalidir?
       Turkiye savunmaya yonelik alimlarini Ar - Ge'ye yani Arastirma - Gelistirme'ye dayali olarak yapmalidir. Ihtiyaclar onceden belirlenerek Ar - Ge calismalari baslatilmali ve basarili prototipler onaylanarak yurticinde seri uretime gecilmelidir. Hedef, savunma tedariklerinin Turkiye'nin bilim, teknoloji ve sanayilesme yetenegini artiracak yonde yapilmasi olmalidir.
       Teknolojinin yeniden uretiminin pratik olmadigi durumlarda, yabanci teknolojiden yararlanilmalidir. Ancak, transfer edilmek istenen teknoloji ozumsenerek bir ust duzeyde yeni teknolojiler gelistirilmesi, "tasarim" yeteneginin kazanilmasi hedeflenmelidir. Boylece aldiginiz teknoloji sadece o an icin gecerli olmaz, gelistirilerek yeni ve ileri teknolojilerin uretimine baz olur. Verilen para da bosa gitmez.
       Edinmek istediginiz teknolojiye yabanci ortak kanaliyla sahip olmak isterseniz, teknolojiyi ozumsemenize ve daha ileri duzeyde yeni teknolojiler gelistirebilmenize olanak yoktur. Yabanci ortagin getirdigi teknoloji sadece o uretim konusu icin gecerli olur.

       *ASELSAN teknoloji transferini, uretimine donusturuyor mu?
       Teknolojiyi bedelini odeyerek transfer eden ASELSAN, satin aldigi teknolojiyi ozumsemis ve bir ust duzeyde teknolojiler ve ozgun urunler gelistirebilmistir. ASELSAN'in kurulusundan bugune gecen 25 yil icinde urettigi 115 urunden 95'i tamamen ASELSAN muhendislerince tasarlanmis ozgun urunlerdir.

       *Silah aliminda Turkiye'nin ulke tercihleri olmali midir? Birkac ulkeye baglilik, siyasi nedenler ve ambargo gibi olaylarda sakinca yaratmiyor mu?
       Turkiye silah tedarikinde milli ana yuklenicilik yontemini uygulayarak, silahlari tasarlama yetenegini kazanmaya calismalidir. Boyle oldugu takdirde disa bagimlilik daha az olur.

       *Cumhuriyet doneminde savunma sanayii hangi asamalarndan gecti?
       Turkiye, Cumhuriyetin kurulusundan 1950'lere kadar milli savunma sanayii kurma cabasi icinde idi. 1950'lerde baslayan Amerikan ve daha sonra Alman askeri yardimlari Turkiye'de savunma sanayiinin gelistirilmesi cabalarinin sonu oldu. Ancak 1974 silah ambargosundan sonra Turkiye milli degil yerli savunma sanayiini gelistirme calismalarini baslatti.

       *"Millilik" ve "yerlilik" kavramlarini acar misiniz?
       Savunma sanayiinde millilik demek, savunma sanayii sirketinin yonetiminin tamamen Turk vatandaslarinda olmasi demektir. Yerlilik denince, ulke icinde kurulmus milli, yabanci ortakli ve yabanci savunma sanayii sirketlerinin tumu anlasilir.

       *1970'lerde Turkiye'ye uygulanan ambargo ulkemizin savunma stratajesinde ne gibi degisiklikler yapti?
       Her ulke gibi Turkiye de savunma sanayiinde yabanci ulke ve sirketlerle isbirligi yapmalidir. Ozellikle ortak urun ve teknoloji gelistirme projelerine katilim, son derece yararlidir. Ancak savunma sanayiinde teknoloji cok onemli oldugundan gizlilik ve guvenilirligin saglanmasi, disa bagimliligin az olmasi icin milli olmasi gereken ve kritik teknolojiler ayrilmalidir. Kritik teknolojilerde milli hakimiyet esas alinmalidir. Bu sistemler milli ana yuklenicilerce gelistirilmeli ve uretilmelidir. Bu uretimlerde yabanci ortakli sirketler, eger gerekiyorsa alt yuklenici olarak gorev almalidir.

ASELSAN ulusal ozguvene katkida bulunuyor

       *ASELSAN'in ulkemiz savunma sanayii acisindan onemi nedir?
       Gelecegin savaslari elektronik alanda olacaktir. Bu nedenle ASELSAN elektronik harp sistemlerinde ilke olarak kendi teknolojisini kendisinin uretmesi yolunu secmistir. Ozel anten vb. gibi cihazlari bazen teknoloji transfer bedeli yuksek oldugu icin kendi tasarlama yoluna gitmistir. ASELSAN gerektiginde teknoloji transferi yapmaktan cekinmemistir. Ancak transfer ettigi teknolojileri ozumseyerek daha ileri duzeye cikarmistir.
       Milli bir elektronik sanayii kurulusu olarak ASELSAN Turkiye'de;
       * Elektronik teknolojisinin millilesmesine ve elektronik sanayiinin gelismesine,
       * Savunma sistemlerinin guvenilirligine ve disa bagimliliginin az olmasina,
       * Ulkemizin savunma gucunun ve caydiriciliginin artmasina,
       * Ulusal ekonomiye, istihdama,
       * Yan sanayinin desteklenmesine,
       * Ileri teknolojili ozgun urun gelistirerek, ulusal ozguven duygusunun yukselmesine katkida bulunmaktadir.

       Savunma sanayiinde teknoloji
       Bugunlerde dunyanin en buyuk sanayi sirketlerinin ust duzey temsilcileri tank ve helikopter tedariki gibi buyuk ihaleler dolayisiyla ulkemizde. Bu sirketlerden birinin yoneticisi 27 Subat'ta Milliyet Gazetesi'ne teknoloji transferi konusunda, "Savunma sanayiinde teknoloji veren cikmaz, ciksa bile cok pahali oldugu icin alinamaz, alinsa bile o an icin gecerli olur, gerisi getirilemeyecegi icin verilen para da bosa gider" dedi.
       Savunma sanayiinde teknoloji verenin cikmayacagi, ciksa bile cok pahali olacagi dogrudur. Ancak, "teknoloji alinsa bile o an icin gecerli olur, gerisi getirilemeyecegi icin verilen para da bosa gider" degerlendirmesi her zaman dogru degildir. Bu teknolojinin alinis sekline gore degisir.
       Teknolojiyi tasarim, uretim ve yonetim teknolojileri olarak uce ayirmak gerekir. Bunlar arasinda en onemlisi tasarim teknolojisidir. Tasarim yetenegine sahip oldugunuzda, bir urun gelistirmek icin gerekli elemanlari degisik kaynaklardan satin alarak her seyi yapabilirsiniz. Ve tasarim teknolojisi genelde transfer edilemez, kendinizin uretmesi gereklidir.
       Diger iki teknoloji olan uretim ve yonetim teknolojileri transfer edilebilir veya teknolojinin sahibi yabanci sirketle ortaklik kurularak edinilebilir.

2000 Milliyet