Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu (UNICEF) tarafından hazırlanan “Türkiye’de Bölgelerin Gelişmesi - 2000" başlıklı rapor, yaşam kalitesi açısından durumun hiç de iç açıcı bir noktada olmadığını gösterdi. Yaşam kalitesine ilişkin unsurların haritalarla anlatıldığı rapora göre, 2000’li yıllarda Türkiye’de hâlâ halkın yüzde 31.3’ünün sağlıklı tuvaleti, yüzde 26.2’sinin sağlıklı içme suyu yok. 7-13 yaş arasındaki kız çocukların yüzde 31.2’si, erkek çocukların da yüzde 21.2’si okula kayıtlı değil. Raporda, Türkiye’de yoksulluk sınırı altında yaşayan halkın oranı da yüzde 14.2 olarak belirlendi. Alışılmışın dışında UNICEF’in bu haritaları hazırlamaktaki amacı, bölgeler arasındaki yaşam kalitesi farkını ortaya koyarak kaynakların az gelişmiş bölgelere aktarılması için yetkililerin dikkatini çekmek. Böylece Türkiye’deki herkesin, özellikle de çocukların yaşam kalitesini yükseltmek. UNICEF Türkiye Temsilcisi Phillippe Heffinck, raporla ilgili bakın ne diyor: “Bu rapor, alışılmış raporlardan farklıdır. Çünkü elde edilen başarıları belirtirken, dışarıda bırakılanlar üzerinde de odaklanmaktadır." Renklere göre dağılım Kırmızı: Yavaş Gelişim; Sarı: Orta Gelişim; Mavi: İyi Gelişim... “Dışarıda bırakılanlar"ın rengi tüm haritalarda kırmızı, çoğunlukla Doğu ve Güneydoğu Anadolu, kısmen de İç Anadolu’nun rengi. Ama bazı haritalarda şaşırtıcı bir biçimde Ankara, İstanbul, İzmir, Antalya da utanmış bir kırmızıyla bakıyor yüzümüze. Mesela, “15-49 yaş arası sağlık sigortası bulunmayan kadın sayısıönda, İstanbul, İzmir kıpkırmızı! Orta gelişmeyi gösteren sarının birçok haritada, gelişmiş bölgeleri sararttığı gözleniyor. Çarpıcı bir örnek: Sağlıklı içme suyu olmayan ev halkı sayısında, İç Anadolu hariç tüm bölgeler sarı. Yani “idare ederöin rengi. Sağlıklı tuvaleti olmayan ev halkı yüzdesinin verildiği harita ise ülkemizin tuvalet kültürünü göstermesi açısından ilginç. Marmara’nın ve Akdeniz’in bir kısmı hariç tüm bölgeler sarıdan kırmızıya doğru bayrak açmış. Bu kötü kokulu haritadan, hemen yoksulluk haritasına geçiyorum: Marmara ve Ege bölgesi dışındaki tüm bölgeler yine sarı-kırmızı. 25 gösterge Sağlıktan temizliğe, eğitimden yoksulluğa kadar “25 adet yaşam kalitesi göstergesine" dayanarak değişik bölgelerdeki kadınların ve çocukların durumunu anlatan rapor, “Risklerin daha yüksek, koşulların daha zorlu, merkezi ve yerel yönetimler ile kalkınma sürecinin diğer ortakların ilgisinin daha gerekli olduğu alanları da belirlerken bölgeler arasındaki farklılıkları ortaya koyarak program yöneticileri için hareket noktalarının belirlenmesine yardımcı olmayı" amaçlıyor. UNICEF için Dr. Attila Hancıoğlu, Dr. İsmet Koç ve Dr. Meltem Dayıoğlu tarafından hazırlanmış. UNICEF, çoğumuzun kafasını karıştıran istatistik değerleri haritalaştırarak, asıl Türkiye haritalarıyla yüz yüze bırakıyor bizi. Bu raporda, “25 adet yaşam kalitesi göstergesinden" nasibini almayan kırmızı bölgeler, Türkiye’de yaşayanlar için sürpriz değil. Muş’a, Tunceli’ye, Batman’a, Sivas’a, Iğdır’a, Ağrı’ya, Şırnak’a, Siirt’e ve diğer doğu, güneydoğu illerine uzanıyor. UNICEF’in haritada geri kalmış bölgeleri kırmızı ile işaretlemesinin nedeni de şöyle belirtiliyor: “Şimdi başarılması gereken, temel hizmet sunumlarını kırmızı bölgelere yoğunlaştırıp farklılıkları azaltarak, orta gelişme düzeyindeki bölgelerin performanslarını arttırarak, aynı zamanda iyi performans gösteren bölgelerin kazanımlarını korumasına yardımcı olarak, herkes için kaliteli bir yaşam garanti edebilmektir." Öteki Türkiye’nin Haritası
Gün gelecek...“Gün gelecek, ülkelerin gelişmeleri, askeri ya da ekonomik güçleriyle değil, başkentlerinin ya da kamu binalarının görkemliliği ile değil, insanlarının refahıyla ölçülecektir. Başka deyişle, halkın sağlık, beslenme ve eğitim düzeyi, insanlarının emeklerinin karşılığını alabilmeleri, kendi yaşamlarını etkileyecek kararların alınışına katılabilmeleri, medeni ve siyasal özgürlüklerine gösterilen saygı, güç ve çaresiz koşullarda yaşayanlara sağlanan yardımlar ve çocukların gelişen bedenlerinin ve zihinlerinin korunması, ülkelerin sağladıkları gelişmenin ölçülmesinde başvurulan başlıca kıstaslar haline gelecektir." |