 "Boş bir mide, iyi bir politik danışman olamaz." Albert Einstein Türkiye'nin en üst düzeyde ulusal stratejisini taşıyan ayaklardan biri, çevre ülkelerle iktisadi göbek bağları oluşturmaktır. Ortak ve vazgeçilmez iktisadi yararlar nedeniyle, siyasi karşıtlıkların törpüleneceği varsayılır. Kerkük Yumurtalık Petrol Boru Hattı, bu ulusal stratejik kavramın ilk adımıydı. Suriye ve İran ile doğalgaz anlaşma girişimlerimiz de, bu ülkelere, Türkiye'ye karşı düşmanca tavırlarını yeniden gözden geçirtmeyi amaçlıyordu. Türkiye'nin akarsularını "hayat suyu" adlı bir kanalla, Suriye ve Lübnan üzerinden Körfez'e akıtmak... İsrail'e de bu kanaldan su vermek, aynı stratejinin sayfalarındaydı. Rusya'nın doğalgaz boru hattı, Türkiye'nin enerji ihtiyacını karşılamanın yanı sıra Kremlin'e sağlanan maddi olanakla iki ülke arasındaki ilişkilerin ılımlı sürdürülmesine katkıda bulunmaktadır. Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan'dan Gürcistan yoluyla enerji nakli, Türkiye'yi yörenin kalbi haline getirecektir. Ege formülüTürkiye ve Yunanistan arasındaki sorunların çözülmesinde de ortak iktisadi yarar sağlayacak bu göbek bağı önemlidir. 21. yüzyılın en zengin enerji kaynakları, Avrupa'ya Türkiye üzerinden taşınırsa, AB, bu ana terminalin şalterinin indirilmemesi gereğini daima hissedecektir. Hazar enerji kaynaklarının Rusya üzerinden naklinin "güvenilmezliği", Türkiye'yi yeniden ön plana çıkarıyor. Türkiye'de hükümetler gelir geçer. Ama... Bu temel strateji kalıcıdır. Özal'a ya da başkalarına ve bazı danışmanlara mal edilse de, işin aslı, Türkiye için stratejik politika üreten, saptayan, savunma konsepti içinde bunu dost ülkelerle - kısmen - paylaşan kurumsal yapımız var. Tarih çizgisiStrateji uzun soluklu ve süreklidir. Kalıcıdır. Güncel olaylar ve koşullar ise kısa sürede değişken olabilir. Zaman zaman bu çizgiden sapıyor gibi görünürler. Ama... Sonunda, genellikle ikisi örtüşür. Zaten... Bu örtüşme sağlandığı ölçüde, strateji de geçerli ve sağlam bir öngörüyle saptanmış demektir. Ulusların sağlığını ve ömrünü, bilgece ve iyi hazırlanmış stratejiler belirler. Siyasetçiler, bürokratlar, engel çıkaran geçici şöhretler ise kendi dönemlerindeki rollerini oynar ve sahneden ayrılırlar. Türkiye, Avrupa'nın göbeğinde yer almıyor. Çevresi çağdaş ve uygar demokrasilerle çevrili bir Lüksemburg değil. Hangi doğa ve siyaset coğrafyası içinde olduğunu bilen beyinlerin çizdikleri strateji, gerçekçi görünüyor. Yazara E-Posta: gcivaoglu@milliyet.com.tr |