Yunanlı turistleri taşıyan üç otobüs İpsala Gümrük Kapısı’ndan giriş yapıyor. Keşan’dan Enez yönüne ilerliyorlar.Yolda yabancı otobüsleri görenler seviniyorlar: “Yaşasın turist geliyor." Enez’e 10 kilometre kala Yenice köyünde otobüsler resmi ve sivil polisler tarafından durduruluyor: “Yasak var, geri döneceksiniz!" Otobüstekiler şaşkın: “Biz Yunanistan’dan geliyoruz, size komşuyuz... Hani, Türk Yunan dostluğu var ya? Deprem... Yardım... Akut... Dışişleri Bakanlarımız Papandreu ile Cem tavla oynuyorlardı? Ege’de ortak tatbikatlar... Yunan askeri şapkası, sizin komutanın başındaydı geçen gün... Değil mi? Hadi bırakın geçelim, zaten kalmayacağız, bi tur atıp gideceğiz!" Bu kadar ayrıntılı izahat etkisini şöyle gösteriyor: “Burası Askeri Yasak Bölge’dir giremezsiniz!" Enez’in üçüncü kez seçilmiş başarılı Belediye Başkanı Abdullah Bostancı da yürek paralayan bir çığlıkla haykırıyor ki: “Enez turizm bölgesidir, n’olur turistlerin girişini artık yasaklamayın!" Yasak hemşerim Enez, Yunanistan ile sınır ilçe... Arada Meriç Nehri’nin geniş deltası var. Bu yüzden de 31 Temmuz 1927 tarih ve 1110 sayılı “Askeri Memnu Mıntıkalar Kanunu" ile Birinci Derecede Askeri Yasak Bölge ilan edilmiş. Yasak o yasak... Arada çağa uygun yeni düzenlemeler de yapılmış tabii... Örneğin 18 Aralık 1981’de söz konusu kanunun Osmanlıca olan adı Türkçeleştirilerek “Askeri Yasak Bölgeler Kanunu" haline getirilmiş. Ama Enez’e turist girmesinin “sakıncaları" varlığını sürdürmüş. Kanunda yabancı turistlerin bölgeye girişleri bazı kolaylıklar da getirilmiş: “Yabancıların gecici olarak dahi bölgeye girmeleri ve oturmaları Genelkurmay Başkanlığı’nın iznine bağlıdır." Enezliler sormadan edemiyorlar: “Keşan’a kadar serbestçe gelen turist için koskoca Genelkurmay Başkanı’a gidip `Paşam üç turist geldi, bi izin verin de bize para bıraksınlar’ demek ayıp olmaz mı?" Enez’in çarşısında gezinip halkın görüşlerini alıyoruz. Bize cesaret veriyorlar: “Abi boşuna konuşuyoruz, bizi kimse sallamaz!" Aşçıbaşı Esat Şahin, “Turiste hasretiz, bıraksınlar Antalya gibi olalım" diyor. Can Kıvırcık, “dümdüz" konuşuyor: “Türkiye’de herkes 18 ay askerlik yapar, biz Enez’de ömür boyu askeriz!" Dolara hasret Şerif Gündoğdu da soruna “askeri açıdan" yaklaşıyor: “Abi bu işe askerler el atmalı!" Taksi şoförü Osman Bulut’un turizme olan özlemi had safhada: “Bi turist gelse, biz de dolar alsak fena mı olur?" Sonra Enez’in ortasındaki Atatürk heykelinin kaidesindeki “Yüksel Ey Yeni Nesil" cümlesini gösterip soruyor: “Atamız `yüksel’ diyor; turistik ilçeye turist sokmayarak nasıl yükseleceğiz?" Market sahibi Kamile Güven ise dolara özgürlük istiyor: Yasakların hiç biri güzel değildir. Turiste yasak, dolara yasaktır. Siyaset utansın!" Enez, bu yasama yılında askeri yasaklardan sıyrılarak “terhis olmayı" bekliyor. Antik Enez kenti Eski adı Ainos olan Enez’de ilk yerleşimin M.Ö. 4000’li yıllarda olduğu biliniyor. O tarihlerden bu yana kent yaşamında hiç kesinti olmamış. Antik Ainos’u ortaya çıkartmak için 1971’de ilk kazılar yapıldı. 1978’den itibaren de düzenli olarak kazı çalışması yapılıyor. Bu kazıların başında bulunan İstanbul Üniversitesi’nden Doç. Dr. Sait Başaran Antik Enez’i şöyle anlatıyor: “Enez tarihin çok eski dönemlerinden beri önemli bir merkez olmuştur. Bizans döneminde Prenslik merkezi olan Enez’e Orta Çağ’da Cenovalılar hakim olmuşlar. 1456 yılında Fatih’in kaptanı Has Yunus Bey tarafından fethedilmiştir. Kazı çalışmaları sonunda Enez’de Şarap mahzenleri, tabanı mozaikli Roma villaları, bazilika, kaldırım taşlı caddeler, nekropol bulundu. Kent merkezindeki kale iyi durumdadır. İçindeki Aya Sofia Kilise’si az rastlanır güzelliktedir." |