Nobel edebiyat ödüllü Alman yazar Günter Grass'ın romanlarından biri Kafadan Doğumlar adını taşır. 1980'li yıllarda keyifle okumuştum. Bir yerinde kendisiyle hesaplaşır.
Şöyle:
"Sisifos... Tıpkı onun gibiyim. Kayayı tam yukarıya taşımışsın ve hop, kaya gene aşağıda. Sen yukarı itiyorsun, o hemen aşağı kayıyor.
Bir ömür boyu...
Kaya bana anlam katıyor. Kaya, kayadır işte. Hiçbir tanrı, tanrılar onu elimden alamaz; tabii Sisifos'a teslim olup kayayı dağın tepesinde bırakırlarsa o başka. O zaman sıkıcı olur, arzulanacak bir şey kalmaz.
Peki ama benim kayam ne? Sözcük üstüne sözcük yığma eziyeti mi?"
Günter Grass'ınki böyle.
Ya benim eziyetim ne?
Yazı üstüne yazı yazmak mı?
Her gün ahkam kesmek mi?
Kısır döngülerin çengelinden bir türlü kurtulamayan ufuksuz bir siyaset hayatını her gün yorumlamaya çalışmak mı? Çözümden çok sorun üretip biriktiren siyaset kurumunun labirentlerinde tünelin ucundaki ışığı aramakla vakit öldürmek mi?
Bilemiyorum.
Ama bazen eziyet haline geliyor bu uğraş.
Gerçekten öyle.
Kendi kendini tekrar duygusu tüketiyor insanı. 1980'lerde Nadir Nadi'ye, "Bu adam dünyaya boşuna gelmiş diyecekler günün birinde" dedirten duygu yani...
Şu yaşananlara bakın.
Cezaevi faciasına...
Bu kaçıncı kepazelik?
Ne kadar çok yazıldı çizildi.
İnsan hayatı bu denli ucuz olabilir mi?
O kadar insan ölmüş. Şehit verilmiş. Olmadık acılar çekilmiş. Cezaevleri savaş alanına dönmüş. Yaşanan tam bir felaket.
Peki, bu 'devletin başarısı' olabilir mi?
Ya 'hükümetin kararlılığı?'
İpin ucu o kadar kaçırılıyor ki, Kıbrıs fatihi Ecevit, şimdi de neredeyse hapishane fatihi ilan edilecek.
Hiç mi ölçü kalmadı? Einstein'ın bir sözü var: "Hayatta en önemli şey, soru sormayı elden bırakmamaktır." Bazen soru sormayı unutuyoruz.
O cezaevi kimin? Devletin değil mi? Devletin kendi cezaevine girmesi neyin başarısı oluyor ki?
Cezaevinde yatan insandan kim sorumlu? Devlet değil mi? O insan terörist de olsa, katil de olsa, insan olduğuna göre, bir hukuk devletinde onun sağlığından, canından devlet sorumlu değil mi?
Devlet sorumluysa, nasıl oluyor da bu kadar insanın öldüğü kanlı bir operasyon, devletin başarısı, hükümetin kararlığı olabiliyor ki?
Olacak iş mi?
Normal demokrasilerde böylesi operasyonlar başarı öyküsü haline gelmez, olsa olsa bakan, başbakan koltuğuna mal olurlar.
Geçelim.
Bir de işin öbür yanı var tabii. Hapishanenin dışında olduğu gibi içinde de insan hayatına kıyarak siyaset yapan, şiddet ve teröre tapanlar...
Ve aklını bu fanatiklere, teröristlere teslim edenler, ölüme yatanlar, kendini yakanlar...
Oysa ölüm çözüm değil.
Terör, çıkmaz sokak.
İnsanlık suçu!
Doğrular ise kimsenin tekelinde değil.
Hiçbir şeyi olduğu gibi kabul etmek zorunda değil kimse. Doğru olan, her şeyi sorgulamak, kuşku beslemek. Aklını başkalarının eline vermekten ve beynini sloganlara kaptırmaktan sakınmaktır doğru olan...
Hiç unutmayın!
Aslolan hayat, yaşamak. Kutsal olan bu.
İnşallah yeni yılda devlet hukukla daha çok tanışır; cezaevleri de örgüt yuvası, çete çiftliği olmaktan kurtulur, insanca bir düzene kavuşurlar.
İnşallah!
Biz de böylece sözcük üzerine sözcük yığma eziyetinden kurtuluruz.
