|
|
ABD’de Al Gore’un kâbusu tüketici babası Nader
ABD’de tüketici hareketinin öncüsü olarak haklı ve yaygın bir üne kavuşan avukat Ralph Nader, Yeşil Parti’nin adayı olarak başkanlık seçimlerine katılıyor. Ve bu gelişme, Demokrat Parti’nin başkan adayı Al Gore’u şimdiden kara kara düşündürüyor.
Kamuoyu yoklamalarına göre halen seçmenlerin en az yüzde 7’sinin desteğine sahip bulunan Nader’in, başarılı bir kampanya ile bu desteği yüzde 10’a kadar yükselterek seçimin sonucunu belirleyen joker rolünü oynayabileceği belirtiliyor. Nader’a destek verenlerin neredeyse tümünün, Demokrat Parti’nin geleneksel seçmeni kabul edilen kesimden olması, Al Gore taraftarlarını epey sıkıntıya sokmuş bulunuyor. Çünkü Nader’in alacağı oy oranı arttıkça Al Gore’un seçilme şansının azalacağı tahminleri oldukça yaygın.
Yeşil Parti adayı Ralph Nader, ABD’de her seçimde geleneksel olarak Demokrat adaya destek veren işçi sendikaları, çevreciler, savaş karşıtı gruplar ve öğrenci kesiminde hatırı sayılır bir desteğe sahip. Ve yorumcular bu durumun sonuçta Cumhuriyetçi Parti’nin adayı George W. Bush’a yarayacağı görüşünde birleşiyorlar. Nader ise bu iddialara karşı “Bush ile Gore arasında fazla bir fark yok, her ikisi de büyük şirketlerin çıkarlarını savunuyor" diyor. Küreselleşme ve onun uzantısında gündeme gelen gelişmelere duyulan tepkinin giderek yaygınlaşması da, Nader’a verilen desteğin artmasındaki etkenler arasında sıralanıyor. Nader’in özellikle seçimin kaderini etkileyebilecek olan Kaliforniya’da, dev şirketlere karşı muhalefetin bayraktarı olarak büyük desteğe sahip bulunduğu ve oy oranını % 10’un üzerine çıkartarak Gore’un kazanma şansını baltalayabileceği belirtiliyor. Yeşil Parti’nin yalnızca Kaliforniya eyaletindeki üye sayısının 100 binin üzerinde olduğu biliniyor.
ABD başkan adayı Ralph Nader kimdir?
60’lı yaşlarındaki avukat Ralph Nader, dünya tüketici örgütlerinin gözünde bugün hâlâ bir efsane. Tüketici hareketini dünyada başlatan kişi. Başkan Kennedy’nin Amerikan Kongresi’nde 4 maddelik Tüketici Hakları Bildirgesi’ni sunduğu yıllarda (1962) Nader da genç bir avukat olarak otomobil firmalarına karşı bayrak açmıştı. Nader, otomobillerle kaza geçirerek ölen ve sakat kalanların davalarını ücretsiz olarak üstlenmiş, kazalara neden olan otomobillerin üretim hatalı olduğuna ilişkin bilirkişi tespitlerini büyük mücadeleler vererek yaptırabilmiş ve General Motors, Ford gibi Amerikan otomotiv devlerine karşı açtığı yüklü tazminat davalarını kazanarak haklı bir ün kazanmıştı.
Nader’in açtığı bayrak, dünyada tüketici hareketinin perde perde yayılmasını sağladı. Nader ise peşpeşe kazandığı davaların öyküsünü de anlatan “Hiçbir Şekilde Güvenli Değil" başlıklı bir kitap yazarak, o dönemde iktidarlardan bile daha güçlü durumdaki otomobil üreticilerine karşı açtığı savaşı cesaretle yeni bir platforma taşıdı.
Nader bu kitabıyla sadece çok popüler olmakla kalmadı. Amerikan Kongresi, kısa bir süre sonra Ulusal Trafik ve Motorlu Araçlar Güvenlik Yasası’nı çıkartmak zorunluluğunu duydu. Nader’in ardından ABD’de başka sektörleri mercek altına alan tüketici liderleri de çıktı ve onlar da toplumun haklarını koruyan çalışmalarını kitaplaştırarak yeni yasal düzenlemelere ortam hazırladılar.
Nader’in yaktığı meşale ile Amerikan tüketicisinin kazandığı haklar, Avrupalıların da dikkatini çekti ve Avrupa Topluluğu’nun 1972’deki Paris Başkanlar Toplantısı’nda tüketici konusu ağırlıklı olarak ele alındı. İsveç ise 1975’te resmi makamlarca Tüketiciyi Koruma Programı’nın devreye sokulduğu ilk Avrupa ülkesi oldu.
Yazara E-Posta: mtamer@milliyet.com.tr
|
|