 Yıllar önce Jean Jacques Servan Schriber tarafından yazılan Le defi Americain (Amerika Meydan Okuyor) adlı kitap, Avrupa ile ABD arasında açılan teknoloji uçurumunu ortaya koyuyordu. Kitabın incelemeye aldığı simgesel göstergelerden biri de, o sıralarda büyük iddialarla tanıtılan Concorde uçaklarıydı. İngiliz - Fransız ortak yapımı, sesten hızlı bu uçağın ekseninde, bir bakıma AB'nin geleceğine umut yolculukları yapılmaktaydı. AB'nin, ileride ABD'ye her alanda fark yapacağı... Concorde'un bir adım olduğu inancı paylaşılıyordu. Schriber'in "Amerika Meydan Okuyor" kitabı, bu iddialara karşı ilk tavır koyuştu. Concorde'lar elde kaldıDerginin başındaydı. Yazdıkları ses getiren gazeteciydi. Kitabı çok gürültü kopardı. Avrupa'daki inançların tersine, geleceğin Birleşik Avrupa'sının başta Concorde olmak üzere, teknolojinin her dalında ABD'nin gerisinde olduğunu, rakamlarla ve projelerin fizibilite incelemeleriyle ortaya koymaktaydı. Üstelik... ABD ile Avrupa arasında makas, ABD lehine giderek açılmaktaydı. Örnek olarak Concorde'u almıştı. Avrupa, yakın gelecekte bütün dünyanın Concorde kullanacağı sanısındaydı... Sivil taşımacılıkta Concorde, diğer bütün uçak tiplerini tarihin çöp tenekesine atacaktı! Oysa Schriber, ABD'de yeni hazırlanmakta olan bir Boeing tipinin taşımacı firmalar tarafından tercih edileceğini iddia ediyordu. Ona göre, Concorde'lar, yapımcı ülkeler olan Fransa ve İngiltere'nin ellerinde kalacaktı. Avrupa'ya şokConcorde'lar - bildiğim kadarıyla - sadece Londra - New York/ Paris - New York hatları arasında çalışmaktalar. Dünya taşımacılık şirketlerinden talep gelmediği için Concorde'ların yapımı sınırlı kaldı ve durduruldu. Schriber'in bu kitabıyla Avrupa inançlarını sarsması ve "AB'nin silkinmesi, teknolojik atılım yapması" önerileri, ona Fransız Sosyalist Partisi'nde üst kademelerin yolunu açtı. AB, böyle çok pahalı, verimliliği düşük, hayal boyutlarında projelerden vazgeçerek, daha akılcı, ayağı yere basan, kendi teknolojisini üretmek amacıyla araştırma - geliştirme yatırımlarına kaynak ayıran yeni bir politikayı benimsedi. Kültür derinliği ile ABD kompleksini aşabildi. Rüyanın sonuConcorde, bir bakıma AB iddiasına Avrupa'da psikolojik ortam yaratmak üzere seçilmiş büyük bir hayaldi. Avrupa'nın tekrar en büyük olması için ABD ile bilek güreşi politikasının simge ürünüydü. de Gaulle damgasını taşıyan o politika, Concorde'ların elde kalması ile terkedildi. Sonraki AB politikası ise ABD ile birlikte yaşamak ve ABD'nin kaynaklarını, teknolojisini kendi yararına kullanmak olarak tanımlanabilir. Bugün Avrupa'nın pek çok büyük kuruluşunda ABD kökenli sermaye var. Yani... AB, artık "ABD ile bilek güreşi" değil, "ABD ile dans" politikasını uyguluyor. 30 yıldır kanadı hiç kırılmayan kuğunun ölümü, aslında ömrünü daha "Amerika Meydan Okuyor" kitabının yayınlandığı sırada tamamlamış olan eski AB politikası kalıntılarının sonudur. Yazara E-Posta: gcivaoglu@milliyet.com.tr |