|
Yıllar önce küçücük bir ilanla satılığa çıkarılan bir dükkanda kiracıyım ve dükkan ecrimisil olarak görülüyor. Her yıl da belediye bizden bu parayı alıyor. Bu yıl kiraların yüzde 25 artacağını duyunca memnun oldum, ama belediye bizden bu defa da yüzde 40 zam istedi. Belediye bu yasaya dahil değil mi? C. Ş. - Bursa Öncelikle size iki kavram arasındaki farkı açıklamam lazım. Bir yerde kira sözleşmesi yaparak oturuyorsanız, bu kira aktidir. Siz kiralayana kira bedeli adı altında bir para ödeyeceksiniz, kiralayan da size kiraladığı yeri kullanılabilir biçimde teslim edecek. Şayet bir kimseyle aranızda kira sözleşmesi yoksa ne olacak? Aranızda kira sözleşmesi yoksa kiracılık da yok. Peki kira sözleşmesi olmamasına rağmen siz bu yerde oturuyor veya iş yapıyorsanız para ödemeyecek misiniz? Ödeyeceksiniz. Bu yerin malikine bir para ödeyeceksiniz. Ödeyeceğiniz bu para malikin bu yeri kiraya vermesi halinde elde edeceği gelir kadardır. Çünkü onun zararı elde edemediği kira kadardır. İşte bunu siz ödeyeceksiniz ve bunun adı kira değil, ecrimisil. Şimdi yeni kanunun ecrimisilleri kapsayıp kapsamadığına geleyim. Yeni kanun dediğiniz kira bedellerinin artışını sınırlayan kanun 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanuna ek, yani düzenlediği husus, kira kanunu ile ilgili yerlerin kirası. Oysa ecrimisil, 6570 sayılı kanunla düzenlenmiyor. Dolayısıyla ecrimisil ödenen yerler için direk uygulanacak bir yasa değil. Ancak madem ki mal sahibinin zararı kira bedeli kadar. Bu kira bedeli tespit olunurken de önce muhitin özelliğine, binanın vasfına, çevre faktörüne bakılarak ecrimisil bedeli bulunabilir; sonraki yıllar için yasal kira arttırımının bulunan rakama ilavesi ile ecrimisil rakamı bulunabilir denilebilir. Ancak bu hesaplama tarzı kesin değildir; dikkat ederseniz olabilir diyorum. Bu yasadan önce bizler toptan eşya fiyat artışlarını tam olarak uyguluyorduk. Ben bu yasadan sonra da aynı uygulamanın devamı görüşündeyim; yani yukarıda anlattığım benim kabul ettiğim görüş değil, ancak beklentim kira bedellerini sınırlayan yasanın iptal edileceği yolunda. Dolayısıyla bu kararı beklemekte yarar görüyorum. |