Merkezi New York'ta bulunan Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ), her yıl 'Basının En Büyük 10 Düşmanı'nı, gerekçeli bir listeyle 'deşifre' eder. Bu yıl ilk 10 sıra, Ayetullah Ali Hameney, Fidel Castro, Nursultan Nazarbayev, Jiang Zemin, Alberto Fujimori, Slobodan Miloşeviç, Jose Eduardo de Santos, Mahathir Muhammed, Foday Sankoh ve Zine Al - Abdine Ben Ali olarak açıklandı. CPJ Başkanı Ann Cooper, listede yer alan liderleri, "Gerçeğin açığa çıkmaması için incelikli susturma tekniklerinden, düpedüz işkenceye ve cinayetlere varıncaya kadar her türlü yöntemi kullanmakla" suçlarken bakın neler söylüyor: "Yugoslavya ve İran'da tehditler o kadar yoğun ki, bu ülkelerde bağımsız medya yakın bir zamanda tümüyle ortadan kalkma tehlikesi içinde. Çin ve Küba'da muhalif sesler, yasakları yeni teknolojiler kullanarak aşma gayreti içinde, ancak bunlar siyasi liderlerin bilgiyi denetim altında almak için yeni baskılar uygulamasına yol açıyor." Şimdi yasakçı liderli ve marifetlerini yakından tanıyalım. * Ayetullah Ali Hameney (İran'ın dini lideri): İran'da yargı içinde müthiş bir nüfuzu var ve reform yanlısı basını susturma çabalarının başını çekiyor. Son iki yılda, mahkemeler çok sayıda gazeteciyi büyük bir hızla yargıladı ve hapse mahkum etti. Geçen ay, Hameney'in "ateşli" konuşması ardından, 16 gazete bir hafta içinde kapatıldı. * Jiang Zemin (Çin Devlet Başkanı): Hükümet ifade özgürlüğü alanında uluslararası normları umursamıyor. Bu yılın başında 18 gazeteci hapisteydi. Bunların altısı geçen yıl "internet kullanımı" nedeniyle mahkum oldu. Zemin, ülkesini küreselleşme sürecine doğru itse de internet kullanımını engellemek için gizli polisi seferber etti. * Nursultan Nazarbayev (Kazakistan Devlet Başkanı): Ülkesi 1991'de bağımsızlığa kavuştuğunda basına özgürlükler vaat eden Nazarbayev, şimdi Sovyet dönemini bile aratan bir uygulamanın simgesi. 1999 başkanlık seçimi kampanyasında resmi makamlar çok sayıda bağımsız medya kuruluşu hakkında soruşturma açtı. Seçimlerin ardından gazeteler tazminata mahkum edildi, para ödeyemeyenlerin tümü kapatıldı. Bombalanan "21. Yüzyıl" gazetesi, halen yeraltında faaliyet gösteriyor. Nazarbayev, ayrıca çok sayıda gazeteyi 'yakın çevresine' satın aldırttı. * Fidel Castro (Küba Devlet Başkanı): Küba'da gazetecilere baskı sürüyor. Muhabirler izleniyor, sorgulanıyor, seyahat özgürlükleri engelleniyor, kimi olayları izlememeleri için ev hapsinde tutuluyorlar. Şu anda dört gazeteci, 'tehlikeli haber' tanımlamasıyla hapiste bulunuyor. * Alberto Fujimori (Peru Devlet Başkanı): Peru'da beş yıl önceki atılgan, açık sözlü basın artık yok. Yasama ve yargı üzerinde denetimi sağlayan Fujimori, yakınlarına ait medyayı fütursuzca kullanıyor; bağımsız gazetecilere tehdit, çamur atma ve açık baskılarla konuşma hakkı tanımıyor. Ve diğerleri....Yugoslavya Devlet Başkanı Slobodan Miloşeviç: Bu yılın başında ülkesinde bağımsız medyayı tamamen susturdu. Malezya Başbakanı Mahathir Muhammed: Tüm kitlesel medya organlarını hükümetin "emrine" vermeyi başardı. Tunus Devlet Başkanı Ben Ali: Hiç bir "özgür" sesin duyulmaması için basına her türlü ekonomik baskıyı uyguladı. Sierra Leone Kurtuluş Cephesi lideri Sankoh: En az 10 gazeteciyi öldürttü. Angola Devlet Başkanı dos Santos: Ülkede basın özgürlüğü adına tek bir örnek bırakmadı. IPI'ın yeni başkanı BuetlerTürkiye'den aralarında Doğan Medya Grubu Başkanı Aydın Doğan'ın da bulunduğu dokuz gazetecinin katıldığı IPI'ın bu yıl ABD'nin Boston kentinde yapılan 49. yıllık konferansında, Buetler'in yardımcılığına İngiliz Independent Television News of London'ın genel yayın yönetmeni Richard Tait getirildi. IPI'ın cumartesi günü toplanan 25 kişilik yönetim kuruluna seçilen altı yeni isim arasında Hürriyet Pazarlama Operasyon Grup Başkanı Vuslat Doğan Sabancı da yer alırken, diğer yeni üyeler şöyle sıralanıyor: Werner Funk: Almanya'daki Der Stern dergisinin yayıncısı. Lev Gushchin: Rusya'daki Metropolis Yayınevi'nin başkan ve genel yayın yönetmeni. Wilfred D. Kiboro: Kenya'daki Nation grubunun yönetim kurulu başkanı ve yazı işleri müdürü. Mitja Merson: Slovenya'daki Delo gazetesinin editörü. Janne Virkkunen: Finlandiya'daki Helsingin Sanomat gazetesinin genel yayın yönetmeni. |