MİLLİYET EKONOMİ SAYFALARI

       İki yeni cep telefonu lisansı (GSM - 1800) için açılan ihalenin ilkini 2 milyar 525 milyon dolar ile en yüksek teklifi veren teklifi veren İş Bankası-Telecom Italia konsorsiyumu kazandı.
       Bu rakam 25 milyar dolarlık bütçe açığının onda birine denk geliyor.
       İhale komisyonu, basın mensupları ve ihaleye giren şirketlerin temsilcileri ve noter huzurunda gerçekleştirilen teklif zarflarının açılması işlemi sonunda, konsorsiyumların teklifleri ş"yle belirlendi:
       Doğan Holding-Doğuş Holding- Sabancı Holding-İspanya Telefonica: 1 milyar 350 milyon dolar.
       İş Bankası-Telecom Italia: 2 milyar 525 milyon dolar.
       Genpa-Atlas Yapı-Atlas Finans-Norveç Telenor Mobile Communications-Demirbank: 1 milyar 224 milyon dolar.
       Fiba Holding-Süzer Holding-Finansbank-Nurol Holding-Fransız Telecom-Kentbank: 1 milyar 17 milyon dolar.
       Koçtel Telekomünikasyon Hizmetleri A.Ş-SBC Communications Inc.: 1 milyar 207 milyon dolar.
       Zarfların açılmasının ardından ihale komisyonu bir değerlendirme yaparak, lisanslardan ilkini kazanan firmanın belirlenmesi için, en yüksek teklifi veren iki firmanın açık artırmaya girmesini kararlaştırdı.
       Doğan - Doğuş - Sabancı - Telefonica açık artırmaya girmeme kararı alınca, ihaleyi İş Bankası - Telecom İtalia kazandı.

2.5 milyar dolar yatırım

       İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Onur Özbilen, 2.525 milyon dolarlık teklifle ihaleyi kazanan İş Bankası - Telecom Italia orta girişim grubunun 2.5 milyar dolarlık yatırım yaparak, yaklaşık 5 bin kişiye iş olanağı yaratacağını söyledi. Özbile, ihale bedelini ödemek için dış borçlanmaya gideceklerini belirtti. Konsorsiyumda İş Bankası yüzde 51, Telecom Italia yüzde 40 paya sahip.
       Telecom İtalia’nın (TIM) Genel Müdürü Roberto Colaninno ise uluslararası alanda çok iddialı olduklarını söyledi.
       Colaninno, konuyla ilgili olarak şunları söyledi: ‘’Uluslararası alanlarda da oldukça iddialıyız. Brezilya, Peru ve şimdi de Türkiye’de cep telefonu kurulması ve işletilmesi lisansı aldık. İspanyol Auna şirketini ile anlaşma imzalayarak holdinge hayat verdik.’’

İngiltere’de 7 milyar dolarlık artırma

       İngiltere'de son yılların en büyük ihalelerinden olan beş cep telefonu şebekesi için kıran kırana bir açık artırma devam ediyor. Üçüncü kuşak cep telefonlarını kimin alacağı konusunda birbiriyle yarışan şirketler, şu anda yaklaşık 7 milyar dolara kadar artırdı.
       İngiltere'de yapılan açık artırma, internet üstünden canlı olarak veriliyor. En yüksek fiyatı veren beş şirket, bir GSM şebekesine sahip olma imkanı yakalayacak. Açık artırmanın şekli belirlenirken ABD'nin Federal İletişim Komisyonu'nun koymuş olduğu kurallar g"z "nünde tutuldu. İstekler, devlet kademelerine faksla g"nderiliyor.
       İngiliz kanunlarına g"re şu anda şebeke işletmekte olan şirketler de artırmaya katılabiliyor. Ancak yeni katılanlara belli bir kategori ayrılmış durumda. Yani şu anda hizmet vermekte olan şebekeler, artırmanın sadece sınırlı bir b"lümüne katılabiliyor.
       Hızla 120. turuna doğru yaklaşan artırmanın "haftalar boyu" sürmesi bekleniyor. Açık artırma, yine kurallardaki tabiriyle "haftalar boyu kimse artırmaya gitmediği zaman" bitmiş sayılacak.

İki yılda beş kat değerlendi

İlk cep telefonu ihalesi 5 Nisan 1993’te yapıldı. Dört konsorsiyumun başvurduğu ihaleyi Teletaş (Teletaş AlcatelSel, Sinko, Siemens ve Detojen - daha sonra Rumeli Holding de katıldı) ve Ericsson (Ericsson, Kavala, Fin Telecom, Penta, Çukurova) önderliğindeki iki konsorsiyum kazandı. Bu gruplar şartnameye göre işletme lisansını 15 yıl elinde tutacak ve PTT’ye ilk 300 bin abone için yüzde 67.1 kâr payı ödeyecekti. Daha sonra ortaklık yapıları değişerek Turkcell (Çukurova Grubu yüzde 50, Sonera Group yüzde 41, Murat Vargı yüzde 7, Bilka yüzde 2) ve Telsim (Rumeli Holding yüzde 99, diğerleri yüzde 1) adını alan her iki işletmeci firma 1998’de 500’er milyon dolar ödeyerek 25 yıl süre ile işletme ruhsatı aldı. İş Bankası, Telecom İtalia’nın ödeyeceği 2.5 milyar dolar, bu bedelin beş katı. Turkcell’in 5.6 milyon, Telsim’in 2.4 milyon abonesi var.

TÜPRAŞ’ın iki katı gelir sağladı

Üçüncü GSM şebekesi için ödenecek 2 milyar 525 milyon dolarlık bedel, TÜPRAŞ’ın yüzde 27’sinin halka arzından elde edilen gelirin iki katı. TÜPRAŞ’ta 1.2 milyar dolarlık gelir elde edilmişti. Yine GSM için ödenecek bedel Petrol Ofisi’nin yüzde 51 için yapılan açık artırmada ulaşılan 1 milyar 260 milyon dolarlık bedelin de iki katına ulaşıyor.

Devlete ekstradan 255 trilyon KDV

İş Bankası - Telecom İtalia’nın 2 milyar 525 milyon dolarlık teklifte bulunduğu GSM - 1800 lisans ihalesi, sadece bu tutar ile değil, yüzde 17’lik KDV’si ile de bütçenin yüzünü güldürecek. Konsorsiyum devlete 2 milyar 525 milyon dolar karşılığında 429 milyon 250 bin dolar da (255 trilyon lira) KDV ödeyecek. Daha sonra gerçekleştirilecek ikinci GSM1800 lisans ihalesinde de bu fiyatın verilmesi halinde, devletin iki GSM lisans ihalesinden elde edeceği toplam KDV, en az 510 trilyon lira olacak.

Altı ay içinde konuşturacak

İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Onur Özbilen, GSM’de en yeni teknolojiyi en uygun fiyatla getirmek istediklerini belirterek, "Tüketicilerimizin, beş, altı ay içerisinde hattımızı kullanabilmelerini hedefliyoruz. En yeni teknolojiyi en uygun fiyatla getirmek istiyoruz" dedi.

Rekabet artacak, fiyatlar düşecek

Dün gerçekleşen ihale ile cep telefonu işletmecilerinin sayısı Turkcell ve Telsim ile birlikte üçe çıktı. Bu ihalenin ardından gerçekleşecek ikinci GSM ihalesi ve Türk Telekom’un devreye sokacağı şebeke ile birlikte toplam işletmeci sayısı beşe çıkacak. Beş grup arasındaki rekabet tüketicilere yarayacak. Cep telefonu fiyatları ve görüşme ücretlerinin ucuzlaması ve tüketicilere sunulan hizmetlerin artması bekleniyor.

İş Bankası hisseleri tavan yaptı

İş Bankası’nın hisseleri borsada tarihi talep gördü. Hisse senedi fiyatı yüzde 10.34 artarak 32.000 liraya yükseldi. İş Bankası (B) hisseleri de yüzde 8.33 değer kazandı.
Önceki gün 29.000 liradan kapanan İş Bankası (C) hisseleri ihale öncesi 30.000 liraydı. İhale zarflarının açılmasıyla hissenin fiyatı birden 32.500 liraya kadar fırladı ve 3 milyon lotun üzerinde talep geldi. İş Bankası (C) hisselerinde dün toplam 188.2 trilyon liralık işlem hacmi gerçekleşirken, 1 milyar 763 milyon adet hisse senedi el değiştirdi. Dün borsada 759 trilyon liralık işlem hacmi gerçekleşirken, bunun 188 trilyonu İş Bankası (C)’den kaynaklandı.

Kimse bu kadarını beklemiyordu

       Harun Gürek Ankara
       Beş konsorsiyumun geçen hafta verdiği fiyat teklifleri, Ulaştırma Bakanlığı'nın sekizinci katındaki, çelik kapılı odada bulunan çelik kasada saklandı. İhale komisyonunun beş üyesi dün beş anahtarlı kasayı açarak, teklif zarflarını aldı. Bir anahtarın eksik olması halinde bile açılmayan, bu nedenle her bir anahtarı ayrı komisyon üyesine verilen kasanın açılarak, zarfların salona ulaşmasından sonra da ihale başladı.
       İş Bankası'ndan gelen 2 milyar 525 milyon dolarlık teklif duyuldu ve salondakiler bir anda donup kaldı. Salonda şok yaratan bu teklif; "İş Bankası yumruğunu masaya vurdu", "İtalyanlar prestij savaşını kazandı" yorumlarına yol açtı.
       Bu yorumlara göre, "Avrupa'nın ikinci büyük telefon şirketi Telecom Italia, Avrupa ve Güney Amerika pazarındaki başarısızlığını hem Avrupa'nın hem de Ortadoğu ve Orta Asya'nın en büyük pazarı olan Türkiye pazarına girerek giderme yolunda büyük bir adım atmış oldu."
       İş Bankası ve İtalyanların verdiği fiyatın ikinci GSM ihalesini de zora sokabileceği ve bu fiyatın üzerine çıkmanın zor olacağı yorumu da yapıldı.
       2.5 milyar dolar bulmak zorunda olacağı için üçüncü lisansın verileceği Telekom'un da cep telefonu piyasasına giremeyebileceği konuşuldu.
       İhaleyi alan konsorsiyumunun temsilcilerinden İş Bankası Genel Müdürü Yardımcısı Onur Özbilen ise 2.5 milyar dolarlık teklifi ihalesi kesin kazanmak ve kazanmayı garanti etmek için verdiklerini açıkladı.
       İhaleye hazırlanırken gerekli kaynağı bulmak için uluslararası piyasalarda girişimlerini sürdürdüklerini ve sözleşme imzalandıktan sonra kredi anlaşmalarını hızla sonuçlandıracaklarını belirten Özbilen, şöyle konuştu:
       "İşin karlı olduğunu görenler yabancı yatırımcının zaten kendisi geliyor. Süratle finansmanı tamamlayacağız. İş Bankası'nın özkaynağı dışındaki bölüm yabancı kaynak olacak."
       Özbilen, rakiplerinin, "Rakipsiz kalmak için bu fiyatı verdiler" biçimindeki suçlaması konusunda ise, "Onu düşünüp çok düşük bir fiyat mı verseydik? Biz verilebilecek en yüksek fiyatı verdik. İkinci ihalede diğerleri bunun üzerinde vermek zorunda. Verirler mi, vermezler mi, bilmiyorum" diye konuştu.