|
|
Lale'ye para geni Tarihimizde bir döneme damgasını vuran laleler, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından Hollanda'dan transfer edilecek teknoloji ile yeniden şekillenecek
MEHMET DEMİRKAYA
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Hollanda'dan transfer edeceği teknoloji ile lale soğanlarını genetik olarak zenginleştirecek. Kısırlaştırma diye adlandırılan bu teknoloji ile zenginleşen, daha büyük ve parlak açan laleler, ertesi yıl daha küçük açıyor. Ertesi yıl doğal halindeki gibi küçük açan lalenin bu haline çelebi lalesi deniyor. Bahçesinde sürekli büyük lale açmasını isteyenler ise soğanını her yıl yenilemek zorunda kalacak.
Laboratuvar ortamında zenginleştirilecek lale soğanlarının satışından belediye gelir elde etmek istiyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Geliştirme Daire Başkanı Prof. Dr. Mustafa Öztürk, kısırlaştırma olarak tanımladığı laboratuvar ortamında zenginleştirilmiş lale soğanının üretimi için Hollandalılar ile görüştüklerini söyledi.
Teknoloji transferi
Almanya'da yaklaşık dört bin firmanın katıldığı bir fuarda, iş makinaları, katı atıkların toplanmasında kullanılan konteyner ile süpürge makinalarıyla yakından ilgilendiklerini söyleyen Öztürk, Hollandalı lale üreticisi firmalarla da görüşmeler yaptıklarını belirtti. Lale üretiminin Hollanda da bir sanayi haline geldiğini vurgulayan Öztürk şunları söyledi:
"Biz de lale üretimine geçelim diyoruz. Ağaçlarla yeşillendirdiğimiz yerler güzel görünüyor. Daha da güzelleşmesi için bu ağaçların diplerini çiçeklerle, lalelerle bezeyelim istiyoruz, bir estetik katalım diyoruz. Tabi lale üretimi Hollanda da bir sanayi sektörü. Biz bu kadarını yapamayız ama yine de lale üretip satabiliriz. Bu işe bilimsel olarak eğilmek istiyoruz. Lale üretimini geliştirip bundan bir gelir elde edebiliriz. Kısırlaştırma yöntemi dünyada gelişmiş durumda. Biz de kısırlaştıracağımız laleleri satarak gelir elde edelim istiyoruz."
Parklar donanacak
Öztürk ile birlikte Hollandalılar ile görüşmelere katılan Park ve Bahçeler Müdürü Faruk Anılsın da kısırlaştırılmış lale projesine destek vererek şöyle konuştu:
"Hollandalılar bize sürekli lale soğanı satmak istiyor. Ama biz teknoloji transferi yapmak istediğimizi söyledik. Bu konuda Hollandalıları zor ikna ettik. Eğer gerçekleşirse biz de lale soğanında genetik değişiklik yaparak, ticaretini yapmak istiyoruz."
Lale nasıl kısırlaşır?
Çiçek üretimi, ithalatı ve ihracatı yapan Nema Limited Şirket'in sahibi Emre Okul, kısırlaştırma denilen yöntemin aslında lale soğanının laboratuvar koşullarında özel tekniklerle zenginleştirilmesi olduğunu söyledi. Hibrit adı verilen yöntem ile geliştirilen lale soğanı dikildikten sonra boyunun ve çiçeğinin, doğal koşullarda büyüyen lalelerden daha büyük olduğunu anlatan Emre Okul, "Bu soğanlar dikildiğinde ilk yıl boyları oldukça büyük oluyor. Daha sonraki yıllarda lalenin soğanı küçülüyor. Soğanı küçülen lale de küçük çiçek açıyor" diye konuştu. Okul, bahçelerdeki lalelerin ilk yıl olduğu gibi gelişmiş çiçek açması için her yıl soğanları yenilemek gerektiğini aksi takdirde, doğal ortamlarda yetişen çelebi lalelerine dönüştüklerini söyledi. Okul, teknoloji transferi için devletin yardımcı olması gerektiğini de sözlerine ekledi.
|
|