|
|
Uçaklara ‘Şahin’ koruma New York’ta JFK Uluslararası Havaalanı’nda, kazalara neden olan kuşları uzaklaştırmak için 15 şahin çalışıyor
Çeviri: AYŞE BATUR
Paris adındaki şahin, birinci sınıf bir atlet. Hergün çalışıyor, bol proteinle besleniyor ve özel bir eğitmeni var. Paris, New York’ta JFK Uluslararası Havaalanı’nda, uçakları kuşların oluşturduğu riskten uzak tutmak için tasarlanmış bir dizi önlem arasında, en yeni silahı oluşturan 15 şahinden biri.
Eğitmen Stuart Rossell eldivenli eliyle, iki yaşında ve 985 gram ağırlığındaki Paris’i çiğ bıldırcın etiyle besliyor. ABCNews’ta yayınlanan habere göre, bütün bu özen ve ilgi, bir dünya rekoru ya da yarışmaya hazırlık değil, en iyi özelliklerini havaalanında da en iyi şekilde kullanmaları için. Paris ve diğer şahinler, civardaki kuş sürülerini korkutup kaçırmakla görevli.
Bir kuş, dev gövdeli bir uçak ile karşılaştırıldığında pek tehlikeli görünmese de havaalanları civarındaki ve hava yollarındaki kuş sürüleri ciddi bir tehdit oluşturuyor. Küçük bir sığırcık bile ciddi zararlara neden olabiliyor. Örneğin, ABD’nin sivil havaalanlarında geçen yıl 4 bin 800 uçak, inişte veya kalkışta kuşlara çarptı.
Doğal avcı
ABD Ulusal Havacılık Birliği’nin raporuna göre ABD’deki kuş çarpışmalarının yüzde 7’sinde uçaklar zarar görüyor ve her yıl bu zararları onarmak 300 milyon dolara mâl oluyor. Bu nedenle John F. Kennedy Uluslararası Havaalanı’ndaki yetkililer, havaalanı peyzajını yeniden tasarlamayı ve kuş sürülerini kaçırmak için fişek ateşlemeyi denedi. Ancak, Şahin Çevre Hizmetleri’nden Mark Adam, “Kuş çapmalarına karşı doğa en iyi çözümü sunuyor. Tüm kuşlar, güdüsel olarak şahinlerden korkar" dedi. Öte yandan denenen önlemler yeterince etkin sonuç vermeyince JFK Havaalanı yetkilileri, Adam’ın önerdiği doğal av - avcı ilişkisini kullanmaya başladı.
Bir kuşun uçakla çarpışması her zaman kuşun ölümüyle sonuçlanıyor ve bazen aynı şey uçaktaki insanlar için de geçerli oluyor. ABD Ulusal Havacılık Birliği’nin tahminlerine göre uçağın kuşlara çarpması nedeniyle 350 kişi ölmüş. Geçen yıl temmuzda Florida’da meydana gelen bir kazada, bir akbabanın bir F - 16’nın motorunda tuzağa düşmesi, hava kuvetleri pilotunun ölümüne neden olmuştu.
İdeal ortam
Bu tür kazalarının sık olmasının en büyük nedenlerinden biri kimi havaalanlarının kuşlara yaşam alanı sunması. Örneğin bataklıklarla ve çayırlarla çevrili JFK havaalanı, bir kuş cenneti. Pekçok havaalanı, balık ve böcek gibi besinlerle zengin deniz kenarlarına kuruluyor. Havaalanlarında biçilmiş çimen yığınları ise sığırcık, kaz ve güvercinler için besin kaynağı oluyor.
Gökyüzünde terör
İşte Paris de bu noktada devreye giriyor. Paris ve diğer 14 şahin, başlarında deri emniyet başlıkları ile üzerinde durdukları ve uyudukları tüneklerin bulunduğu JFK havaalanının özel bir bölümünde kalıyor. Her şahin günde bir defa kuşları korkutmak üzere iniş pistinde devriyeye çıkıyor. Kuşlar, şahinleri çok uzaktan farkediyor ve yerlerinden kıpırdamıyor. Tehlikenin geçtiğini düşünmeye başladıklarında ise başka bir şahin görevi devralıyor. Paris’in gökyüzünde süzüldüğünü fark eden martılar, uyarı çığlıkları atarak hemen uzaklaşıyor.
Pahalı hizmet
Rossell, kuşları havaalanlarından uzak tutmak için şahinlerin en iyi araç olduğunu iddia etse bile bu yöntem ABD’de yeni anlaşılmaya başladı. Şahin Çevre Hizmetleri, ABD’de yalnızca bir sivil havaalanı ve beş askeri üsde hizmet vermelerine rağmen Kanada’daki pekçok havaalanına şahinlerini ve eğitmenlerini kiralıyor. Ancak bu hizmet pek de ucuz değil. JFK havaalanı üç yıllık hizmet için 1 milyon dolar ödüyor. Bu fiyata, her biri 2 bin 500 dolar olan şahinlerin fiyatı, eğitmenlerin maaşları ve kuş başına 1 dolar olan dondurulmuş bıldırcın da dahil. Ancak havaalanlarındaki kuş sorunu çözmek için şahinler tek başına yeterli değil. Kanada kazı ya da kara sırtlı martı gibi daha büyük kuşlar şahinlerden pek etkilenmiyor ve onları kaçırmak için daha büyük şeyler gerekiyor. ABD Tarım Bakanlığı’ndan Richard Dolbeer, şahinlerin, başka teknikleri de içeren bir önlem paketinin bir parçası olarak kullanılması gerektiğini belirtiyor.
JFK havaalanında Rossell ve ekibi, şahinlerin görevine ek olarak fişek ateşliyor ve Rossell’ın Heidi adlı Alman pointer av köpeğini, daha büyük kuşları izleyip kaçırması için serbest bırakıyor. Florida’da ve Kanada Vancouver’daki havaalanları da aynı iş için İskoç çoban köpeği kullanmaya başladı.
|
|