Bir yanda, Vietnam Savaşı'na muhalefet etmiş ve savaşmamak için askerlikten "rapor" almış Başkan Bill Clinton, diğer yanda Vietnam'da donanma pilotu olarak savaşırken Vietkong gerillalarının eline düşmüş, Hanoi Hilton'da 5.5 yıl "esir" kalmış ve o zaman gördüğü işkenceler nedeniyle bugün hala kollarını tam olarak kullanamayan ABD'nin en popüler siyasetçilerinden Cumhuriyetçi Senatör John McCain. Ortada, ABD'yi cephede yenilgiye uğratmış, 1959'da kurulan komünist rejimi 1976'da Güney Vietnam'ı da alarak tüm ülkeye yaymış olan yönetimin bir temsilcisi, Vietnam Ticaret Bakanı Vu Khoan. Beyaz Saray'ın Gül Bahçesi'nde ABD ile Vietnam arasında imzalanan "tarihi" anlaşma basına duyurulurken kürsüdeki tablo buydu. Başkan Clinton'ın "normalleşme, barışma ve yaraların sarılması yönünde tarihi bir adım" diye nitelediği toplam 150 sayfalık anlaşma, sadece "iki eski düşman arasında kapsamlı ticari işbirliği öngörmesi nedeniyle değil, Vietnam ekonomisi açısından da "bir reform belgesi" olmasıyla da "dönüm noktası" sayılıyor. Nitekim Clinton'ın "Acı geçmişten yola çıkıp daha iyi bir geleceğin tohumlarını ekiyoruz. Bu anlaşma, eski düşmanların ortak bir zeminde buluşabileceklerinin kanıtıdır" şeklindeki sözlerini, anlaşmaya imza koyan ABD Ticaret Temsilcisi Charlene Barshevsky'nin "Bu belge, Vietnam'da iktisadi reformlar, hukukun egemenliği ve uluslararası entegrasyon konusunda atılım hükümleri içeriyor" değerlendirmesi tamamladı. Ticaret Anlaşması'nın işlerlik kazanmasıyla, ABD'nin Vietnam'dan ithalatı önündeki engeller büyük ölçüde kalkarken, Vietnam ekonomisi de dış sermayeye açılmaya başlayacak. Anlaşma, Çin'den sonra Vietnam'ın da "Dünya Ticaret Örgütü (WTO) üyesi olması yolunda ilk adım" sayılıyor. ABD Kongresi'nin onayını gerektiren anlaşma Vietnam mallarından alınan gümrük vergisinin yüzde 40'a kadar düşürülmesini öngörüyor. Vietnam ise karşılığında Amerikan mallarına karşı uyguladığı gümrük tarfilerinde indirim yapacak, telif haklarını garanti altına alacak ve Amerikan şirketlerinin bu ülkede yatırım yapmasını kolaylaştırıcı düzenlemeler getirecek. ABD'nin 'utandığı' savaşVietnam'daki komünist rejim, 1976'da Güney'i de topraklarına katmayı başardıktan sonra 1977 - 1978 yıllarında Kampuçya ile 1979'da Çin ile savaştı. Ancak 1987'den itibaren sınırlı reformlar başlatan Vietnam hükümetinin, Amerikan askerlerinin cesetlerinin iadesi konusunda Washington'a yardımcı olması, 1994'te bu ülkeye uygulanan Amerikan ambargosunun kaldırılmasına, 1995'te de ABD - Vietnam diplomatik ilişkilerinin kurulmasına zemin hazırladı. |