|
|
Borsadan "eylülde gel" şarkısı
ORHAN TEKEOĞLU / PARAMETRE
Son günlerde uykuları sadece sıcaklar değil, borsadaki düşüşler de kaçırmaya başladı. Ne olacak bu borsanın hali ? Altı ayda dolar bazında yüzde 40 düştü ve endeks yılın en düşük değerine indi. Düşüş nereye kadar ? Çıkış ne zaman başlayacak ? soruları yatırımcıların kafasını karıştırıyor.
Faizler düştü, döviz kontrol altında, özelleştirmede tarihi rakamlar gerçekleşiyor, ekonomik veriler ilk altı aylık karneye göre iyi, siyasal istikrar yeniden sağlandı, IMF ve Dünya Bankası da hal ve gidişatımızdan memnun ve büyüme yeniden yakalandı. Bundan iyisi can sağlığı. Peki niye o zaman düşüyor bu borsa ?
Yukarda saydığımız iyi gelişmelerin hepsinin olacağını borsa yılbaşından önce bildi ve bunların beklentisini satın almıştı. Endeks bu beklentilerle yılın ilk üç haftasında 3.58 cent seviyesine kadar tırmandı. Yabancılar ve "tecrübeli" yerli yatarımcılar, 14 Ekim 1999 - 18 Ocak 2000 arasında geçen 90 günde "Devr - i İMKB" yaparak dünya borsalarında çok az elde edilebilen yüzde 200'lük karları ceplerine indirdi. Borsa ile yeni tanışan küçük yatırımcı ise "Bir dakika, ne oluyor, daha yeni geldik" derken, yüksek fiyatlı hisseleri elinde buldu. Yani en son trene binme hikayesi. O zaman yapılacak şu. Bek-le-ye-cek-sin. Daha önceki yazılarımızda belertiğimiz gibi sabrın sonu kar olacak. Borsa yükseldiğinde ve herkesin hisse sanadine hücum ettiği bir zamanda, bıktığın ve satmak için fırsat kolladığın hisselerini satacaksın. İş bu kadar basit. Daha fazla kazanma hırsı, çoğu zaman insana zarar getiriyor. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur. Daha fazla kar elde edeceğim diye para hırsına kapılmayın. Kimseye öğut vermeye çalışmıyoruz. Çünkü kimse öğüt istemez, herkes para ister. Demekki para öğütten daha iyidir. Ancak para üzüm şirasına benzer, çoğaldıkça kişinin başını döndürür. Hisse senedini dipten alıp tavandan satmaya uğraşarak, Diyat'a giderken evdeki bulgurdan olmayın.
Borsa dip arayışında
Ekonomik verileri diktate almayan borsa, nereden döneceğini bilemediği için iyi haberlere bile tepki veremiyor. Gerek yerli gerekse yabancı yatırımcılar borsanın dip yapmasını bekliyor. Yabancılar yerli spekülatörleri, onlar da yabancıları kolluyor. Borsada tetiklemeyi kimin yapacağı ise bilinmiyor. Ancak herkesin beklentisi borsayı bu kez yabancıların ateşleyeceği yönünde.
Ağustosun ortalarında açıklanacak olan altı aylık bilançolar, düşük enflasyon ve kredi notunun artırılması borsan en güçlü beklentileri.
Yabancılar için eylül ve ekim ayı enflasyon rakamları belirleyici olacak.
Ateşlemeyi kim yapacak ?
Şimdi herkes 1970'li yılların en çok sevilen "Eyülde gel" şarkısını söylemeye başladı. Borsada son çeyrek senaryoları yazılıyor. Yeni bir yükseliş dalgası bekleniyor. Buna gerekçe olarak ta enflasyon ve faizler düşecek, para dövizden ve repodan çözülecek, Türkiye'nen kredi notu artacak ve para yönünü tekrar borsaya çevirecek. En son rakamlara göre 8 katrilyona yakın para repoda tutulurken, dövizde 35 milyar dolar yatıyor. Bu paralar borsanın yukarı yönde hareket edeceğine inandığında yer değiştirecek.
Ancak borsa, bugüne kadar toplu beklentiden fayda görmedi. Çıkış öne ya da daha sonraya alınabilir. Hisse senedi fiyatlarını düşürmeye çalışan "ayılarla" yükseltmeye çalışan "boğaların" arenası olan borsa, yönünü bulmak için biraz zaman istiyor.
23 Ağustos ve borsa
Bu arada ağustosta tarihi iç borç geri ödemesi yapılacak. Hazine'nin 23 Ağustos'ta bir günde ve tek kalemde 9 milyar dolar (5.6 katrilyon lira) geri ödeme yapacak olması, nakit darlığı çeken borsanın imdadına yetişecek. Öte yandan, eylül enflasyonu açıklanacak. Enflasyon düşüşe geçerse ve hedeflerin tutacağı kuvvetlenirse, yabancı alımları gelebilir. 15 Ekim'de bütçe meclise sunulacak ve hükümetin hedefleri kamuoyuna sunulacak. Sonbaharda yeni hükümet senaryolarının gündeme getirilmesi ise yatırımcının kafasını karıştırmaktan başka bir işe yaramıyor.
|
|
|
