 Bazen yazı ya da laf arasına sıkışırlar. Bugün ben onlara hiç karışmadan, öyle rasgele, herhangi bir amaç gütmeden, bazılarını sıralamak istedim. Karşınızda Ömer Asım Aksoy'un "Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü"nden fazla yıpranmamış seçmeler (Manaları için kaynağa bakınız: İnkılap Kitabevi yayını): ... Çok gezen ayağa (dışkı) bulaşır. Dertsiz bir kabak varmış, onun da başını kesip içini oymuşlar. Abdal ata binince bey oldum sanır, şalgam aşa girince yağ oldum sanır. Balık ağa girdikten sonra aklı başına gelir. El yumruğu yemeyen kendi yumruğunu değirmen taşı sanır. Kar erir, (dışkı) ayaza çıkar. Meyhanecinin yüzünü bayram topu güldürür. Rüşvet kapıdan girince insaf bacadan çıkar. Sana vereyim bir öğüt, unu elinle öğüt. Tutulmayan uğru, beyden doğru. Üç kuruşluk eşeğin beş paralık sıpası olur. Arife günü yalan söyleyenin bayram günü yüzü kara çıkar. Bakacağın yüze mıçma, mıçacağın yüze bakma. Bitli baklanın kör alıcısı olur. Deve büyüktür ama beşini bir eşek yeder. Elmayı havaya at, düşünceye kadar Allah kerim. Gafile kelam, nafile kelam. Her delinin başına bayrak dikilse bedestende bez kalmaz. Isırgan ile taharet olmaz. İnsan ikrarından hayvan yularından tutulur. Karga mandayı babası hayrına bitlemez. Kuzusuna kıymayan kebap yiyemez. Osuranın burnuna mıçmalı ki, koku ala. Otu çek, köküne bak. Serkeş öküz soluğu kasapta alır. Eşeğin kuyruğunu kalabalıkta kesme; kimi uzun der, kimi kısa. Kalendere kış geliyor demişler, titremeye hazırım diye cevap vermiş. Kalaylı bakır küflenmez. Kel yanında kabak anılmaz. Mum yanmayınca pervane dönmez. Biri bilmeyen bini hiç bilmez. Acar tazı çullu da belli olur, çulsuz da. Arpa unundan kadayıf olmaz. Canı yanan eşek attan yürük olur. Doğru söyleyenin bir ayağı üzengide gerek. Gök gürlemeden yağmur yağmaz. Zemheride yoğurt isteyen cebinde inek taşır. . . . Atasözleri keyiflidir. Kimi işimize gelir, kimi gelmez tabii. Duruma göre. Aksoy'un sözlüğünde 2 bin 667 atasözü, 6 bin 310 deyim var. Her derde deva, her nabza şerbet. Aç gözünü, bul sözünü! Not: (Dışkı), orijinalinde böyle tıbbi yazılmıyor elbette! Yazara E-Posta: umur.talu@milliyet.com.tr |