|
|
Cilgin borsadan cokus sinyali
Kaderini bizim borsaya endekslemis olanlar yazinin basligina bakip telas buyurmasinlar, bu yazida IMKB'den degil, daha cok yuksek teknoloji ve internetle ilgili sirketlerin hisselerinin elektronik ortamda islem gordugu ABD'deki Nasdaq'tan soz ediyorum. 1999 yilinda % 86 prim yapan ve bu yilin mart ayi baslarinda ise 5000 puani astiginda 12 aylik getirisi % 110'u asan Nasdaq endeksi onceki gun bir ara 4000 puanin altina dustu, sonradan bir miktar toparlanarak 4100 puanin uzerine cikti. Bir aydan kisa surede % 20'ye yakin deger kaybeden Nasdaq'in daha da buyuk bir cokusun arifesinde oldugunu belirterek ciddi uyarilarda bulunan onemli kisilerin sayisi giderek artiyor. Bu uyarilar yayginlastikca Nasdaq'in cokmesi olasiligi da gucleniyor.
Benim izleyebildigim kadariyla son donemdeki ilk ciddi uyarilar Amerika'nin yakindan izlenen iki ekonomistinden geldi. Bunlardan Robert Shiller, "Financial Exuberance" (Finansal Hovardalik) baslikli kitabinda, teknoloji ve internet hisseleri uzerinde yapilan spekulasyonu, ornekleri tarihte cok gorulmus olan "Ponzi oyunu"na benzetince adi ondan da cok duyulan bir diger ekonomist Paul Krugman da Shiller'e gonderme yaparak ayni konuyu isledi.
Son haftalarda bu kez piyasalardaki en unlu yatirim uzmanlarindan uyarilar gelmeye basladi. ABD'de 1990'larda yasanan hizli borsa tirmanisini en iyi tahmin eden "boga"lardan biri olarak bilinen Abby Joseph Cohen, piyasalardaki "asiri volatilite"ye (oynakliga) dikkat cekerek musterilerinin portfoylerindeki hisse paylarini bir miktar dusurmelerini onerdi. Onu "bazi internet hisselerinde % 50 ile % 90 arasinda cokusler yasanabilecegini ileri suren Templeton Grubu'nun unlu yoneticisi Mark Mobius ve efsanevi Tiger fonlarini tasfiye eden Julian Robertson izledi. Son olarak Nobel odullu unlu ekonomist Franco Modigliani de "internet balonu er gec patlayacak" diyenlere katildi.
Bilindigi gibi "Ponzi oyunu", nasil olacagini pek anlamadan cok para kazanacaklarina inananlarin, giderek artan sayilarda oyuna katilarak sisteme para akitmasina ve onlarin yatirdigi paralarla daha once katilanlara "yuksek kazanc" odenmesine dayaniyor. Bu oyunun sonu olmadigi yolundaki iddialar guclenince de oyuna katilanlarin sayisi hizla azaliyor ve oyun cokuyor. Biz bunun benzerini 1982 "banker skandali"nda yasamistik. Simdi sira Nasdaq hisselerine mi geldi acaba?
Yazara E-Posta: oulagay@milliyet.com.tr
|
|